Ertuğrul Özkök: Ne 12 Mart Zeki Müren’e ne 12 Eylül Bülent Ersoy’a ne de 28 Şubat Ferdi Özbeğen’e bu soruyu sordu

Bilinçli olarak 7-8 yaşımdan beri müzik dinliyorum.

Spotify verilerine göre yılda 40-60 bin dakikamı müziğe ayırıyorum.

78 yaşım da geldi, bir hâkimin mahkemede bir insana bu soruyu sorduğuna tanık olmadım.

Müziği bırakalım;

Siyasi tarafına bakalım.

12 Mart’ın, 12 Eylül’ün 28 Şubat’ın sormadığı soruyu sormak sormak

27 Mayıs askeri darbesinde 13 yaşındaydım.

12 Mart Muhtırası'nda 24 yaşındaydım.

Askeri ara rejimin mesela Zeki Müren’e bu soruyu sorduğuna tanık olmadım.

12 Eylül askeri darbesinde 43 yaşındaydım.

Bir hâkimin mesela Bülent Ersoy’a bu soruyu sorduğuna tanık olmadım.

28 Şubat döneminde 50 yaşındaydım.

Bir hâkimin mesela Ferdi Özbeğen’e böyle bir soru sorduğunu görmedim.

Nasip bugün görmekmiş…

Sanatçıya sorulan "Perperişan" bir soru

Beni dehşete düşüren o soruyu, dün İstanbul 54’üncü Asliye Ceza Mahkemesi’nde hâkim, "Perperişan" şarkısı için Mabel Matiz’e sordu:

"'Bu şarkı, bir kadının bir kadına mı yoksa bir erkeğin bir erkeğe söylediği bir şarkı mı?'

Arkasından da "Bu kelimeler ne anlama geliyor?" diye sormuş:

(*) "Cici toy bebe"

(*) "Sal kuşu hanesine, yanmalı hangisine…"

Bu durumda mesela birine "bebeğim" dersek ne oluyor?

Ne anlıyoruz bundan?

Demek ki bu sözleri ya bir kadın bir başka kadına ya da bir erkek başka erkeğe söyleyebilirmiş.

Bir erkeğin bir kadına veya bir kadının bir erkeğe söylemesi ihtimali görünmüyor.

Demek ki artık bir kadına "bebeğim" derken iki defa düşünmemiz gerekecek.

"Sevgilim" derken de dikkat edin, çevreden biri duyup CİMER’e veya sosyal medya üzerinden savcılara ihbar etmesin.

İddianameye göre Mabel Matiz’in suçları

İddianamede ise Mabel Matiz’in bu şarkıda hangi suçları işlediği şöyle sıralanıyor:

(*) "Cinsel arzuyu dolaylı biçimde tahrik etmek"

(*) "Bedensel ve ruhsal metaforlarla erotik çağrışımlar içermek"

(*) "Cinsel birleşmeye yönelik betimlemeler yapmak"

Bir adım ötesi, Manifest gurubu iddianamesindeki gibi "dans eylemi gerçekleştirmek amacıyla çete kurmak" olacak.

Vallahi inanamadım 21’inci yüzyıl Türkiye’sinde bir mahkemede böyle bir sorunun sorulabildiğine…

İyi ki şarkıyı jinekolojik muayene için hastaneye göndermemişler

Olay burada da kalmamış.

Savcı, şarkıyı Aile ve Sosyal Bakanlığı'na ihbar etmiş.

Dosyanın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bildirilmesini, bakanlığın Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu’ndan "şarkı sözlerinin müstehcen olup olmadığının tespiti için" rapor aldırılmasını talep etmiş.

Hâkim de kabul etmiş.

Küçük dilimi yutacaktım.

Şarkıyı bir jinekolojik kontrol için hastaneye göndermedikleri kalmış.

Bu soruyu okurken aklıma gelen halk şarkıları

Haberi okurken bazı halk şarkıları aklıma geldi.

Mesela "İbrahim Tatlıses’in "Saza Niye Gelmedin’i…"

Çok sevdiğim bir şarkıdır.

Ahmet Kaya’dan da İbrahim Tatlıses’ten de çok dinledim.

Bu şarkının sözleri çok tartışılmıştır.

Sözlerinde "Saza niye gelmedin, Meclis’e niye gelmedin?", "Geçen cuma gelecektin" gibi ifadeler var.

Orta Doğu kültüründe daha çok erkeklere ait bir birlikteliği ifade eden kavramlar bunlar.

Bilal Oğlan’ı Candan Erçetin mi söylemeli, Mustafa Ertürk mü?

Mesela "Pencere Açıldı Bilal Oğlan" şarkısı…

İki dizesi şöyle:

"Ben sana varmam Bilal Oğlan, ben sana varmam

Yedi yıl karşımda dursan yine sana yalvarmam…"

Bu şarkıyı Mustafa Ertürk söylüyor.

Aynı şarkıyı Candan Erçetin de söylüyor.

Sizce hangisi söylemeli, önceki gün sorulan soru çerçevesinde düşündüğümüzde…

Kim kime "Varıyor…"

Candan Erçetin söylediğinde bir kadın bir erkeğe varıyor da…

Mustafa Ertürk söylediğinde kime varıyor?

Allah aşkına bugüne kadar bir savcının, bir hâkimin aklına "Bu şarkıyı kime söylüyor?" diye sormak geldi mi?

Ko Shin Moon ve Mabel Matiz (ortada) Sayın ChatGPT, sizce Mabel Matiz bu şarkıyı kime söyledi?

Ama hâkim benim aklıma da soktu bu soruyu.

Dün ChatGPT’ye iki şarkıyı da sordum.

"Mabel Matiz’in Perperişan Şarkısı bir erkeğe mi kadına mı yazılmıştır?"

Gelen cevap aynen şöyleydi:

"Şarkı sözlerinde,

(*) "Hitap edilen kişinin 'cinsiyetini' belirten tek bir kelime yok."

(*) "'Sen zamiri üzerinden, tamamen cinsiyet-nötr bir anlatım var. Bu, Mabel Matiz’in çok bilinçli kullandığı bir yöntem."

(*) "Mabel Matiz, röportajlarında sık sık, ‘şarkılarının herkesin kendi hikâyesine oturmasını istediğini’ söylüyor."

(*) "Perperişan bir kişiden çok bir hale, bir ilişki biçimine, bir çöküşe yazılmış bir şarkı."

Şeytan dürttü, aynı soruyu Saza Niye Gelmedin için de sordum

Şeytan dürttü, hadi "Saza Niye Gelmedin" için de aynı soruyu sorayım dedim.

Ona gelen cevap aynen şöyleydi:

(*) "Şarkının sözlerinde cinsiyeti açık eden bir kelime yok."

(*) "Bu nedenle teknik olarak iki şekilde de okunabilir."

(*) "Kültürel bağlam: Klasik Türk müziğinde anlatıcı çoğu zaman erkek bakış açısıdır. Dinleyici de bunu otomatik olarak böyle algılar. Ama modern yorumda cinsiyet nötr kabul edilir"

Şeytan bir kere daha dürttü, aynı soruyu "Pencere Açıldı Bilal Oğlan" şarkısı için de sordum

Gelen cevap yine aynıydı.

Her üç şarkı için de ChatGPT’den gelen yorumlar birbirinin neredeyse aynısıydı.

Zeki Müren Zeki Müren’in "Manolya’sı", tango’daki "papatya" kimdir

Aklımda kalan ilk şarkı nedir hatırlamıyorum.

1955’te 8 yaşındaydım ve o yıl evimizdeki lambalı radyoda Zeki Müren’in "Manolyam" şarkısını dinlediğimizi hatırlıyorum.

Halamın benden büyük kızı Özden ablamdan "Papatya gibisin beyaz ve ince" şarkısını dinlediğimi hatırlıyorum.

1960’lara geldiğimizde artık büyümüştüm.

O yıllardan aklımda güçlü olarak kalan ilk şarkılardan biri Bryan Hayland’ın "Sealed With A Kiss’iydi."

"Bir öpücükle mühürlenmiş"

Zeki Müren "Manolyam" derken bunu kime söylemiştir?

"Papatya gibisin" derken kimi kastederiz?

"Öpücükle mühürlenen" kimdir?

Öpücükle "Bir erkek mi" yoksa "Bir kadın mı" mühürler?

Muazzez Ersoy ve Bedia Akartürk’ün sarıldığı "Emine'm" erkek midir, kadın mı?

Ha bir de "Oy Oy Emine'm" var.

Muazzez Ersoy, Bedia Akartürk, Ferda Gül bu şarkıyı sizce kimin için söylüyor?

"Sabahtan gördüm seni, çok beyaz geldin bana…

Oy sana sarılayım oy oy Emine'm" derken kime kime sarılıyor Allah aşkına?

"Anan vermedi bana seni" derken, bu üç kadın, anasından bir erkeği mi istemişler yoksa bir kızı mı?

Sordunuz mu bu sanatçılara hiç erkek erkeğe mi, kadın kadına mı diye?

Bir kadın Beatles’ın "And I Love Her" şarkısını söylerse ne soracaksınız?

"Size ne" der.

Bu soru size sorulsa ne cevap verirsiniz?

Mabel Matiz bir sanatçı ve tam bir sanatçı duygusuyla çok zarif bir cevap vermiş:

"Bu soruyu üzücü ve kalp kırıcı buluyorum. Bu soruyu bir arabesk şarkıcısı söylese soramayacaktınız. Herkes, herkes için söyleyebilir. Bunun sınırını benim koymam haddime değil."

Müzik, şiir, sinema, sanatın anlamı her birimizin kendimize ait, çok özel ve mahrem sözlüklerinde anlamlarını bulan şeylerdir.

Mabel Matiz kendi yazdığı şarkı için "Sınırlarını koymak haddime düşmez" diyor.

Bu soru bugün soruluyorsa övünülecek bir hatıra olmaz

Yani sayın savcılar ve hâkimler…

Bir şarkının kime yazıldığını merak edebilirsiniz.

Ama bunu mahkeme salonunda sormak ayrı bir şey.

Çünkü o sorunun cevabı asla hukukun meselesi olamaz.

Olmamalı.

Diyeceğim…

12 Mart, 12 Eylül, 28 Şubat bu soruyu kimseye sormadı.

Bugün soruluyorsa….

Bugünün siyasetçisi için de yargı üyesi için de pek övünülecek bir hatıra olmaz.