Fahiş fiyat artışlarını ortaya çıkarıyordu! Marketlerin yeni karekod oyunu! Sözcü Gazetesi

2026 Nisan ayında Türkiye genelinde fahiş fiyat artışlarına karşı denetimler yoğunlaşırken, marketlerde uygulamaya konulan karekod sistemi tartışma konusu oldu. Bakanlığın şeffaflık amacıyla devreye aldığı bu sistemin birçok noktada ya çalışmadığı ya da eksik ve yanıltıcı bilgiler sunduğu görülüyor.

TAKİBİ İMKANSIZ KILIYOR

Özellikle sebze ve meyve reyonlarında bulunması zorunlu olan ürün künyeleri, kağıt üzerinde mevzuata uygun görünse de pratikte işlevini yerine getiremiyor. Tüketicilerin telefonlarıyla okuttuğu karekodlar çoğu zaman hata veriyor veya boş sayfalara yönlendiriyor. Bu da ürünün tarladan raflara uzanan fiyat yolculuğunu takip etmeyi imkânsız hale getiriyor.

FİYATLAR ARASINDAKİ FARK GİZLENİYOR

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, en dikkat çeken sorunlardan biri ise ürün künyelerinde yer alması gereken “alış fiyatı” bilgisinde yaşanıyor. Normal şartlarda üretimden satışa kadar birçok maliyet kalemi bulunmasına rağmen, bazı zincir marketlerde bu bölümün “0,00” olarak girildiği ya da tamamen boş bırakıldığı tespit ediliyor. Uzmanlar, bunun teknik bir aksaklıktan ziyade bilinçli bir tercih olduğuna dikkat çekiyor. Bu yöntemle, ürünlerin tarladan çıkış fiyatı ile raf fiyatı arasındaki büyük farkın gizlenmeye çalışıldığı ifade ediliyor. Böylece tüketicinin yüksek kâr oranlarını fark etmesinin önüne geçiliyor. Ayrıca yanlış veya eksik veri girişi, dijital denetim sistemlerinin sağlıklı çalışmasını da engelliyor.

KAYIT ALTINA ALIYORLAR

Öte yandan tüketiciler artık daha bilinçli hareket ediyor. Artan yaşam maliyetleri ve dijital denetim araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte vatandaşlar, marketlerde adeta birer denetçi gibi davranıyor. Çalışmayan karekodları, hatalı etiketleri ve tutarsız bilgileri fotoğraflayarak kayıt altına alıyorlar. Bu kayıtlar, HKS Mobil uygulaması, Alo 175 Tüketici Danışma Hattı ve CİMER üzerinden yetkililere iletiliyor. Böylece marketler hakkında yapılan şikâyetlerde ciddi bir artış yaşanıyor.

'ŞİKAYET HATLARINI KULLANIN' ÇAĞRISI

Tüketici dernekleri ise konuya ilişkin uyarılarını sürdürüyor. Çalışmayan karekodların basit bir teknik sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan yetkililer, bunun tüketicinin bilgiye erişim hakkını kısıtlayan bir durum olduğuna dikkat çekiyor. Vatandaşlara, bu tür eksikliklerle karşılaştıklarında şikâyet haklarını kullanmaları çağrısı yapılıyor.