Eskiden her bahçede yetişirdi: Şimdi yüzüne bakan yok ama o hastalığı şıp diye geçiriyor Sözcü Gazetesi

Eskiden neredeyse her mahallede, her bahçede bulunurdu; çocukken ellerimizi kapkara yapana kadar iştahla yerdik. Şimdilerde ise yüzüne bakan yok. Bilim dünyası, unutulan bu lezzetin mucizevi faydalarını konuşuyor.

Birçoğumuzun çocukluk anılarında, yaz aylarında dallarından sarkan o tatlı, sulu ve olgun meyveler vardır. Sokak aralarında, eski bahçelerde leke bırakma pahasına avuç avuç yediğimiz o şifalı lezzet: Kara dut. Raflarda pek göremediğimiz, unuttuğumuz kara dut, aslında modern tıbbın peşinden koştuğu gerçek bir "süper besin." Geleneksel Çin tıbbında yüzyıllardır "uzun ömür ve gençlik iksiri" (tonik) olarak kabul edilen bu meyve, vücudumuz için adeta bir kalkan görevi görüyor.

NEDEN MARKET RAFLARINDA KARADUT BULAMAZSINIZ?

Böğürtlen, çilek veya yaban mersini manavlarda rahatça bulunurken kara dutu tezgahlarda görmek neredeyse imkansızdır. Bunun sebebi bitkinin doğasında saklı: Kara dut son derece narin ve yumuşak bir dokuya sahiptir. Hasat edildikten hemen sonra çok kısa sürede bozulmaya ve suyunu salmaya başlar. Lojistiği ve depolanması zor olduğu için ticari bir ürün haline gelememiş, bu yüzden hak ettiği değeri göremeyerek unutulmaya yüz tutmuştur.

KARADUTUN AZ BİLİNEN 5 SAĞLIK MUCİZESİ

Kara dut; kalp-damar sistemini koruyan, yaşlanma karşıtı hücre yenileyici özellikleriyle bilinen antosiyaninler ve resveratrol gibi çok güçlü antioksidanlarla doludur. Düzenli tüketildiğinde vücutta şu mucizelere imza atar:

Damarları Temizler ve Kalbi Korur: Kan damarlarının çeperlerini temizleyerek esnekliğini korur. "Kötü" (LDL) kolesterolün birikmesini engeller ve kan basıncını dengeleyerek yüksek tansiyon riskini azaltır.

Kansızlığın (Anemi) Doğal İlacı: Doğada nadir görülen yüksek demir içeriği sayesinde kırmızı kan hücrelerinin (eritrosit) üretimini tetikler. Kronik yorgunluk ve halsizlikle doğal yoldan mücadele eder.

Diyabet Kontrolü: Yapılan bilimsel araştırmalar, kara dutun içinde karbonhidratların parçalanma hızını yavaşlatan özel bileşikler olduğunu gösteriyor. Bu da ani tatlı krizlerini ve kan şekeri dalgalanmalarını önlemeye yardımcı olur.

Yaşlılıkta Kemik Erimesini Önler: İçeriğindeki kalsiyum, magnezyum ve K vitamini kombinasyonu, kemik yoğunluğunu artırarak osteoporoza karşı güçlü bir bariyer oluşturur.

Keskin Gözler: Yüksek retinol (A vitamini) ve antioksidan yapısı sayesinde, yaşa bağlı sarı nokta hastalığı ve görme kayıplarına karşı göz sağlığını maksimum düzeyde korur.

KARADUT MUTFAKTA NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Kara dutu dalından koparıp taze taze yemek en doğrusudur. Ancak bu şifayı kışa taşımak ve mutfağınızı şenlendirmek için harika alternatifleriniz var:

Kara dutun doğal pektin (kıvamlaştırıcı) oranı düşüktür. Reçel yaparken tam kıvamı yakalamak için içine bir adet elma rendeleyebilirsiniz. Üstelik dutun küçük saplarını ayıklamakla uğraşmanıza gerek yok; pişme ve kaynama esnasında o saplar tamamen eriyip yok olur.

Ayrıca kara dutu dondurucuda saklayabilir, kurutarak kuru üzüm niyetine yulaf lapalarınıza ekleyebilir ya da pastalarda yaban mersini yerine alternatif olarak kullanabilirsiniz. Kendini şımartmak isteyenler için aromatik baharatlarla birkaç hafta demlendirilen ev yapımı kara dut likörü de harika bir seçenektir.

KİMLER KARADUT TÜKETİRKEN DİKKATLİ OLMALI?

Her doğal besinde olduğu gibi kara dutun da fazla tüketimi bazı yan etkilere yol açabilir:

Hassas Sindirim Sistemi: Yüksek lif ve doğal şeker içeriği nedeniyle aşırı miktarda yenildiğinde gaz, şişkinlik veya ishale neden olabilir.

Alerji Riski: Polen alerjisi veya kırmızı meyvelere karşı hassasiyeti olan kişilerde nadir de olsa alerjik reaksiyonları tetikleyebilir.

Diyabet Hastaları: Kan şekerine olumlu etkileri olsa da fruktoz (meyve şekeri) barındırdığı için şeker hastalarının porsiyon kontrolüne dikkat etmesi, bu meyveyi asla tıbbi ilaçların veya diyet tedavisinin bir alternatifi olarak görmemesi gerekir.