Enerji piyasasında dev şok: Goldman Sachs’tan petrol ürünleri uyarısı Sözcü Gazetesi

Goldman Sachs Group Inc. tarafından yayımlanan son analiz, Orta Doğu’daki çatışmaların enerji piyasaları üzerindeki etkisinin sanılandan daha derin olduğunu ortaya koydu. Analistler Yulia Zhestkova Grigsby ve Daan Struyven, hazırladıkları notta, "Birçok işlenmiş ürünün fiyatı, ham petrole kıyasla çok daha sert bir yükseliş gösterdi" ifadesini kullandı. Özellikle "orta-ağır" sınıfı ham petrol arzında yaşanan ciddi kesintiler motorin, jet yakıtı ve akaryakıt üretiminin düşmesi riskini beraberinde getiriyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA İHRACAT DURMA NOKTASINDA

Geçtiğimiz ayın sonunda ABD-İsrail ve İran arasında patlak veren savaş, küresel enerji piyasalarını kaosa sürükledi. Çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ve ürün ihracatı neredeyse tamamen durma noktasına gelirken, bölge genelindeki enerji altyapısına yönelik saldırılar devam ediyor. Bu durum, ham petrol üreticilerini üretimi kısmaya ve bazı rafineri faaliyetlerini durdurmaya zorladı.

BAZI BÖLGELERDE YAKIT FİYATLARI İKİYE KATLANDI

Saldırıların başlangıcından bu yana Brent petrolün varil fiyatı 100 doları aşarak %40'tan fazla değer kazandı. Ancak işlenmiş ürünlerdeki fiyat artışları bu oranı gölgede bıraktı. Asya’nın bazı bölgelerinde yakıt maliyetleri iki katına çıkarken; Güney Kore, Çin ve Tayland’ın ardından yerel piyasayı korumak adına ihracatı kısıtlama kararı aldı.

"HİÇBİR ÜRÜN VEYA BÖLGE MUAF DEĞİL"

Goldman Sachs analistlerine göre, savaş sadece üretimi değil, lojistik imkanları da felç etmiş durumda. Basra Körfezi üreticilerinin işlenmiş ürün ihraç etme kapasitesinin daraldığını belirten analistler, şu değerlendirmede bulundu:

"Basra Körfezi’nden yapılan tipik ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı, motorin ve jet yakıtı üretimine en uygun olan orta ve ağır petrolden oluşuyor. Orta Doğu dışındaki alternatif üreticilerin kapasitesi ise oldukça sınırlı."

ASYA VE AVRUPA İÇİN TEDARİK ALARMI

Krizin küresel boyutu, petrokimya üretiminde kritik bir hammadde olan nafta ve havacılık sektörü için hayati önem taşıyan jet yakıtı üzerinde de hissediliyor. Bankanın verilerine göre Asya, nafta ihtiyacının yaklaşık yüzde 50'sini Basra Körfezi'nden karşılarken; Avrupa, jet yakıtı tedarikinde yüzde 40 oranında bu bölgeye bağımlı durumda. Bu durumun, önümüzdeki süreçte imalat sektöründen havacılığa kadar geniş bir alanda tedarik zinciri krizine yol açmasından endişe ediliyor.