Enflasyonda ‘İran’ endişesi… IMF’den küresel risk uyarısı

İRAN savaşı yalnızca varlık fiyatlarını değil, küresel ekonomiye ilişkin beklentileri de tersyüz etti. Savaştan önce küresel büyüme tahminleri sınırlı da olsa yukarı yönlü idi. ABD Merkez Bankası (Fed) başta olmak üzere önemli merkez bankalarının faiz indirimine gitme olasılığı da yüksekti. Ancak ABD ve İsrail’in İran’a saldırması sonrası Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin aksaması petrol fiyatlarını yukarı çekip de küresel enflasyon endişelerini tırmandırınca, iyimser öngörüler yerini temkinli bekleyişe hatta karamsarlığa bıraktı. Değişen beklentilere yönelik son açıklama da Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva’dan geldi. IMF’nin önümüzdeki hafta yayınlaması planlanan Küresel Ekonomik Görünüm Raporu öncesinde konuşan Georgieva, Ortadoğu’daki çatışmalara ilişkin, “Bu savaş yaşanmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon görürdük. Bunun yerine artık tüm yollar daha yüksek fiyatlara ve daha yavaş büyümeye çıkıyor” değerlendirmesinde bulundu.

EN AĞIR DARBE YİNE YOKSULLARA

Georgieva’nın dikkat çektiği konulardan biri de ‘savaşın enerji arzında benzeri görülmemiş bir kesintiye yol açması’ oldu. Jeopolitik gerilimler, teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimleri örnek gösteren IMF Başkanı’nın “Yüksek düzeyde belirsizliğin yaşandığı bir dünyadayız” ifadesi dikkat çekti. Ortadoğu’daki savaşın küresel petrol arzını yüzde 13 azalttığını da ifade eden Georgieva, bunun petrol ve doğalgaz sevkiyatlarının yanı sıra helyum ve gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine de yansıdığını söyledi.

Enerji rezervi bulunmayan yoksul ve kırılgan ülkelerin en ağır darbeyi alacağını belirten Georgieva, birçok ülkenin artan fiyatlara karşı halkını destekleyecek mali alanının bulunmadığını ve bunun sosyal huzursuzluk riskini artırdığını kaydetti.

‘SAVAŞ BİTERSE HIZLI TOPARLANMA’ UMUDU

Georgieva, savaşın kısa sürede sona ermesi ve görece hızlı bir toparlanma yaşanması halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyon öngördüklerini belirterek, “Savaş uzarsa enflasyon ve büyüme üzerindeki etkisi daha büyük olacaktır”dedi.

BİR UYARI DA JPMORGAN’DAN

JPMorgan Chase CEO’su Jamie Dimon da İran’daki savaş nedeniyle petrol ve emtia fiyatlarında önemli şoklar yaşanma olasılığıyla karşı karşıya olunduğunu, bu durumun enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine yol açabileceğini ifade etti. Dimon, devam eden ticaret müzakerelerinin jeopolitik tansiyonu daha da yükselttiğine işaret ederek, “Kısa vadede kesinlikle iyi hissettiren yüksek varlık fiyatları ise herhangi bir terslik olması durumunda ek risk oluşturuyor” diye konuştu.

GÖZLER KRİTİK TOPLANTILARDA

ORTADOĞU’DAKİ savaşın, gelecek hafta Washington’da düzenlenecek IMF ve Dünya Bankası Bahar Toplantıları’nda maliye yetkililerinin gündemine damga vurması bekleniyor. IMF’nin 14 Nisan’da yayınlayacağı Dünya Ekonomik Görünüm raporunda çeşitli senaryolara yer vermesi öngörülüyor.

Georgieva, Bahar Toplantıları öncesinde perşembe günü bir konuşma yapacak. Dünya Bankası Başkanı Ajay Banga ise salı günü Atlantic Council etkinliğinde değerlendirmelerini paylaşacak.