Finansal koşullar iyileşecek

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, çoklu şoklara rağmen ekonomik programın rayından çıkmadığının altını çizerek, "Program rüşdünü ispat etti" dedi. Turkuvaz Medya'daki 5. Finans Zirvesi kapsamında düzenlenen Para Sohbetleri'nde A Para Yayın Koordinatörü Özlem Doğaner'in konuğu olan Şimşek, "2026 yılında enflasyon düşmeye devam edecek, bütçe disiplini ile özel sektöre daha fazla kaynak ayrılacak, yapısal dönüşüm hızlanacak. Toplumun bütün kesimleri bunu hissedecek. Finansal koşullar daha fazla rahatlayacak. Finansmana erişim artacak" diye konuştu.

BEN KÖTÜMSER DEĞİLİM
Dünyada da ABD Merkez Bankası'nın faiz indirimi ve enerji fiyatlarındaki düşüş başta olmak üzere şartların elverişli olduğunun altını çizen Şimşek, sözlerini sürdürdü: "Ben 2026 için her zaman olduğu gibi daha iyimserim. Bu sene hedefleri tutturduk, gelecek sene daha güçlü performans sergileyeceğiz" tespitinde bulundu. Türkiye'nin bölgesinde barış ve refah artışı istediğine vurgu yapan Şimşek, "Yakın coğrafyamızda 1 trilyon dolarlık yeniden inşa faaliyeti olacak. Küresel inşaat sektöründe.

Türkiye ikinci sırada. Yakın coğrafyamızda güçlü rol oynayabileceğimiz inşaat faaliyeti de var. Ben kötümser değilim, kötümserleri de anlamıyorum. Fırsatların bol olduğu bir dönemin eşiğindeyiz." Şimşek, Türkiye ekonomisinin 2026 yılına doğru ilerlerken hem bütçe açığında hem cari açıkta belirgin bir iyileşme trendine girdiğini belirterek, "Mali disiplin ve dış dengedeki toparlanma, enflasyonun kalıcı şekilde düşmesini sağlayacak temel çerçeveyi oluşturuyor" dedi. Türkiye'nin enflasyonda düşüş ve büyümede hızlanan bir döneme tekrar girdiğini belirten Şimşek, bütçe performansındaki güçlü düzelmenin beklenenden daha hızlı gerçekleştiğini söyledi.

KAYNAK VAR
Şimşek, "Bütçe açığımızı milli gelirin yaklaşık yüzde 3'ü civarına çektik. Borç oranlarımız düşük. Bu ne anlama geliyor? Yapısal reformları hayata geçirmek, verimliliği artıran altyapı ve yeşil dönüşüm yatırımlarını hızlandırmak için kaynağımız var. Özel sektöre daha çok alan bırakıyor, daha fazla finansman imkânı yaratıyoruz. Depremin etkisiyle bütçe açığımız geçici olarak yükselmişti. Ancak mali disiplin sayesinde bu yıl bütçe açığını büyük ihtimalle milli gelirin yaklaşık yüzde 3'ü seviyesinde kapatacağız. Kasım ayı itibarıyla bütçe dengesi öngörülerimizden daha iyi gidiyor. Yılı hedeflediğimiz düzeye çok yakın tamamlayacağız" şeklinde konuştu.

ÖZEL SEKTÖR RAHATLAYACAK
Bütçe disiplininin yalnızca kamu maliyesini güçlendirmekle kalmadığını, aynı zamanda reel sektör için alan açtığını vurgulayan Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı: "Bütçe açığı azaldıkça piyasadan daha az borçlanıyoruz. Bu da özel sektör için daha fazla kredi imkânı anlamına geliyor. Borç çevirme oranımız deprem döneminde yüzde 135'e kadar çıkmıştı. Önümüzdeki yıl bu oranı 100–105 bandına indirmeyi öngörüyoruz. Bu iyileşme, piyasada yaklaşık yüzde 30 daha fazla kaynağın serbest kalması demek." Dış denge tarafında da olumlu sinyaller alındığını vurgulayan Şimşek, özellikle enerji fiyatları ve ihracat performansının cari açığı aşağı çektiğini söyledi. Şimşek, "Küresel emtia fiyatlarında istikrarlı bir görünüm var. Enerji fiyatları 2026'da daha da gerileyebilir. Bu, Türkiye için dış şok risklerini azaltıyor. Hizmet ihracatındaki güçlü artış ve sanayide uyguladığımız aktif politikalar da cari dengeyi kalıcı olarak destekliyor" dedi. Şimşek, Türkiye'nin en önemli avantajlarından birinin düşük borçluluk olduğunun altını çizdi.

265 MİLYAR DOLARLIK İYİLEŞME
Net rezervin programın başından bu yana 122 milyar dolar arttığını ifade eden Şimek, "Ülkemizin bilançosu 2.5 yılda 265 milyar dolar iyileşmiş. Bünyemiz daha sağlam ve güçlü. O nedenledir ki risk pirimi benzer ülkelere göre 10 kat daha hızlı düştü. Hazine'nin 5 yıllık dolar cinsi tahvil fazi yüzde 11'in üstüydü, şu an 5.5'e indi. 10 yıl vadede de yüzde 10'un üstünden 6.5'a indik. Özel sektör 100 dolar borç ödediğinde 70 dolar bulabiliyordu, şimdi 165 dolar buluyor. Kredi notumuz artırıldı. Programla birlikte not artışları gündeme gelecek" dedi.

KİRA ENFLASYONU MANŞETİN 2 KATI 1.1 TRİLYON ASGARİ ÜCRET DESTEĞİ
Bu program döneminde yatırımların teşviki için 836 milyar lira destek verdiklerini hatırlatan Şimşek, "YTAK üzerinden, faizi 14-28 arasında, 2 yıl ödemesiz. 284 ürün var burada. Bu ürünlerde dış açık veriyoruz. Şu ana kadar 138.5 milyarlık proje hayata geçirildi. Kaynak 500 milyar. Bütün çalışanların asgari ücrete kadar olan gelir vergisini kaldırdık. 1.1 trilyona yakın istihdam desteğimiz var" diye konuştu.

ÖZEL OKULLARDA FİYAT 10 KAT ARTTI
Eğitim enflasyonuna dikkat çeken Şimşek, "Özel okullarda uzun bir süredir yüzde 36 zımmi bir tavan vardı. Serbestleşince dramatik şekilde enflasyon yükseldi. Artık öyle bir noktaya gelindi ki yüzde 36 sınırın getirdiği fark telafi edildi. Özel üniversitelerin fiyat artışları 10 kattan fazla. Sözde bunlar vakıf üniversiteleri kâr amacı yok. Eğitimde kural bazlı fiyatlama, kirada konut arzı üzerinden enflasyon üzerindeki baskı azalacak" diye konuştu.

ENFLASYON DÜŞECEK
Bütçe disiplini ve cari açığın daralmasının enflasyonla mücadelede belirleyici olduğunu kaydeden Şimşek, şu değerlendirmede bulundu: "Enflasyonu yüksek tutan iki alan eğitim ve konut. Bu alanlarda kural bazlı fiyatlama modelleri devreye giriyor. Arz tarafındaki iyileşmelerle birlikte enflasyonda kalıcı düşüş zemini güçleniyor. İçeride mali disiplin, dışarıda emtia fiyatlarındaki istikrar birleştiğinde, 2026'da enflasyonun hedef aralığına inme ihtimalini oldukça yüksek görüyor."

SAVUNMADA 8 MİLYAR $ 50 MİLYAR DOLARA BEDEL
Türkiye'nin yıllık savunma sanayi ihracatının 8.4 milyar dolar olduğuna dikkat çeken Şimşek, "Bunu küçümsemeyin. Kâr marjı çok yüksek. 50 milyar dolarlık geleneksel ihracata bedel. Katma değer ve kâr marjı açısından. 1990'larda savunma sanayisinde dünyanın en büyük ilk 5 ithalatçısı iken şimdi ihracatta ilk 11'deyiz" dedi.