Engellilere hizmet veren aktif yaşam merkezleri yeniden yapılanacak

"2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı"na göre, başta bakım, eğitim ve istihdam olmak üzere engelli bireylere yönelik sunulan hizmetlerin iyileştirilmesi, engelli bireylerin toplumsal yaşamın tüm alanlarına engellerini hissettirmeyecek şekilde katılımları ve erişilebilirliği sağlanacak.

Bu kapsamda engellilere yönelik sosyal hizmetlerin niteliği ve niceliği artırılacak. Gündüzlü bakım hizmetleri etkinleştirilecek ve ülke geneline yaygınlaştırılacak. Ayrıca bu merkezlere ilişkin mevzuat altyapısı da tamamlanacak.

Engelli bireylerin toplumsal hayata katılımlarını artıran eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yürüttüğü aktif yaşam merkezleri yeniden tanımlanacak.

Halihazırda tam veya yarı zamanlı hizmet veren merkezler için 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nda düzenleme yapılacak.

Böylece aktif yaşam merkezi tanımı, kuruluşta "tam gün", "yarım gün" ya da "seanslı" gündüzlü bakımı da içerecek şekilde yeniden yapılacak. Buna ek olarak, engellilere yönelik geçici misafir bakım hizmeti yaygınlaştırılacak.

Engelli bireylerin toplumsal yaşama katılımı ile bakım rehabilitasyon hizmetlerine ilişkin yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları da dahil olmak üzere ilgili kurumlar arasında koordinasyon geliştirilecek.

Erken çocukluk döneminden başlamak üzere, çocukların eğitime yönlendirilmesi ve destekler konusunda engelli bireye sahip ailelerin bilgilendirilmelerine yönelik eğitimler verilecek. Bu kapsamda özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin ailelerine daha etkili destek sunmak amacıyla travma odaklı eğitim programları uygulanacak.

Engelli bireylerin istihdamında işverenlerin, engelli olmayan diğer çalışanların ve toplumun genelinin farkındalığı artırılarak olumsuz yargıların giderilmesi ile bilgi ve bilinç düzeyinin yükseltilmesi ve iyi uygulamaların özendirilmesi sağlanacak.

Engelli işçi çalıştırma yükümlülüğüne ilişkin mekanizmalar değerlendirilerek güçlendirilecek.

Kota ve ceza yönteminin ve İŞKUR tarafından uygulanan idari para cezalarının etkinliği ve istihdama katkısı ile uygulamaya ilişkin denetimler artırılacak.

İşverenler açısından bürokratik prosedürler azaltılacak, engelli, eski hükümlü ve terör mağduru kontenjan takibinin etkinliği artırılacak. Engelli kontenjan hesaplamasının SGK verileri kullanılarak otomatikleştirilmesine yönelik yürütülen Çalışma Bildirim Sistemi hayata geçirilecek.

Ulusal Engelliler Veri Tabanı'nda ulusal bakım ihtiyaçları ve uluslararası standartlara uyumlu, güncel, kapsamlı ve kaliteli engellilik göstergelerinin üretilmesi için çalışmalar yapılacak.

E-Rapor platformunda yer alan Erişkinler İçin Engellilik Sağlık Kurulu Raporları ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) sistemindeki veriler incelenecek, ulusal ve uluslararası taleplere uygun güncel kapsamlı ve kaliteli engellilik göstergelerinin üretilmesi için çalışmalar yürütülecek.