Eriyen buzların altında ayakkabı gördü: Takip edince dünyanın en eskisini buldu Sözcü Gazetesi

Norveç’te eriyen dağ buzulları, insanlık tarihinin en büyük gizemlerinden birini gün yüzüne çıkardı. 3400 yıllık bir ayakkabıyla başlayan keşif, insanlığın kayıp bölümlerini aydınlatıyor ama büyük bir tehlike var.

Her şey 2006 yılında Reidar Marstein adlı bir dağcının, Norveç dağlarında yürüyüş yaparken eriyen buzların arasından fırlayan antik bir deri ayakkabı fark etmesiyle başladı. Durumun bir arkeoloğa bildirilmesi üzerine yapılan incelemeler, bu ayakkabının tam 3400 yıllık olduğunu ortaya çıkardı.

Bu çarpıcı keşif, Norveç'in dünyaca ünlü "Secrets of the Ice" (Buzun Sırları) projesinin fitilini ateşledi. Arkeologlar o günden bu yana, eriyen buzların altından tam 4 bin 500 antik nesne çıkarmayı başardı.

Buzulların altından çıkanlar, sadece sıradan kalıntılar değil; binlerce yıl önce zorlu doğa koşullarında yaşayan insanların günlük yaşamlarına ait adeta birer zaman kapsülü. İşte eriyen buzların insanlığa sunduğu o hazineler:

-Tarihi Av Malzemeleri: Tunç Çağı'nda yaşamış bir geyik avcısına ait 3000 yıllık bir ok.

-Eşsiz Kıyafetler: Binlerce yıl boyunca bozulmadan kalmış tekstil ürünleri, giysiler ve seyahat ekipmanları.

-Dünya Rekoru: Bilim dünyasını heyecanlandıran, dünyanın günümüze kadar tek parça halinde ulaşabilmiş en eski ahşap kayak takımı.

Modern yolların veya profesyonel dağcılık ekipmanlarının olmadığı dönemlerde, insanlar sadece el yapımı aletler ve hayvan derisinden ayakkabılarla bu devasa dağları aşıyordu.

Bu keşifler heyecan verici olsa da bilim insanları çok ciddi bir "son dakika" uyarısı yapıyor. Dağ buzulları, yüzyıllar boyunca ahşap, deri ve tekstil gibi hassas malzemeleri doğal bir derin dondurucu gibi korudu. Ancak madalyonun bir de karanlık yüzü var: İklim krizi nedeniyle buzlar eridikçe, bu tarihi eserler gün ışığına çıkıyor ve zamana karşı ölümcül bir yarış başlıyor.

Antik eserler buzun dışına çıktığı an; güneş ışığı, rüzgar, yağmur ve mikroorganizmalar yüzünden hızla çürümeye başlıyor. Arkeologlar, yeni eriyen parçaları yok olmadan kurtarabilmek için her erime mevsiminde adeta zamanla yarışıyor.

Uzmanlar, bu kayıpların sadece müzeleri değil, insanlığın geleceğini de ilgilendirdiğini belirtiyor. Colorado Üniversitesi Doğa Tarihi Müzesi'nden arkeolog William Taylor, durumun ciddiyetini şu sözlerle özetliyor:

"İnsanlık tarihinin o kadar çok bilinmeyen bölümü, hızla eriyen bu nadir dağ buzlarında saklı ki... İçeride depolanan bu inanılmaz kültürel mirasın ve bilimsel bilginin büyük kısmının birkaç yıl içinde tamamen yok olmasından korkuyorum."

Buzul arkeoloğu Julian Post-Melbye ise şaşkınlığını gizleyemiyor: "Tarih öncesi dönemden bulduğumuz her şey, birileri tarafından hayvan derisinden yapılmış ayakkabılarla buraya taşınmak zorundaydı. Bugün bizim modern ekipmanlarla yürüdüğümüz bu dağlarda onların ayak izlerini bulmak gerçekten büyüleyici ve saygı uyandırıcı."