Fethin Nişanesi, Medeniyetin Kalbi: Çağları Aşan Mabet Ayasofya paneli düzenlendi

Türkiye Uluslararası İslam, Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nde düzenlenen ve İletişim Başkanlığı Basın ve Yayın Dairesi Başkanı Dr. Zeynep Zelan'ın moderatörlüğünü üstlendiği "Fethin Nişanesi, Medeniyetin Kalbi: Çağları Aşan Mabet Ayasofya" panelinde, 64. Hükümet Kültür ve Turizm Bakanı Mahir Ünal, Türkiye Uluslararası İslam, Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Görmez ve araştırmacı yazar Tufan Gündüz konuşmacı olarak yer aldı.

Panelistlerden Mahir Ünal, Ayasofya'nın tekrar ibadete açılmasının çok büyük bir olay olduğunu vurgulayarak, fetihle işgal arasındaki farklara değindi.

Osmanlı Devleti'nin hiçbir zaman sömürgeci olmadığını ve İstanbul'u işgal etmediğini, adalet dairesine aldığını kaydeden Ünal, "Bu adalet dairesine almanın nişanesi olarak da Ayasofya bizim sembolümüz, Kızılelma'mız oldu." dedi.

İletişim Başkanlığının "Muhteşem Mabet Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi" kitabı yayımlandı

Ünal, "Bizim kültürümüzde, inancımızda tevhit, mizan ve emanet bilinci vardır. Yeryüzü emanettir, insan sınırlı ve ölçülü bir varlıktır, bütün mevcudat ortak bir ilahi kaynaktan yaratılmıştır. Bu çerçeveden baktığımızda Selçuklu'yu da, Osmanlı'yı da, İslam medeniyetini de ve bizim temel tasavvurumuzu da bu çerçevede görmek gerekir. Ayasofya'yı da adalet dairesinin nişanı olarak görmek gerekir." diye konuştu.

Ayasofya'nın ibadete açılması için nasıl bir özlem duyulduğunu, Sultanahmet Meydanı'nda yapılan gösterileri, Müslümanların tekbirlerini ve haykırışlarını hatırladıklarını kaydeden Ünal, şunları kaydetti:

"Siyaset ve siyasetçi milletin iradesini emanet aldığında, o iradeyi karara dönüştürecek cesareti gösterebilmelidir. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan milletin kendisine emanet ettiği iradeyi karara dönüştürecek ve onun riskini alacak cesareti göstermiştir. Ayasofya'nın tekrar ibadete açılması, millet iradesinin siyasette bir karara dönüşmesi ve bu kararın gerektirdiği riski alma cesaretiyle ilgilidir. O yüzden buradan Sayın Cumhurbaşkanımızı ve yol arkadaşlarını, milletin talebini, özlemini, isteğini kararlı bir şekilde hayata geçirdiği için de buradan tebrik ediyorum."

"Ayasofya'nın ruhunu yeniden ihya etmek mühim olan"

Panelistlerden Mehmet Görmez ise konuşmasında "İnsanlık tarihinin bu büyük tevhid mabedini, bu fethin nişanesini 86 yıl ayaklarla basılan bir turizm nesnesi olmaktan çıkarıp müminlerin alınlarını zemininde secdeyle buluşturmasına vesile olan saygıdeğer Cumhurbaşkanımıza ve katkıda bulunan herkese teşekkür etmeyi, Ayasofya'nın mihrabının ve minberinin bize öğrettiği bir vefa borcu olarak gördüğümü ifade etmek istiyorum." dedi.

Fatih Sultan Mehmet'in Ayasofya'yı ganimet olarak değil büyük bir emanet olarak gördüğünün altını çizen Görmez, "Milletimiz de onu büyük bir emanet olarak alıp geliştirdi. Biz millet, tarih ve medeniyet olarak bu emaneti sadece kullanmadık, biz bu emanetle konuştuk. Bu emanetle konuşmamızdan Süleymaniye, Selimiye doğdu, Sultanahmet Külliyesi doğdu. Bu emaneti geleceğe taşımak, bu emanetle konuşmaya devam etmek hepimizin vazifesi." ifadelerini kullandı.

Görmez, 2010 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı görevine geldiğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilk sohbetlerinin Ayasofya üzerine olduğunu, Ayasofya'nın açılış hazırlıklarının zihinlerde 10 yıl sürdüğünü belirtti.

Ayasofya'nın sadece bir mabet olmadığını vurgulayan Görmez, "Sadece namaz kılınan bir cami olarak kalırsa Ayasofya'ya haksızlık yapmış oluruz. Allah rızası için Sultanahmet ve Ayasofya'yı ziyaret ettiğinizde bu çevreleri bir dolaşınız. Burada kaç medrese, kaç vakıf eseri, imarethane, şifahane, yetimler evi, yurdu vardı?" diye konuştu.

Görmez, "Ayasofya'nın müzeye dönüşmesinin bu topraklarda herhangi bir zihnin bilinçli davranışı olarak kabul edemem, etmiyorum. Ama içinde bulunan zor şartların insanları getirdiği bir nokta olabilir diye düşünüyorum. Yoksa bu hafızayı reddeden bir iradenin bu topraklara ait olacağını düşünemem. O zorluklar insanları buna icbar etmiş olabilir." değerlendirmelerinde bulundu.

Ayasofya'nın yeniden ibadete açılışının bir vesile olduğunu kaydeden Görmez, "Ayasofya'nın ruhunu yeniden ihya etmek mühim olan. Ayasofya'nın sadece ibadet ruhunu değil, ilim, hikmet, marifet ruhunu, şehre hayat veren boyutlarını ihya edersek bu emanetin hakkını vermiş oluruz. Bu emanetin hakkını vermeyi bizlere Cenabıhak nasip etsin." sözleriyle konuşmasını tamamladı.

"Ayasofya, fethin, bir devrin bittiğinin sembolüdür"

Panelist Tufan Gündüz ise Ayasofya'nın yeniden ibadete açılmasının Türk İslam hukuku açısından önemini anlattı.

Ayasofya'nın Katolik dünyası için önemli bir eser olduğunu belirten Gündüz, "İlk kuruluş yıllarında İstanbul henüz Katoliktir. Sonra Ortodoks dünyasının yani Doğu Hristiyanlığının temsilcisi durumuna gelmiştir. 1204'te Latinler İstanbul'u işgal ettiğinde bu sefer kilise Katolik kilisesi haline getirilmiştir. Yani Ayasofya'nın böyle bir kaderinde de bir dönüşüm sürekli vardır. Fakat Müslümanlar İstanbul'a geldiğinde bu değişimlerin sonuncusu yaşanmıştır. Yani aslında Ayasofya'nın ibadethane özelliği hiç değişmemiştir." dedi.

Gündüz, Fatih Sultan Mehmet'in Ayasofya'da ilk ezanı okuttuğunda "Evet, Ayasofya'nın sahibi, İstanbul'un sahibi biziz" diyebildiğini, İstanbul fethedildiğinde Ayasofya'nın yıkılmaya yüz tutmuş durumda olduğunu söyledi.

Gündüz, "Ayasofya 1453'ten beri ibadethane olma özelliğini devam ettirmektedir. Fethin sembolüdür, bir devrin bittiğinin sembolüdür. Önce Osmanlı Devleti'nin sonra da Türkiye Cumhuriyeti'nin egemenliğinin sembollerinden biridir." şeklinde konuştu.