Fay hattının üzerine 7 bin parçalık yapboz yerleştirdiler Sözcü Gazetesi

Yeni Zelanda, başkent Wellington ile Lower Hutt şehirlerini birbirine bağlayan, kıyı koruması ve aktif ulaşımı bir araya getiren "Te Ara Tupua" projesinin Nga Üranga ki Pito-One bölümünü 16 Mayıs 2026 tarihinde hizmete açtı. Toplam 348,7 milyon Yeni Zelanda dolarına mal olan proje; State Highway 2 otoyolu, Hutt Valley demiryolu hattı ve yeni inşa edilen yaya/bisiklet yolunu deniz taşkınları ile sismik risklere karşı koruma altına alıyor.

Wellington Limanı ile kara altyapısı arasındaki dar kıyı şeridinde uygulanan projede, Hollandalı Delta Marine Consultants (Van Oord) firması tarafından geliştirilen "XBlocPlus" teknolojisi kullanıldı. Hollanda'daki Afsluitdijk projesinin ardından uluslararası alanda da uygulanan bu yöntem kapsamında, sahil şeridine yaklaşık 7 bin adet X şeklinde kilitli beton blok yerleştirildi.

Xbloc firmasının teknik verilerine göre, her biri 1 metreküp hacme sahip olan toplam 6 bin 650 blok, yaklaşık 2 kilometrelik hat boyunca 8 farklı yapı halinde konumlandırıldı. Yeni Zelanda Ulaşım Ajansı (NZTA), X şeklindeki blokların birbirine kenetlenen yapısı sayesinde geleneksel taş dolgulara kıyasla daha dik bir eğim elde edildiğini, bu sayede malzeme hacminden, alandan ve inşaat takviminden yaklaşık 12 ay tasarruf sağlandığını bildirdi.

Aktif bir fay hattı üzerinde yer alan proje, kıyı koruma yapılarında sismik performansın test edildiği ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. NZTA tarafından yapılan açıklamada, yapı tasarımında deprem riskinin doğrudan hesaba katıldığı belirtildi. Blokların, fırtına ve deniz seviyesi yükselmesine karşı dalga enerjisini sönümlemenin yanı sıra, olası bir deprem anında kıyı şeridini stabilize edecek şekilde mühendislik testlerinden geçirildiği aktarıldı.

Yeni Zelanda Ulaştırma Bakanı Chris Bishop, açılışta yaptığı açıklamada, projenin bu son etabıyla bölge için stratejik öneme sahip State Highway 2 ve Hutt Valley demiryolu ağının şiddetli hava koşullarından korunacağını, aynı zamanda güvenli bir yürüyüş ve bisiklet bağlantısı sağlanacağını ifade etti.

Projenin mühendislik planlamasına yerel Maori kültürü ve çevre kriterleri de dahil edildi. Hollanda Büyükelçiliği, blokların yüzey tasarımlarının mühendisler ile iwi (Maori kabilesi) tasarım lideri Len Hetet ortaklığında geliştirildiğini duyurdu. "Te Ripowai" (suyun hareketi ve kıyı koruyucuları) adı verilen konsept çerçevesinde blokların yüzeyine, doğal kayalık dokusunu taklit eden desenler işlendi.

NZTA ve ekologların ortak çalışmasıyla şekillendirilen bu yüzey dokularının, deniz bitkilerinin büyümesini teşvik etmesi ve bölgedeki deniz yaşamının gelişimini desteklemesi hedefleniyor.