Eurovision da İsrail protestosu: Soykırımı durdurun

Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenen 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’nın ilk yarı finaline İsrail protestoları damga vurdu. Wiener Stadhalle’de gerçekleşen etkinlikte, İsrail’i ‘Michelle’ adlı pop şarkısıyla 28 yaşındaki Noam Bettan temsil etti. Bettan sahneye çıktığında salondan ‘Soykırımı durdurun’ sesleri yükseldi. İsrail’in katılımına tepki gösteren bazı izleyiciler güvenlik güçleri tarafından salondan çıkarıldı. Büyük finale katılmaya hak kazanan Bettan, yarı final öncesinde yaptığı açıklamada müziğe odaklanmak istediğini söylemiş, eleştirileri ise ‘arka plandaki bir gürültü’ olarak gördüğünü belirtmişti.

BOYKOT ÇAĞRISI YAPILDI

Bu yıl İsrail’in katılımına izin verilmesine yönelik tepkiler yayıncılarla sınırlı değil. Uluslararası Af Örgütü, İsrail’in yarışmaya katılmasının insanlığa ihanet ve çifte standart olduğunu belirterek yarışmayı izlememe çağrısı yaptı. Massive Attack’ın da aralarında olduğu Kneecap, Brian Eno, Sigur Ros, Nadine Shah gibi çok sayıda sanatçı yarışmayı boykot etme çağrısı yapmıştı. 28 Nisan’da Sırbistan devlet televizyonu RTS’nin önünde toplanan protestocular, İsrail’in katılımı nedeniyle bu yılki Eurovision Şarkı Yarışması’ndan çekilme talebinde bulunmuştu.

10 ÜLKE FİNALE KALDI

Öte yandan ilk yarı finalde 10 ülke 16 Mayıs’ta yapılacak büyük finale yükseldi. İsrail’in yanı sıra Belçika, Hırvatistan, Finlandiya, Yunanistan, Litvanya, Moldova, Polonya, Sırbistan ve İsveç finale kalan ülkeler arasında yer aldı. Estonya, Gürcistan, Karadağ, Portekiz ve San Marino ise elendi.

OYLAMA SİSTEMİ DEĞİŞTİRİLDİ

Eurovision’da bu yıl oylama sistemi de değiştirildi. 2025’teki usulsüzlük iddialarının ardından izleyicilerin kullanabileceği oy sayısı 20’den 10’a indirildi. Çevrimiçi oy kullanmak isteyenlerden kredi kartı bilgisi istenmesi kararlaştırıldı. Bu uygulamayla oyların gerçekten gönderildiği ülkeden gelip gelmediğinin doğrulanması amaçlanıyor. Yarışmanın ikinci yarı finali bugün yapılacak. İkinci yarı finalde 15 ülke, finaldeki 10 sıra için yarışacak.

OYLARI SATIN ALIYOR

İsrail’de Netanyahu hükümetinin, Gazze soykırımıyla sarsılan ülke imajını düzeltmek için Eurovision’u bir “yumuşak güç” aracı olarak kullandığı ve bu kapsamda 1 milyon dolardan fazla gizli bütçe ayırdığı ortaya çıktı. New York Times gazetesi, İsrail’in Eurovision Şarkı Yarışması kapsamında yürüttüğü oy kampanyalarıyla sonucu etkileme girişimlerine yıllar önce başladığını, organizatörlerin de buna karşılık vermede “yetersiz” olduğunu ortaya koydu. Araştırmada, İsrail’in Eurovision için yapılan reklam kampanyalarına Başbakanlık bütçesinden en az 1 milyon dolar harcadığı belirtilerek, reklam kampanyalarının yarışma sonucunu etkilediğine işaret edildi.

SAHTE OYLARLA İKİNCİ OLDU

Geçen yılki yarışmada İsrail’in halk oylamasında aldığı puanlarla ikinci sıraya yükseldiği hatırlatılan araştırmada, “İsrailli şarkıcı popüler olmadığı ülkelerden bile oy aldı. Bazı ülkelerde oylama sonucunu etkilemesi için birkaç yüz kişi yeterli olabilir. Bu da nihai sonucu şekillendirir” ifadeleri kullanıldı. Araştırmada, reklam yapmanın yasak olmadığı ancak İsrail’de bu kampanyalara hükümetin de dahil olduğu işaret edilerek, geçen yılki yarışma kapsamında İsrail’in çevrim içi reklamları birden fazla dilde satın aldığının ortaya çıktığı aktarıldı. ABBA ve Celine Dion gibi dünya yıldızlarını çıkaran 70 yıllık yarışma, tarihinin en büyük krizini yaşıyor. Boykotlar nedeniyle yüz binlerce dolarlık katılım payı kaybı yaşayan organizasyon, sponsor bulmakta da zorlanıyor. Bu yıl Viyana’da devam eden yarışmada İsrailli temsilci Noam Bettan için de benzer kampanyaların yürütülmesi üzerine Avrupa Yayın Birliği (EBU), İsrailli yetkilileri resmi olarak uyarmak zorunda kaldı.

FİLİSTİN’E DESTEK İÇİN ALTERNATİF KONSER

BELÇİKA’nın başkenti Brüksel’de İsrail’in Eurovision Şarkı Yarışması’na katılımını protesto etmek amacıyla “Filistin için Birlik-Soykırıma Sahne Yok” başlıklı alternatif konser düzenlendi. Eurovision Şarkı Yarışması’nın birinci yarı finaliyle aynı akşam yapılan, çok sayıda Belçikalı ve Filistinli sanatçının sahne aldığı konser, büyük ilgi gördü. İsrail’in Eurovision’a katılımına yönelik tepkileri görünür kılmayı ve Filistin’e destek mesajı vermeyi amaçlayan konserde, Filistin’deki soykırımın yanı sıra işgal ve insani duruma dikkati çeken performanslar sergilendi. Filistin halk dansı Dabke gösterisiyle başlayan konserde dinleyiciler sık sık “Filistin’e özgürlük” ve “İsrail’e boykot” sloganları attı.

5 ÜLKE KATILMADI

Yarışma, İsrail’in Gazze’deki soykırımı nedeniyle son iki yıldır yoğun tartışmaların gölgesinde yapılıyor. Bu yıl, yedi kez Eurovision’u kazanan İrlanda’nın da aralarında olduğu beş  ülke (İspanya, Hollanda, İzlanda,  Slovenya) yarışmayı boykot etti.