Facebook un kurucusu Zuckerberg yargılanıyor! Çocukları bağımlı yapma suçlaması

Bünyesinde Facebook, WhatsApp ve Instagram gibi uygulamaları barındıran Meta’nın CEO’su Mark Zuckerberg, sosyal medya platformlarının çocukları ve gençleri bilinçli biçimde bağımlı hâle getirdiği iddiasıyla açılan davada hâkim karşısına çıktı.

Dava, ABD’nin Los Angeles eyaletinde görüldü. Davanın merkezinde K.G.M. isimli 20 yaşındaki genç bir kadın bulunuyor.

YouTube ve Instagram gibi uygulamaları çocuk yaşta kullanmaya başladığını belirten davacı, bu platformların öneri algoritmaları, otomatik oynatma ve “sonsuz kaydırma” gibi özelliklerle bilinçli olarak bağımlılık yapacak şekilde tasarlandığını savunuyor.

Çocuklara sosyal medya yasağında yüz tanıma sistemi gelebilir! İşte Meclis'e sunulacak taslak

Sosyal medya kullanımının kendisinde kaygı ve beden algısı bozukluğuna yol açtığını söyleyen K.G.M., bunun ayrıca intihar düşüncelerine neden olduğunu belirtiyor.

Davacının avukatı Mark Lanier ise bu platformları “dijital kumarhaneler” olarak nitelendirerek, dopamin salınımını tetikleyen tasarım unsurlarının özellikle çocuk yaştaki kullanıcıları hedef aldığını belirtti.

Mahkemeye sunulan şirket içi yazışmalarda, genç kullanıcılarla “ergenlik öncesi dönemde bağ kurmanın” stratejik hedef olarak belirlendiği ve kullanıcıların platformda geçirdiği sürenin artırılmasının talep edildiği iddia edildi.

Meta ve Google ise suçlamaları kabul etmiyor. Meta, davacının bu uygulamaları kullanmadan önce de ruh sağlığı sorunları yaşadığını iddia ederken; YouTube’un bağlı olduğu Google ise ABD medyasına, iddiaların “gerçeği yansıtmadığına” ilişkin açıklama yaptı.

Davacının kimi dönemlerde YouTube’u günde 6–7 saat kullandığı ifade ediliyor.

Mahkemede, davacının 16 yaşındayken bir gün Instagram’da 16 saatten fazla zaman geçirdiği belirtildi.

Bu dava kapsamında geçen hafta ifade veren Instagram CEO’su Adam Mosseri, günde 16 saatlik kullanımın “problemli” olabileceğini kabul etti; fakat bunun “klinik bir bağımlılık” anlamına gelmediğini savundu.

TikTok ve Snap de başlangıçta dava kapsamındayken, yargılama başlamadan önce uzlaşmaya gittikleri için artık bu duruşmada taraf değiller.

Dava, bireysel bir tazminat talebinin ötesine geçmiş durumda.

Uzmanların açıklamalarına göre, mahkemeden çıkacak karar sosyal medya şirketlerine karşı açılmış binlerce davanın seyrini değiştirebilir.

Mahkeme, davacı lehine karar verirse, platformlara hukuki koruma sağlayan mevcut yasal düzenlemeler de yeniden gündeme gelebilir.

Öte yandan dava süreci, küresel ölçekte artan düzenleme baskısıyla da eş zamanlı olarak ilerliyor.

Avustralya’nın ardından İspanya da 16 yaş altına sosyal medya yasağı planladığını duyurdu. Fransa ve diğer Avrupa ülkelerinin yanı sıra Türkiye de benzer yaş sınırlamalarını gündemine aldı.

Zuckerberg’in jüri önünde ifade vermesi, bir teknoloji milyarderinin çocuklara yönelik bağımlılık iddiaları kapsamında ilk kez yargılanması anlamını taşıyor. (ANKA)