Faize para var emekliye para yok Sözcü Gazetesi

Kamuoyunda doğru bilinen ama aslında yanlış olan bir iktisadi analiz var. Şöyle deniyor: “Bütçenin en büyük gider kalemlerinden biri faiz. Faiz gideri olmasa, bütçe rahatlar. Bütçe rahatlayınca devletten her ay maaş alan yaklaşık 22 milyon kişinin geliri artırılabilir.” Bu muhakemeyi birlikte irdeleyelim. Faiz, keyiften ödenmiyor. Devlet, bütçe açığını kapamak için, yurt içi ve dışındaki özel kişilerden faizli borç aldığı için ödeniyor. (Aslında devlet, TL’li borçlarına reel faiz ödemiyor. Hatta eksi faiz ödeyerek, borç verenlerden “varlık vergisi” tahsil ediyor. Bunun hesabını daha önce bu köşede yazdığım için tekrarlamıyorum) Neyse! Faiz ödendiği kabulüyle çözüm aramayı sürdürelim. Faiz giderini sıfırlayıp, emekli ve çalışanların maaşına zam yapacak parayı bulmanın iki yolu olabilir. 1. Mevcut kamu borçlarını para basarak ödemek. Borç sıfır olunca, faiz de sıfır olur. 2. Devletin “borcum borç ama faiz ödemeyeceğim” diyerek faiz ödememesi. Ya da ödediği faizi, borcun anaparasından düşmesi. Yani kamu borcunu sıfırlayarak faizden kurtulmayı zamana yayması. Şimdi, bu iki yöntemin ne gibi sonuçlar doğuracağını tahmin etmeye çalışalım. Merkez Bankası TL basabilir ama dolar basamaz. Bu yöntemle dövizli borçlardan kurtulunamaz. Alacaklılar yabancı kişi veya kurumlarsa bu hiç olmaz. TL’li kamu borcu kadar TL basılırsa, mali sisteme o miktarda para şırıngalanmış olur. Enflasyon da uzaya çıkar. İkinci yol tercih edilir ve devlet faiz ödemezse, bankalar da mevduata faiz ödeyemez. Millet de parasını bankadan çekmek ister. Bankalar da kredileri geri çağırır. Borçlu firmalar ve gerçek kişiler bu talebi yerine getiremez. İsyan çıkar. Sadece ekonomi değil devlet düzeni de anında çöker. Yani iki yol da çıkar yol değildir.

 KAMU BORCU HALKIN YARARINADIR

Devletten maaş alan 22 milyon kişinin ve özellikle 17 milyon emekliden çoğunun çok düşük maaş aldığı bir gerçek. Hane halkının birden fazla geliri olduğu ve genellikle kendi evlerinde kira vermeden oturduklarından, sıkıntı çekseler de belli bir düzeyde yaşamaya devam ettikleri de bir gerçek. Bunu da sokak röportajlarındaki düşük gelirli insanların giyim kuşamından ve beden ölçülerinden anlıyoruz. Bütçe giderlerinin çoğu personel ödemeleri ve sosyal transferlerdir. Aslında devlet, bunları ödemek için borç almaktadır. Maaşlar, faiz giderleri yüzünden artırılamıyor değil, tersi doğrudur. Reel faiz çoğu zaman eksidir. Bu da kamu borcunun “yoksuldan varsıla değil, varsıldan yoksula gelir aktardığını” gösterir. Gerçek önlem, kamuda verimliliğin artırılması ve yolsuzluğun önlenmesidir. Hepsi birer devasa karadelik olan İGA veya TOGG gibi yüzlerce gösteriş yatırımı yapılmasaydı, maaşlar bugün daha yüksek olurdu. 

KAMU BORCU GELECEK NESİLLERDEN ALINMIŞ OLAMAZ

Her nesil, kamu borcunu, kendi nesilden alır. Bunu da gelecek nesiller ödemez. Çünkü borcun, borçlusu da alacaklısı da vardır. Gelecek nesillere ne kadar borç devredilirse o kadar da alacak devredilir. Bunun neti sıfırdır. Gelecek yıl yetişecek karpuz bu sene yenemez. Özetle, gelecek neslin yaratacağı GSYH bu yıl harcanmış olamaz. 1. Bu nesil gelecek nesle net borç devredemez ama bir “milli servet ve milli gelir” dağıtım sözleşmesi devreder. Bu sözleşme, devletin kimlerden vergi alıp, kimlere faiz ve/veya anapara geri ödemesi yapacağını gösterir. 2. Gelecek nesle net “iç borç” devredilemez ama net “dış borç” veya net “dış alacak” devredilir. Bunun adı “Net Uluslararası Yatırım Pozisyonu”dur.

SON SÖZ: İç borçla uğraşmayı bırak, dış borçtan kurtul- maya bak.