Erkekler yok olabilir: Bilim insanları açıkladı

Jenny Graves, erkek cinsiyetini belirleyen Y kromozomunun evrimsel süreçte atalarından miras kalan genlerin yaklaşık yüzde 97’sini kaybettiğini belirterek, mevcut gerilemenin sürmesi halinde birkaç milyon yıl içinde tamamen ortadan kalkabileceğini öne sürdü.

Uzmanlara göre insanlarda cinsiyet belirleme sistemi, annenin her zaman X kromozomu aktarması; babanın ise X ya da Y kromozomunu iletmesiyle işliyor. Babadan X gelmesi durumunda kız, Y gelmesi halinde erkek çocuk dünyaya geliyor. X kromozomunun Y’ye kıyasla çok daha büyük olduğu ve daha fazla gen taşıdığı, bu nedenle erkek çocuklarda anneden gelen genetik materyalin daha fazla olduğu ifade ediliyor.

ScienceAlert’in aktardığına göre Graves’in değerlendirmesi, son 300 milyon yıllık evrimsel süreçte Y kromozomunun ciddi ölçüde gen kaybına uğradığını ortaya koyuyor.

Graves, insanlığın henüz yaklaşık 300 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğuna dikkat çekerek, “Beş ya da altı milyon yıl sonrasını tartışıyoruz. Önümüzdeki yüzyılları atlatmak bile başlı başına bir mesele” ifadelerini kullandı.

Araştırmalar, bazı memeli türlerinde Y kromozomu tamamen kaybolmuş olsa da üremenin devam edebildiğini gösteriyor. Örneğin üç farklı köstebek faresi türünde yalnızca X kromozomunun bulunduğu; Y kromozomunda yer alan cinsiyet belirleyici genlerin başka kromozomlara taşındığı belirlendi. Bu türlerde erkeklik özelliklerinin ve üreme yeteneğinin korunduğu bildiriliyor.

Hokkaido University bünyesinde yürütülen ve Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde 2020 yılında yayımlanan bir araştırma da iki dikenli fare türünün Y kromozomunu tamamen kaybettiğini, ancak üreme yeteneklerini sürdürdüğünü ortaya koydu.

Köpekleri hayat kurtardı: Sahiplerinin iki kanserini birden fark etti

Bilim insanlarına göre bu örnekler, Y kromozomunun temel işlevlerinin başka kromozomlara aktarılabilmesi halinde insan türünde de erkek cinsiyetinin tamamen ortadan kalkmayabileceğine işaret ediyor.