Fatih’te 232 tarihi çeşmede koruma ve restorasyon çalışması

Fatih Belediyesi Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar kapsamında, tarihi çeşmelerde öncelikle rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanıyor. Koruma Kurulu onaylarının ardından uygulamaya geçilerek zaman içerisinde yapılan niteliksiz müdahaleler temizleniyor, özgün taş dokular ortaya çıkarılıyor, eksik mimari unsurlar dönem özelliklerine uygun olarak tamamlanıyor ve su tesisatları tamamen yenileniyor.

Fatih'te yer alan toplam 232 tarihî çeşmede proje, bakım, onarım ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirildi. Bu çalışmalar sonucunda 138 tarihî çeşme yeniden suyuna kavuşturularak asli işlevine uygun şekilde mahalle yaşamına yeniden kazandırıldı. Ayrıca belediye bünyesinde kurulan Kâgir Yapı ve Eser Atölyesi tarafından tarihî çeşmelerde düzenli bakım ve önleyici koruma uygulamaları da aralıksız sürdürülüyor.

Son olarak Hırka-i Şeri Mahallesi'nde bulunan, Fatih Sultan Mehmed’in ihtisap ağası tarafından yaptırılan Muhtesip İskender Camii’nin yanında bulunan Kabakulak Çeşmesi de kapsamlı restorasyonun ardından yeniden hayat buldu. Çalışmalar kapsamında çimentolu ve niteliksiz müdahaleler temizlenirken, özgün taş dokusu ortaya çıkarıldı; ayna taşı ve kurna aslına uygun şekilde yeniden imal edildi. Yenilenen su tesisatıyla birlikte çeşme yeniden su akıtmaya başladı.

Benzer şekilde II. Mahmut Çeşmesi, Üsküplü Çeşmesi ve Karagöz Mehmet Paşa Çeşmesi gibi çok sayıda tarihî eser de özgün malzemeleri korunarak restore edildi ve yeniden işlevine kavuşturuldu. Çalışmalarda yalnızca fiziksel onarım yapılmıyor; tarihî belgeler, eski fotoğraflar ve arkeolojik bulgular da dikkate alınarak eserlerin tarihî kimlikleri titizlikle yeniden ortaya çıkarılıyor.

Fatih Belediye Başkanı Mehmet Ergün Turan, tarihî çeşmelerin yalnızca mimari eser olmadığını, İstanbul’un medeniyet hafızasının önemli parçaları olduğunu belirterek şunları söyledi:

“Tarihi çeşmelerimiz, ecdadımızın suya, hayra ve insana verdiği değerin en güzel nişaneleridir. Bizler yalnızca taş yapıları restore etmiyoruz; mahalle kültürünü, vakıf medeniyetini ve İstanbul’un asırlık hafızasını yeniden ayağa kaldırıyoruz. Her bir çeşmeyi özgün kimliğiyle koruyarak gelecek nesillere aktarmayı görev biliyoruz. Suyun yeniden akmaya başladığı her çeşme, geçmişle gelecek arasında kurduğumuz güçlü bir köprü anlamına geliyor.”

Turan, Fatih’in açık hava müzesi niteliğindeki tarihi dokusunu bütüncül bir anlayışla koruduklarını vurgulayarak, camilerden hazirelere, medreselerden çeşmelere kadar tüm kültür varlıklarını bilimsel yöntemlerle ihya etmeyi sürdüreceklerini ifade etti.