Fed’in faiz mesajı doları güçlendirdi: Altın ve gümüşte haftalık kayıp dikkat çekti Dünya Ekonomisi Haberleri

Dolar ve altın fiyatları, ABD Merkez Bankasının faiz kararı ve ABD-İran mutabakatının ardından yeni haftaya yön verecek gelişmelerle karşı karşıya kaldı. Fed’in faizleri uzun süre yüksek tutabileceği beklentisi dolar endeksini son 13 ayın zirvesine taşırken, güçlü doların baskısıyla ons altın yüzde 1,3, gümüş ise yüzde 5 değer kaybetti; Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasıyla Brent petrol fiyatı da yüzde 6,7 geriledi.

Emtia piyasaları, ABD Merkez Bankasının faiz kararları ve ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın etkisiyle dalgalı bir haftayı geride bıraktı. Güçlenen dolar değerli ve baz metalleri baskılarken, Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin başlaması Brent petrol fiyatını aşağı çekti.

Emtia piyasalarında Fed ve ABD-İran gelişmeleri izlendi

Emtia piyasaları, tamamlanan haftada ABD Merkez Bankasının (Fed) 17-18 Haziran tarihlerindeki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı ile ABD ve İran arasında 14 Haziran’da sağlanan mutabakatın etkisi altında kaldı.

Fed’in politika faizini yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmasına karşın sıkı para politikasının uzun süre korunabileceğine yönelik mesajlar doları güçlendirdi. ABD-İran mutabakatının ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması ise enerji piyasalarındaki jeopolitik risk primini azalttı.

Haftalık fiyat değişimlerinde öne çıkan gelişmeler şöyle gerçekleşti:

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,7 geriledi.

Doğal gaz fiyatı yüzde 2,5 yükseldi.

Spot altının ons fiyatı yüzde 1,3 düştü.

Gümüş yüzde 5 değer kaybetti.

Kakao fiyatı yüzde 10 arttı.

Kahve yüzde 4,9 yükseldi.

Buğday yüzde 2,9 değer kazandı.

ABD-İran mutabakatı risk algısını azalttı

ABD ile İran’ın Pakistan arabuluculuğunda yürüttüğü görüşmelerde 14 Haziran’da 14 maddelik bir mutabakata varılması, hafta başından itibaren küresel piyasalardaki risk algısının azalmasını sağladı.

Mutabakat; çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını içerdi. Tarafların metni imzalamasının ardından Boğaz’daki tanker geçişleri yeniden başladı.

Bu gelişmeler, küresel enerji arzının toparlanabileceği beklentisini güçlendirerek petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini düşürdü. Ancak tanker geçişlerinin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması, gemilerden önceden izin istenmesi ve güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması piyasalardaki iyimserliği sınırladı.

İsviçre’de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi de mutabakatın kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşüp dönüşmeyeceğine ilişkin belirsizliklerin devam ettiğini gösterdi.

Fed politika faizini sabit tuttu

Fed, yeni Başkanı Kevin Warsh yönetiminde gerçekleştirilen ilk FOMC toplantısında politika faizini piyasa beklentilerine paralel olarak yüzde 3,5-3,75 aralığında oy birliğiyle sabit bıraktı.

Bankanın federal fon oranına ilişkin 2026 sonu medyan tahminini mart ayındaki yüzde 3,4 seviyesinden yüzde 3,8’e yükseltmesi, sıkı para politikasının daha uzun süre korunabileceği beklentisini güçlendirdi.

Yayımlanan nokta grafiğine göre 18 katılımcının 9’u, yıl sonuna kadar en az bir faiz artırımı yapılmasını öngördü. Fed Başkanı Warsh’un kendi faiz tahminini nokta grafiğine dahil etmemesi ise piyasalardaki belirsizliği artıran unsurlardan biri oldu.

Karar metninin önceki açıklamalara göre belirgin şekilde kısaltılması ve ileriye dönük yönlendirme niteliğindeki ifadelerin çıkarılması da yatırımcıların Fed’in gelecek adımlarına ilişkin daha temkinli hareket etmesine neden oldu.

Warsh, toplantının ardından yaptığı açıklamada enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek fiyat istikrarının sağlanması konusundaki kararlılığı vurguladı.

Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 3 baz puan düşüşle yüzde 4,46 seviyesinde tamamladı.

Dolar endeksi 13 ayın zirvesini gördü

Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceği ve yıl içinde faiz artırımına gidebileceği beklentisi dolar talebini artırdı.

Dolar endeksi hafta içinde 101,1 seviyesine çıkarak son 13 ayın en yüksek seviyesini gördü. Endeks, haftalık bazda yüzde 1,1 yükselerek 100,8 seviyesinden kapandı.

Değerli metaller güçlü doların baskısında kaldı

Fed’in beklenenden daha şahin bir görünüm sergilemesi ve dolar endeksinin son 13 ayın zirvesine çıkması, değerli metallerde satış baskısını artırdı.

Doların değer kazanması, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından değerli metalleri daha maliyetli hale getirdi. Faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği beklentisi de faiz getirisi bulunmayan metallere yönelik talebi azalttı.

Haftalık bazda ons fiyatları:

Gümüşte yüzde 5,

Platinde yüzde 3,2,

Paladyumda yüzde 1,9,

Altında yüzde 1,3 geriledi.

Spot altının ons fiyatı haftayı yaklaşık 4 bin 169 dolar seviyesinde tamamladı.

Çin verileri baz metalleri aşağı çekti

Baz metal piyasasında güçlenen doların yanı sıra Çin ekonomisine ilişkin açıklanan veriler etkili oldu.

Dolar endeksindeki yükseliş, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek satış baskısını artırdı.

Dünyanın en büyük metal tüketicisi konumundaki Çin’de perakende satışların mayıs ayında aylık bazda gerilemesi ve ocak-mayıs dönemindeki sabit varlık yatırımlarının yıllık yüzde 4,1 azalması, sanayi metallerine yönelik talep konusunda endişelere yol açtı.

Tezgâh üstü piyasada libre bazında fiyatlar:

Alüminyumda yüzde 4,4,

Bakırda yüzde 2,

Nikelde yüzde 1,2,

Çinkoda yüzde 0,6,

Kurşunda yüzde 0,5 düştü.

Brent petrolde jeopolitik risk primi geriledi

ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması Brent petrol fiyatlarını aşağı yönlü etkiledi.

Geçiş ücretlerinin 60 günlük müzakere sürecinde alınmayacağının açıklanması ve bölgedeki petrol üreticilerinin ihracatı artırmaya başlaması, küresel arzın toparlanacağı beklentisini destekledi.

Buna karşılık gemilerin Boğaz’dan geçmeden önce izin almak zorunda olması, mayın ve sigorta risklerinin sürmesi ve sevkiyatların savaş öncesindeki seviyelere ulaşmaması petrol fiyatlarındaki düşüşü sınırladı.

Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 6,7 geriledi. Doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı ise mevsimsel soğutma talebinin ve ihracat akışlarının artacağı beklentisiyle yüzde 2,5 yükseldi.

Tahıl fiyatlarını hava koşulları destekledi

Tarım emtialarında ABD’deki hava koşulları, ürün gelişimine ilişkin beklentiler ve ABD Tarım Bakanlığının önceki hafta açıkladığı veriler takip edildi.

Bakanlığın raporunda, ABD’deki kışlık buğday üretiminin 1965-1966 sezonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyeceğinin öngörülmesi arz endişelerini artırdı.

ABD’nin Orta Batı bölgesindeki yağışların tarla çalışmalarını aksatabileceğine yönelik değerlendirmeler, mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını destekledi. Çin’in ABD tarım ürünlerine yönelik talebinin yeniden canlanabileceği beklentisi de soya fasulyesindeki yükselişe katkı sağladı.

Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar haftalık bazda:

Buğdayda yüzde 2,9,

Pirinçte yüzde 1,4,

Mısırda yüzde 0,9,

Soya fasulyesinde yüzde 0,9 yükseldi.

Kakao ve kahvede hava koşulları öne çıktı

Yumuşak emtia piyasasında Brezilya ve Batı Afrika’daki hava koşulları ile El Nino hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olası etkileri izlendi.

Batı Afrika’daki üretim bölgelerinde aşırı yağışların hastalık riskini artırabileceğine yönelik endişeler ve fonların satış pozisyonlarını azaltması, kakao fiyatlarındaki yükselişi destekledi.

El Nino koşullarının başladığının açıklanmasının ardından tropikal ürünlerin üretim görünümüne ilişkin risklerin artması da kakao ve kahve fiyatlarına yukarı yönlü etki yaptı.

Brezilya’nın önemli üretim merkezlerinden Minas Gerais’in de aralarında bulunduğu güneydoğu bölgelerinde aşırı yağışlar nedeniyle kahve hasadı durdu.

Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 4,9 ve pamukta yüzde 4,4 yükselirken, şekerde yüzde 0,6 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 10 artışla tamamladı.

Piyasalarda belirsizlik devam ediyor

Emtia piyasalarında Fed’in para politikasına ilişkin şahin mesajları değerli ve baz metaller üzerinde baskı oluştururken, ABD-İran mutabakatı enerji piyasalarındaki risk primini azalttı.

Bununla birlikte Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin henüz savaş öncesi seviyelere ulaşmaması ve takip görüşmelerinin ertelenmesi, jeopolitik belirsizliklerin tamamen sona ermediğine işaret etti. Tarım ve yumuşak emtialarda ise hava koşulları ile üretim beklentileri fiyatların yönünü belirleyen temel unsurlar oldu.