Enflasyonun sessiz faturası, maaş zamları eriyecek mi?

Ekonomideki dalgalı seyir sürerken, 2026’nın başında emekli maaşı, asgari ücret ve özel sektördeki zam oranları en çok merak edilen başlıklar arasında yer alıyor. Merkez Bankası’nın Üçüncü Enflasyon Raporu’na göre, 2025 yıl sonu enflasyonu yüzde 25 ile 29 aralığında tahmin ediliyor. Banka’nın piyasa katılımcıları anketinde ise beklenti yüzde 29.8 seviyesinde. Bu tahminler gerçekleşirse, 2026 Ocak ayında emeklilere, asgari ücretlilere ve özel sektör çalışanlarına yapılacak zam oranları da netleşmiş olacak. Ancak analistlere göre, yüzde 20-25 bandında öngörülen artış, mevcut ekonomik koşullar altında son derece yetersiz. Uzmanlar, bu ölçekteki bir zammın, kredi kartı ve bireysel kredi kullanımındaki artışı hızlandıracağını, dolayısıyla piyasalardaki kırılganlığın süreceğini belirtiyorlar. 

Uzmanlar; yüksek faiz oranlarına rağmen "kredili mevduat hesabı" kullanımının artmasını, vatandaşın nakit sıkışıklığı yaşadığı şeklinde yorumluyor. KMH 2 KAT ARTTI

Öte yandan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verileri de vatandaşın geçim sıkıntısına ışık tutacak nitelikte. Son verileri göre "kredili mevduat hesapları" (KMH) yüksek faiz oranlarına rağmen hem bireysel hem ticari müşteriler tarafından yoğun kullanılmaya devam ediyor. Sektör genelinde bireysel KMH’ların toplam krediler içindeki payı yüzde 3.09, ticari KMH’ların payı yüzde 1.06 seviyesinde seyrederken; toplam KMH oranının yüzde 4.16’ya yükseldiği vurgulanıyor. Bu oran, 2020’lerin başına göre yaklaşık iki kat artış anlamına geliyor.

KREDİ İLE YAŞAM 

Krediler tarafındaki tablo daha da çarpıcı. Son bir yılda; bireysel krediler yüzde 48, ihtiyaç kredileri yüzde 50, kredi kartları yüzde 55, kartların taksitli kısmı yüzde 65, taksitsiz kısmı yüzde 49 büyümüş durumda. Söz konusu oranların enflasyonun çok üzerinde seyrettiğine dikkat çekilirken, kredi artış hızı için, “finansal koşullar yeterince sıkı değil” eleştirileri yöneltiliyor. 

DOLAR YÜKSELİYOR

Son bir haftalık süreçte en dikkat çeken çeken gelişmelerden biri de döviz kurunda yaşanıyor. 2025’in başında 32 TL seviyelerinde olan dolar, Ekim sonunda 42 TL’yi aşarak yaklaşık yüzde 31 değer kazandı. Gram altın ise aynı dönemde yüzde 30 artış gösterdi. Dövizdeki bu artış, ithal ürün fiyatlarını yukarı çekerken, hem enerji maliyetlerini hem de ithal girdi oranı yüksek sektörlerde enflasyon baskısını yeniden gündeme getiriyor. Ekonomik göstergelerdeki bu dalgalanmaların en çarpıcı sonucu, yargı sisteminde görülüyor. Öyle ki, UYAP verilerine göre, Türkiye’deki icra ve iflas dosyalarının toplamı 25 milyon sınırına dayanmış durumda. 2025 başından bu yana 8.5 milyondan fazla yeni dosya açılırken, bankaların takibe aldığı borç miktarının 515 milyar liraya ulaştığı tahmin ediliyor. 

MAAŞ ZAMMI ERİR Mİ?

Ekonomist Özlem Derici Şengül, haberglobal.com.tr'ye yaptığı açıklamada, vatandaşın alım gücündeki düşüşün sürdüğünü belirterek, "Asgari ücrette 2025 başındaki enflasyon ile 2025 sonu arasındaki fark dikkate alınarak bir artış yapılması bekleniyor. Eğer enflasyon farkı dikkate alınırsa artış yüzde yüzde 20-25 aralığında olacaktır. Ancak 2026 başında enflasyonun yüzde 30 ve üzerinde seyretmesi, asgari ücret zammının hızla erimesi anlamına gelecektir. Emekli maaş oranı ve miktarı da düşük kalıyor" dedi.

DÜŞÜŞ HIZI YAVAŞ

Enflasyonun çok hızlı bir şekilde düşürülmesi gerektiğini de sözlerine ekleyen Şengül, "Enflasyonla mücadele yavaş ilerliyor. Ancak bütçe disiplini 2023’ten bu yana tam olarak sağlanamadı. Bütçenin denkleştirilmesi çok önemli. Bütçe en kısa sürede toparlanmazsa, artık rahatlatıcı önlem alınamaz hale geliriz" diye konuştu.

Özellikle son bir yılda kart harcamalarının yüzde 50 oranında büyümesine dikkat çeken analistler, bu eğilime bir sınırlama getirilmemesi halinde kart borçlarının yeni risk alanına dönüşebileceği uyarısında bulunuyorlar. BORCU BORÇLA KAPATMA

Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise ekonomiden yansıyan tabloyu “borçla çevrilen hayat” modeli olarak tanımlarken, şunları söyledi: "Özellikle düşük gelir gruplarında kredili mevduat hesapları, kredi kartı ve ihtiyaç kredisi üçgeninde sıkışan milyonlarca kişi, yalnızca asgari ödeme yaparak borcunu çevirmeye çalışıyor. Olumlu tablo ise Merkez Bankası brüt rezervinin, 198.4 milyar dolar, swap hariç net rezervin 63.3 milyar dolara yükselmiş olması."

[email protected] 

Kaynak: Web Özel