F 16 hamlesinin ardından Türk savaş gemileri Somali’de

TÜRKİYE’nin 2011 yılında kıtlıkla mücadele ederken elinden tuttuğu, dönemin Başbakanı Tayyip Erdoğan’ın başkent Mogadişu’ya yaptığı tarihi ziyaretle yükselişe geçen Türkiye-Somali ilişkileri her geçen gün daha da ileriye gidiyor. 2024 yılında iki ülke arasında imzalanan Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması kapsamında Türk donanmasına ait savaş gemileri TCG Sancaktar, TCG Gökova ve Burak sınıfı karakol gemisi TCG Bafra önceki gün Somali’ye ulaştı. TCG Sancaktar, Mogadişu’ya demirlerken diğer iki gemi, Somaliland bölgesindeki Laasqoray açıklarında faaliyetlerine başladı. Savaş gemilerinin amacının yaklaşan açık deniz petrol ve doğalgaz arama faaliyetlerinin güvenliğini sağlamak ve ilgili operasyonlara lojistik destek sunmak olduğu değerlendiriliyor.

ÇAĞRI BEY MÜJDE VEREBİLİR

2024’ün şubat ayında imzalanan 10 yıllık Savunma ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması kapsamında Türkiye’nin Somali karasularını koruması ve deniz kaynaklarının gelişimine katkıda bulunması öngörülüyor. Bu çerçevede geçen yıl Somali karasularında sismik araştırma yapan Oruç Reis’in üç deniz blokunda 4 bin 465 km kare alanda topladığı 3 boyutlu veriler yeni keşiflerin önünü açabilir. Bu ay içinde Mersin Taşucu Limanı’nda yola çıkması ve mayısta bölgeye ulaşması beklenen Çağrı Bey Sondaj Gemisi tarafından işlenecek veriler hem Somali hem de Türkiye’ye yeni müjdeler verebilir.

MASADA DENİZ ÜSSÜ VAR

İsrail’in aralık ayının sonunda, Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland’ı tanıma kararı alması, Türkiye ile Somali arasındaki ilişkileri çok daha stratejik bir aşamaya taşıdı. Ankara ile Somalili yetkililer arasında ülkenin karasularının güvenliği ve deniz yetki alanlarının korunması için, Somaliland’ın kontrol alanında yer alan Laasqoray’da bir deniz üssü kurulması adına görüşmelerin sona yaklaştığı iddia edildi. Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud verdiği son röportajda, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının arkasındaki en önemli sebebin bölgede üs temin etmek istemesi olduğunu ifade etmişti. Türkiye, İsrail’in Somaliland hamlesi üzerine Mısır ve Suudi Arabistan ile ortak bir tutum izlerken geçen haftalarda Somali ile Suudi Arabistan arasında savunma anlaşması imzalanmış, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi de Somali’ye asker konuşlandırmak istediklerini duyurmuştu.

F-16 KONUŞLANDIRILDI

Ankara geçen hafta da terörle mücadelede Somali ordusuna destek vermek için ülkeye üç F-16 savaş uçağı konuşlandırmıştı. Somali’nin Eş-Şebab terör örgütüne yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşen gelişme sonrası Somali Savunma Bakanı Ahmed Moallim Fiqi, bu işbirliğinin ülke sınırlarının korunması ve ulusal güvenliğin sağlanması açısından kritik rol oynayacağını dile getirmişti.

9-10 Şubat’ta Milli İstihbarat Akademisi (MİA) tarafından gerçekleştirilen “Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu” etkinliğinde konuşan Somali Adalet Bakanı Muhamoud Sheikhali, Türkiye’nin kendileri için önemine dikkati çekerken, “Önce askeri eğitim, sonra SİHA’lar, şimdi ise F-16’lar. Petrol için sondaj çalışmaları da başlayacak hem Somali halkı hem de Türkiye kazanacak” ifadesini kullanmıştı.

UZAY ÜSSÜ ÇALIŞMASI BAŞLADI

KARA ve denizdeki faaliyetlerin yanı sıra Türkiye Somali’de gözünü uzaya da çevirmiş durumda. Ankara’nın Milli Uzay Programı kapsamında belirlenen “Uzaya Bağımsız Erişim” hedefi doğrultusunda Somali’de uzay üssü kurulmasına yönelik çalışmalar yıl sonu itibarıyla başladı. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, atılan tarihi adıma ilişkin, “Üç fazdan oluşan projenin ilk fazının projelendirilmesi tamamlandı ve Türkiye Uzay Ajansı eliyle yapımına başlandı. Projeyle uzay fırlatma ve uydu teknolojileri alanında önemli bir altyapı oluşturmayı hedefliyoruz” demişti.Somali, Ekvator’a yakın konumu, okyanus kıyısında yer alması, 12 ay boyunca fırlatmaya elverişli hava koşulları ve düşük hava-deniz trafiği yoğunluğunun fırlatma güvenliği ve verimliliği açısından önemli avantajlar sunması gibi nedenlerle tercih edilirken, bölgede Türk askeri varlığının da bulunması da güvenlik açısından avantaj sunuyor.