Evinizin havası ne kadar temiz? Sözcü Gazetesi

Araştırmalar bazı evlerin dış ortama göre 100-500 kat daha kirli olduğunu ortaya koyuyor… Nitekim EPA (Amerikan Çevre Koruma Kuruluşu) ev içi kirliliğini en acil sağlık sorunlarından biri olduğunu belirtiyor.

‘’Ev içi kirleticiler, ev dışındakiler gibi seyrelip dağılmadığı için bu ortamda çok yüksek yoğunlukta bulunurlar. Evde kullanılan her türlü malzemenin ve gıdaların içinde bulunan toksik kimyasal maddelerin birçoğu, insan kanında ve yağ dokusunda da tespit edilmiştir’’ diyen İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Osman Erk, bu görünmez kimyasalların pek çok sağlık sorununa yol açtığını vurgulayarak, şu bilgileri paylaştı:

EN GÜVENLİ ORTAMDA GÜVENDE DEĞİLİZ!

Kendimizi güvende hissettiğimiz evlerimiz ne yazık ki sanıldığı kadar güvenli değil. Çünkü gözle görülmeyen, genellikle fark edilmeyen pek çok tehlikeyle dolu… 

Bilimsel araştırmalara göre, yaygın görülen burun akması, göz yaşarması, yorgunluk, baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu, üst solunum yolu enfeksiyonu, cilt bozuklukları gibi rahatsızlıklar; bazen de ev içi hava kirliliğine neden olan kimyasallara vücudun gösterdiği reaksiyonlardır. 
Çocuklarda alerjik hastalıklar, astım; yetişkinlerde kanser ve diğer kronik hastalıklar ev içi kirlilikle yakından ilintilidir.

TAVSİYELER

Ev ortamı her fırsatta havalandırılmalı. Yemek pişirirken mutlaka davlumbaz kullanılmalı ya da mutfak penceresi açılmalı. Temizlik ürünleri az kullanılmalı ve bunların yerine sirke, arap sabunu gibi doğal sürfaktan, çamaşır sodası, karbonat, boraks gibi doğal ürünler kullanılabilir. Doğal masif mobilya ürünleri tercih edilmeli, mobilya alınırken formaldehit kullanılıp kullanılmadığı sorgulanmalı, MDF ve suntadan yapılan mobilyalardan uzak durulmalıdır.

Oda spreyi kullanmayın

Deterjanlar, çamaşır suyu gibi temizlik malzemelerinin yanı sıra oda kokuları, halı-döşeme temizleyicileri, fırın temizleyicileri ve böcek ilaçları gibi kimyasal ev ürünleri odalara birçok uçucu kimyasal madde yayarak toksik etkiye sebep olurlar. Bulaşık yıkarken ortaya çıkan klor gazı da gözlere zararlı olabilir. 

Hormonlar zarar görüyor

Endokrin (hormon) bozucu maddeler vücudunuza girdiğinde, doğal endokrin sistemini taklit edebilir veya engelleyebilirler. Bilimsel araştırmalar, endokrin bozucu maddelerin doğurganlığı azaltabileceğini, kanser riskini artırabileceğini göstermektedir. Endokrin sistemini bozduğu düşünülen maddeler arasında bazı kokular, plastikler, böcek ilaçları ve leke tutmayan kaplamalar yer alır. 

Gaz ve doğal gazla çalışan cihazlara dikkat!

Havalandırması olmayan bir ortamda herhangi bir yakıt karbon monoksit ve diğer zararlı gazların ortaya çıkmasına neden olur. Kombi, şofben, fırın, şömine, klima, su ısıtıcı olarak kullanılan ev cihazları ev içine karbon monoksit, nitrojen dioksit, metan, yanmayan doğal gaz gibi toksinleri     yayarak zararlı olurlar. Bu tür doğal gaz ve gaz ile çalışan cihazların yaşam alanlarından uzak tutulması, bu cihazların kullanıldığı mekânların sık sık havalandırılması, mümkünse elektrikle çalışan cihazların kullanılması önerilir. Kapalı ortamlarda iyi havalandırma olmadan yapılan ısınma ve pişirme faaliyetleri zararlı duman partiküllerinin ortama yayılarak, solunmasına neden olur. 

Mobilyalardaki büyük tehlike 

Mobilya ve benzeri ürünlerde, laminat parkelerde bulunan formaldehit kanserojen bir kimyasaldır. Formaldehit, aynı zamanda tırnak cilası, sabun, şampuan ve kremlerde de bulunabilmektedir. Birçok ülkede kozmetik ürünlerde formaldehit kullanımı yasaklanmıştır. Formaldehit ürünlerde “formalin” olarak gizlenebilir.     Formaldehit kanserojen bir kimyasaldır. 
Kan kanserine yakalanan çocukların evlerinde yapılan araştırmalarda yüksek formaldehit varlığı tespit edilmiştir.

En çok maruz kalınan zehir

Ev temizlik ürünleri en fazla maruz kalınan toksik maddelerdir. 70 binden fazla kimyasalın büyük bir kısmı ev ürünlerinde  kullanılmaktadır. Ev ürünlerindeki kimyasalların çoğunluğu uçucu vasıftadır. Oda sıcaklığında gaz halinde bulunur, kolayca akciğerlere ulaşarak zararlı etki yaparlar.

Uçucu organik bileşikler her yerde

Duvar boyalarında bulunan VOC’lar (uçucu organik bileşikler), iç mekân kirliliğinin diğer sebeplerinden biridir. Boyalar birçok kimyasal madde içerir. Su bazlı boyalar tercih edilmelidir. Sigara dumanı, araba egzozları ve endüstriyel işlemler önemli diğer VOC kaynaklarıdır. Yiyecek ve içecekler de bir miktar VOC barındırabilirler. 

Temizlik maddelerini sakın karıştırmayın

Deterjanların çoğunda fosfat ve klor vardır. Bunların yutulması ve solunması zararlıdır. Cam, banyo ve tuvalet temizleyicileri amonyak, klor, hidroklorik asit ve formaldehit içerebilir. 
Amonyak ve klor içeren temizlik malzemeleri aynı anda kullanıldığında akciğerde toksik, kanserojen olabilen amonyum klorür gazı ortaya çıkar. Çamaşır suyu, tuz ruhu, kireç sökücüler, lavabo açıcılar, sirke gibi maddelerin birbirleriyle karıştırılmamaları veya aynı yüzeye art arda uygulanmamaları gerekir.

İşte bir araştırma sonucu

Yapılan bir çalışmaya göre bütün gününü evinde temizlik yaparak geçiren ev kadınlarının kanserden ölüm oranı dışarıda çalışan kadınların iki katı kadardır.

Bir başka kanserojen: Benzen

Benzen uçucu bir kanserojendir. Temizlik malzemeleri dışında sigara, egzoz, fotokopi cihazları, parfüm, kozmetik ürünler, ayakkabı boyaları-cilaları ve böcek öldürücüler benzen içerebilir. Doğada organik maddelerin yanmasıyla da ortaya çıkabilir. Strafor, plastikler ve ve yapıştırıcıların yapımında da benzen kullanılabilmektedir. Uzun süre benzene maruz kalan ve benzen soluyan kişilerde kan kanseri riski artmaktadır.