Enerji o kadar fazla ki evlere bedava elektrik dağıtmaya başladılar! Sözcü Gazetesi

Küresel petrol tedarikinin kalbi olan Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik krizler ve tırmanan savaş ortamı, Avrupa'yı fosil yakıtlara bağımlılığın tehlikeleriyle bir kez daha yüzleştiriyor. Ancak kıta ülkeleri yenilenebilir enerjiye yönelmeye çalışırken, altyapı yetersizliği nedeniyle her yıl milyarlarca euroluk rüzgar ve güneş enerjisi boşa harcanıyor.

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik savaşının küresel petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı daraltması, enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Çatışma öncesi 63 euronun altında seyreden petrolün varil fiyatı, süreç içinde birkaç kez 100 doları aştı.

Artan fiyatlar, İngiltere'de Kuzey Denizi'nde yeni petrol ve gaz sondaj lisanslarının açılması yönündeki baskıları artırdı. Ancak Oxford Üniversitesi'nin son analizi, bu bölgedeki çıkarımın maksimize edilmesinin hanehalkına yılda en fazla 82 sterlin (95 euro) tasarruf sağlayacağını ortaya koydu. Buna karşılık, tamamen yenilenebilir enerjiye geçen bir Birleşik Krallık'ta hane başına yıllık tasarruf 441 sterlini (510 euro) bulabiliyor.

Avrupa, bir yandan yeşil enerjiye milyarlarca yatırım yaparken, diğer yandan üretilen enerjiyi kullanamadığı için devasa cezalar ödüyor.

Geçtiğimiz yıl Birleşik Krallık, rüzgar türbinlerini durdurmak ve bunun yerine gaz santrallerini çalıştırmak için 1,47 milyar sterlin (yaklaşık 1,78 milyar euro) harcadı. Sadece dün, boşa giden rüzgar enerjisinin İngiltere'ye maliyeti 1,31 milyon sterlini aştı.

Almanya'da geçen yıl yenilenebilir enerji üretiminin sınırlandırılması (kısıntı) için ödenen tazminatlar 435 milyon euroyu buldu. 2025'in ilk dokuz ayında İspanya ve Fransa'da da enerji üretimini kısıtlama oranları rekor seviyelere ulaştı.

Rüzgarın çok sert estiği günlerde, elektrik şebekesi ihtiyacından fazla yeşil enerjiyle dolup taşıyor. İngiliz enerji şirketi Octopus Energy bu durumu, "Şebekede yoğun saat trafiği oluşuyor ve enerji ihtiyaç duyulan yere ulaşamıyor" sözleriyle özetliyor.

Avrupa'nın mevcut elektrik ağı geçmişte kömür ve gaz gibi merkezi santraller için tasarlandı. Günümüzdeki dev rüzgar çiftliklerinin çoğu ise uzak veya açık deniz (offshore) bölgelerde bulunuyor ve bu enerjiyi taşımak mevcut şebekelerle neredeyse imkansız.

Aurora Energy Research tarafından yapılan 2025 tarihli bir araştırmaya göre, Avrupa'da şebeke tıkanıklığının maliyeti 2024 yılında 9 milyar euroya yaklaştı. Tıkanıklık nedeniyle kesintiye uğrayan 72 TWh'lik enerji, Avusturya'nın bir yıllık toplam elektrik tüketimine eşdeğer.

Şebeke yatırımları son beş yılda yıllık 70 milyar euroya çıksa da uzmanlar bunun yeterli olmadığını belirtiyor. İngiltere Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı, kapasite fazlasını eritmek için yeni bir deneme başlattı:

Rüzgar çiftliklerine şalter indirmeleri için para ödemek yerine, kısıtlama bölgelerine yakın yaşayan vatandaşlara rüzgarlı günlerde indirimli veya bedava elektrik sunulacak.

Octopus Energy CEO'su Greg Jackson uygulamanın olumlu ancak geçici çözümlerin yetersiz olduğunu vurguladı: "Sürekli bir politika değişikliği olursa; insanlar elektrikli otomobil, ısı pompası veya batarya alabilir, hatta veri merkezleri kurabilirler. Talebi kaydırmanın tek kalıcı yolu budur."