Filistinli kadınların hikâyesi nakışlarda

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın Onursal Başkanı olduğu TOGEM-DER tarafından 4’üncüsü düzenlenen Cemre Çarşısı, İstanbul The Peninsula Otel’de gerçekleştirildi. Emine Erdoğan’ın katılımıyla 24 Nisan 2026’da açılışı gerçekleşen ve dün sona eren Cemre Çarşısı’nda 80 farklı marka bir araya geldi.

Alışverişin iyilikle buluştuğu Cemre Çarşısı’nın en dikkat çeken köşelerinden biri, ziyareti sırasında Emine Erdoğan’ın da ilgisini çeken, Filistinli kadınların sessiz ama derin hikayelerini taşıyan nakış eserleri oldu. Geçmişte Filistinli kadınların günlük yaşamlarında giydikleri Filistin nakışlı (Tatreez-Tatriz) kıyafetlerdeki her motif bir anlam yüklü. Nakışlar, kadınların duygularını, sosyal statülerini ve yaşadıkları coğrafyayı anlatıyor. Zeytin ağacı sabrı ve gücü, selvi ağacı direnci simgeliyor. Kırmızı reyhan çiçeği ise bereket ve rahmet anlamına geliyor. Kuş motifleri, özgürlük özlemini dile getiriyor.

HAFIZA VE AİDİYET

Filistin’in Cenin kentinde yaşayan Rufeyda Bedran da bu geleneği sürdüren isimlerden biri. Ninesinden öğrendiği nakışı modern tasarımlarla buluşturan, çanta ve kıyafetlere işlediği motiflerle geçmiş ile bugünü bir araya getiren Rufeyda Bedran, Cemre Çarşısı’nda el emeği ürünleriyle ziyaretçilerin ilgi odağı oldu. Bedran’a göre Filistinli kadınların nakışla kurduğu bağ, yalnız estetik değil, aynı zamanda kimlik, hafıza ve aidiyet meselesi. Nakışın kendileri için bir ifade biçimi olduğunu belirten Bedran, “Bir kadının kıyafetindeki motife, renge bakarak, eşinin öldüğünü, evli ya da bekar olduğunu, hatta hangi şehirden geldiğini anlayabilirsiniz. Her bir motif bir hikâyeyi anlatıyor” dedi. 

DİRENİŞİN SEMBOLÜ

- Tarihsel olarak, Filistin’deki her köyün kendine özgü tatreez(tatriz) desenleri vardı. Bu desenler yerel halk, efsaneler, hayvanlar ve bitkiler ile inançlar hakkında hikâyeler anlatan benzersiz tasarımlardı. Tatreez, Filistin’de yerinden edilme ve direniş bağlamında ek bir politik önem kazandı. Tatreez desenleri, günümüzde Filistinli kadınlar tarafından kültürel mirası somutlaştırmanın ve yaymanın bir yolu olarak sosyal önemini korumaya devam ediyor. Arapçada ‘nakış’ anlamına gelen Tatreez (tatriz), 2021 yılında, UNESCO tarafından önemli bir ‘somut olmayan kültürel miras’ olarak tanındı.