F 35 krizini aşmak isteyen İspanya rotayı KAAN a çevirdi: Ankara Madrid hattında kritik savunma diplomasisi Savunma Sanayi Haberleri

ABD üretimi F-35 savaş uçaklarının kapalı sistem mimarisinden ve operasyonel bağımlılıktan uzaklaşmak isteyen İspanya, 5. nesil savaş uçağı tedarikinde yönünü Türkiye'ye çevirdi. İspanyol basınının önde gelen yayın organlarından El Español, Ankara ve Madrid hattında Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN ile jet eğitim uçağı HÜRJET merkezli kritik bir savunma diplomasisinin başladığını duyurdu. Tam bağımsız teknoloji transferini de masaya taşıyan bu yeni vizyon, İspanya'nın gelecekteki hava gücünü Türk savunma sanayisinin platformlarıyla şekillendirme hazırlığında olduğuna işaret ediyor.

İspanya'nın beşinci nesil savaş uçağı tedariki konusunda ABD üretimi F-35'lere karşı sergilediği mesafeli tutum, ülkenin rotasını Türkiye'nin milli muharip uçağı KAAN'a çevirmesine yol açtı. İspanyol basınının önde gelen yayın organlarından El Español'in gündeme taşıdığı gelişmelere göre, Ankara ve Madrid arasında savunma sanayisi alanında sessiz ancak stratejik öneme sahip bir diplomasi trafiği yaşanıyor.

F-35’ten uzaklaşan Madrid için yeni alternatif

Madrid yönetiminin F-35 platformuna yönelik mesafeli bakış açısının, ülkeyi geleceğin savaş uçağı konseptinde daralan seçeneklerle baş başa bıraktığı belirtiliyor. El Español gazetesinde yer alan haberde, bu stratejik daralmanın neden olduğu yeni dış politika durumu “F-35’e mesafe, Kaan’a kapı açtı” ifadeleriyle özetleniyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) imzası taşıyan platformun, İspanya'nın stratejik hava gücü ihtiyacını karşılayabilecek en güçlü alternatiflerden biri olarak iki ülkenin teknik ve siyasi heyetleri arasında konuşulduğu aktarılıyor.

Teknoloji transferi ve erken aşama temaslar

İki ülke arasında başlatılan bu yeni diyalog penceresi, El Español'in aktardığına göre henüz “çok erken aşamada” seyrediyor. Buna rağmen, potansiyel bir satış anlaşmasının ötesinde geniş çaplı bir teknoloji paylaşımını da merkeze alan diyalog kanallarının şimdiden açıldığı bildiriliyor. İspanyol basınına yansıyan Türk kaynaklı bilgilere göre, KAAN'ın test ve geliştirme aşamaları olgunlaştıkça bu ön görüşmelerin çok daha somut teknik detaylara ve derin siyasi müzakerelere evrilmesi bekleniyor. Masadaki olası modelin en kritik unsurunu ise geniş kapsamlı teknoloji transferi oluşturuyor. Haberde konuya ilişkin olarak, “İspanyol savunma sanayisinin KAAN programına entegre edilmesi, yerli sistemlerin uçak üzerine dahil edilmesi ve üretim ve geliştirme süreçlerinin önemli kısmının İspanya’ya açılması gibi başlıklar masada. HÜRJET modelinde olduğu gibi KAAN’da da Türkiye ile benzer bir iş birliği mimarisi kurulabilir” değerlendirmesine yer veriliyor.

Kritik ara basamak: HÜRJET

KAAN programıyla eşgüdümlü olarak İspanyol otoritelerinin radarında olan bir diğer önemli Türk platformu ise HÜRJET. İspanya'da “Saeta II” ismiyle anılan bu gelişmiş jetin, beşinci nesil platformlara adaptasyonda mükemmel bir eğitim uçağı vazifesi göreceği öngörülüyor. El Español gazetesine değerlendirmelerde bulunan savunma analistleri, HÜRJET'in KAAN'a giden yolda kritik bir “ara basamak” olabileceğini ve bu modelin İspanya'da uygulanmasının planlandığını dile getirerek, “HÜRJET, KAAN’ın İspanya’daki eğitmeni olacak” ifadelerini kullanıyor. Teslimat takvimlerinin de bu vizyonla uyuştuğu belirtilirken; TUSAŞ'ın testleri devam eden yeni prototipleriyle birlikte Türk Hava Kuvvetleri'ne yönelik 2028 sonu ile 2029 başı arasındaki teslimat hedefinin, İspanya'nın HÜRJET planlamasıyla paralellik gösterebileceği kaydediliyor.

Güçlü kurumsal ilişkiler ve bağımsız sistem durgusu

Haberde, Türkiye ve İspanya arasındaki işbirliğinin yalnızca ticari boyutta kalmadığı, siyasi ve kurumsal düzeyde de son derece sağlam temellere dayandığına dikkat çekilerek, “Bu ilişki hükümetler arası düzeyde, savunma sanayi şirketleri arasında ve mevcut HÜRJET programı üzerinden oldukça aktif şekilde ilerliyor” deniliyor. Ankara-Madrid yakınlaşmasını hızlandıran en temel nedenlerden biri olarak ise ABD'nin F-35 projesindeki teknik katılığı gösteriliyor. F-35'in “kapalı sistem” yapısının dış entegrasyona kısıtlı izin vermesi ve kriz anlarında ABD'ye operasyonel bağımlılık riski yaratması eleştirilirken, KAAN gibi platformların sunduğu “tam bağımsız teknoloji” ve “egemen sistem mimarisi” vizyonunun ön plana çıktığı belirtiliyor. Haberin sonuç bölümünde, uçağın sadece vurucu bir güç değil bilgi temelli savaşın da merkez unsuru olduğu belirtilerek, TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu’nun vizyonuna şu ifadelerle atıf yapılıyor: “KAAN, görünmezlik kabiliyeti, sensör füzyonu, ağ merkezli savaş yeteneği, dahili silah yuvası ve süper seyir kapasitesi gibi özelliklerle 5. nesil savaş uçağı konseptinin tam karşılığı olarak tanımlanıyor.”