Faylardaki gerilim benzeri görülmemiş seviyeye çıktı: Kırılırsa taş taş üstünde kalmayacak Sözcü Gazetesi

Hakemli bilimsel dergi Journal of Geophysical Research: Solid Earth'te yayımlanan çalışma, bölgenin gelecekte son derece yıkıcı bir deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu gözler önüne seriyor.

FAYLARDAKİ GERİLİM BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ SEVİYEDE 

Hawaiʻi Üniversitesi Mānoa Kampüsü öncülüğünde yürütülen çalışmada, Güney Kaliforniya'daki fay sistemlerinde gerilimin zaman içinde nasıl birikip boşaldığını simüle eden gelişmiş bir bilgisayar modeli kullanıldı. 

Araştırmacılar, yer değiştirmiş tortuların radyokarbon tarihlendirmesi ve ağaç halkası kayıtları gibi jeolojik verilerden yararlanarak bölgenin yaklaşık 1000 yıllık deprem geçmişini masaya yatırdı. 

Bu tarihsel kayıtları günümüze kadar simüle eden bilim insanları, normalde büyük depremlerle boşalması beklenen gerilimin çok uzun süredir birikmeye devam ettiğini ve günümüzde benzeri görülmemiş seviyelere ulaştığını hesapladı.

İKİ FAY AYNI ANDA KIRILABİLİR 

Araştırmanın en dikkat çekici ve endişe uyandıran odak noktalarından biri, iki büyük fay sisteminin kesiştiği "Cajon Pass" bölgesi oldu. Uzmanlar, bu kritik bölgenin zaman zaman büyük depremlerin bir faydan diğerine geçmesini engelleyen, zaman zaman ise bu geçişe izin veren bir "deprem kapısı" işlevi gördüğünü saptadı. 

Geliştirilen modelleme, Cajon Pass'in bazı jeolojik koşullarda San Andreas ve San Jacinto faylarının aynı deprem esnasında birlikte kırılmasına olanak sağlayabileceğini gösterdi.

Bilim insanları, iki fayın aynı anda kırılması senaryosunun, tek bir fayın kırılmasına kıyasla çok daha muazzam bir enerji açığa çıkaracağını ve yıkıcı sonuçlar doğuracağını vurguluyor. Böyle bir felaketin gerçekleşmesi durumunda, başta Los Angeles olmak üzere San Bernardino, Riverside ve Coachella Vadisi gibi milyonlarca insanın yaşadığı metropol alanların doğrudan ve ağır bir şekilde etkileneceği belirtiliyor.

TAHMİN DEĞİL, TEHLİKE ANALİZİ

Araştırma heyeti, elde edilen bulguların yaklaşan bir depremin kesin tarihini veya zamanını öngörmediğinin altını kalın çizgilerle çiziyor. Günümüz teknolojisiyle depremlerin zamanını önceden bilmenin imkansız olduğunu hatırlatan uzmanlar, bu çalışmanın bir tahmin değil, tehlike analizi olduğunu ifade ediyor.

Ortaya konan verilerin, bölgedeki deprem tehlikesi değerlendirmelerini kökten değiştirebileceği, altyapı yatırımlarının planlanmasında, bina yönetmeliklerinin güncellenmesinde ve acil durum hazırlıklarının güçlendirilmesinde hayati bir rehber olacağı tahmin ediliyor. 

Öte yandan, çalışmada kullanılan yeni modelleme yönteminin yalnızca Kaliforniya ile sınırlı kalmayacağı, dünyadaki diğer karmaşık fay kesişimlerinde de uygulanarak küresel deprem risk analizlerine küresel ölçekte katkı sağlayacağı belirtiliyor.