Eurovision öncesinde İsrail’e yönelik protesto ve boykot çağrıları artıyor

Sanatçılardan kamu yayıncılarına, sivil toplum kuruluşlarından siyasetçilere kadar çok sayıda kurum ve kişi, Gazze’de soykırım yapan İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasına tepki gösteriyor.

Bu yıl 70'incisi 12-16 Mayıs'ta Viyana'da düzenlenecek Eurovision Şarkı Yarışması için hazırlıklar sürerken, İsrail'in katılımına yönelik protesto ve boykot çağrıları her geçen gün artıyor.

Son haftalarda tepkiler, sadece sokak gösterileriyle sınırlı kalmayarak kültür, medya ve siyaset alanına da yansıdı.

Birçok ülke Eurovision'u yayımlamayacak

Birçok ülke, yarışmayı boykot kararı almanın yanı sıra Eurovision'un düzenleneceği tarihlerde alternatif yayınlar yapmayı planlıyor.

Eurovision'da doğrudan finale kalma hakkına sahip ülkelerden biri olan ve İsrail'in katılımı nedeniyle yarışmayı boykot kararı alan İspanya'nın devlet radyo ve televizyonu RTVE, 1961'den bu yana kesintisiz olarak yayımladığı etkinliği paylaşmayacak.

İrlanda da hem yarışmayı boykot eden hem de yayımlamayı reddeden ülkeler arasında yer alıyor.

Yarışmayı boykot eden ülkeler arasında bulunan Slovenya'nın kamu yayıncısı Slovenya Radyo ve Televizyonu (RTV SLO), Eurovision tarihleri boyunca "Filistin’in Sesleri" konulu yayın yapacağını duyurdu.

RTV SLO, Filistin’e ilişkin film, belgesel ve analiz programlarını ekranlara taşıyacağını açıkladı.

Yarışmaya katılan ülkelerde de tepkiler büyüyor

İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımına yönelik tepkiler, yalnızca yarışmadan çekilen ülkelerle sınırlı kalmazken, katılacağını açıklayan ülkelerde de protesto ve boykot çağrıları giderek artıyor.

Portekiz’de ulusal seçmelere katılan 16 sanatçı, seçilmeleri halinde Eurovision’a katılmayı reddedeceklerini açıkladı. Sanatçılar, Gazze’de Filistinlilere yönelik soykırım eylemleri gerçekleştiren İsrail’in Eurovision’a katılımının reddedilmesini istedi.

Yunanistan’da ana muhalefet partisi SYRIZA da hükümete, İsrail’in katılımı nedeniyle yarışmadan çekilmesi çağrısında bulunarak, "Gazze’de soykırım yapan (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu rejimiyle stratejik ortaklık" eleştirisi yöneltti.

Malta’da ise 150’den fazla sanatçı ve entelektüel, İsrail’in yarışmadan menedilmemesi halinde ülkenin Eurovision’dan çekilmesini talep ederken, başkent Valetta’da "Soykırıma Müzik Yok" sloganıyla protesto yürüyüşü düzenlendi.

İtalyan devlet televizyonu RAI'nin yönetim kurulunun bazı üyeleri, Avrupa Yayın Birliğine (EBU) bu yılki yarışmada Filistin temasına yer verilmesi çağrısı yaptı.

Öte yandan yarışmaya katılan Belçika'nın Flaman kamu yayıncısı VRT, İsrail’in Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımına yönelik eleştiriler nedeniyle yarışma öncesinde "Gazze’deki saldırılar" bağlamında bu katılımı ele alan özel değerlendirme programları yayımlayacak.

VRT, yarı final ve final öncesinde ekrana gelecek 10-15 dakikalık programlarda bu yılki yarışmanın "istisnai" niteliğine ilişkin izleyicilere kapsamlı çerçeve sunulacağını, Gazze’de savaş suçu işlediği yönündeki eleştirilerin hedefinde bulunan İsrail’e ilişkin tartışmaların da ele alınacağını bildirdi.

Ayrıca, Belçikalı 170 sanatçı, ülkenin Fransızca kamu yayıncısı RTBF'nin, İsrail'in Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil edilmesine rağmen etkinliğe katılma kararı almasını kınadı.

Sanatçılardan kitlesel boykot çağrısı

İsrail’in Eurovision'a katılımına yönelik en güçlü tepkilerden biri müzik dünyasından geldi.

"No Music for Genocide (Soykırıma Müzik Yok)" kampanyası kapsamında açık mektup yayımlandı. 1000’den fazla sanatçının imza attığı mektupta, Eurovision’un "İsrail’in Filistinlilere karşı yürüttüğü soykırımı örtbas etmek ve normalleştirmek" için kullandırılmaması gerektiği vurgulandı.

Mektupta, ayrıca EBU'ya İsrailli yayıncı KAN’ı menetme çağrısı yapıldı.

Sanatçılar, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırıları nedeniyle yarışmadan menedildiğini hatırlatarak, İsrail’e aynı politikanın uygulanmamasını "çifte standart" şeklinde nitelendirdi.

Eurovision tarihinde ilk kez sanatçılar ödüllerini iade etme kararı aldı

2024 Eurovision'un kazananı İsviçreli sanatçı Nemo, İsrail’in katılımına tepki olarak ödülünü iade edeceğini açıklarken, 1994'teki yarışmanın galibi İrlandalı Charlie McGettigan da aynı yönde karar aldı.

Nemo, "Eurovision’un temsil ettiğini söylediği değerler ile EBU’nun aldığı kararlar arasında açık çelişki var." ifadesini kullanarak, İsrail’in yarışmada yer almaya devam etmesini eleştirdi.

 Kamuoyu baskısı artıyor

Küresel vatandaşlık platformu Avaaz’da İsrail’in Eurovision’dan çıkarılması talebiyle başlatılan imza kampanyasında ise 620 binden fazla imzaya ulaşıldı.

Kampanya kapsamında yapılan çağrıda, İsrail hükümetinin Gazze’de işlediği soykırımı sonlandırana ve uluslararası hukuka uymaya başlayana kadar yarışmaya katılımının yasaklanması gerektiği vurgulandı.

Boykota katılan sanatçılar arasında eski Eurovision kazananları Emmelie de Forest ile Charlie McGettigan'in yanı sıra müzisyen ve besteci Roger Waters, ABD'li rap sanatçısı Macklemore, Peter Gabriel ile müzik grupları Massive Attack, Idles ve Kneecap de yer alıyor.

Slovenya, İspanya, Hollanda, İrlanda ve İzlanda, İsrail'in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmasına izin verilmesinin ardından yarışmadan çekilme kararı almıştı.

Söz konusu boykot kararları, protestolar ve sanatçılardan gelen tepkiler, bu seneki yarışmanın Eurovision tarihindeki en tartışmalı organizasyonlardan biri olacağı değerlendirmelerine yol açıyor.