Enerji krizleri ve fosil kaynaklar Erdal Tanas Karagöl

Dünyada yaşanan büyük enerji krizlerinin fosil kaynaklar ile ciddi bağlantısı var. BÜYÜK ENERJİ KRİZLERİ Dünyada yaşanan enerji krizleri, enerji arz güvenliği sorunu ile beraber yaşanan yüksek fiyat artışları şeklinde ortaya çıkmıştır. 1973 yılında petrol ihraç eden Arap ülkeleri birliği ülkelerinin İsrail’e destek olan batılı ülkelere başlattığı petrol ambargosu sonrasında, petrol fiyatları artmış ve küresel ekonomide durgunluk yaşanmıştı. 1979 yılında, İran Devrimi sırasında petrol üretiminin

Dünyada yaşanan büyük

enerji krizlerinin fosil kaynaklar

ile ciddi bağlantısı var.

BÜYÜK ENERJİ KRİZLERİ

Dünyada yaşanan enerji krizleri, enerji arz güvenliği sorunu ile beraber yaşanan yüksek fiyat artışları şeklinde ortaya çıkmıştır.

1973 yılında petrol ihraç eden Arap ülkeleri birliği ülkelerinin İsrail’e destek olan batılı ülkelere başlattığı petrol

ambargosu

sonrasında, petrol fiyatları artmış ve küresel ekonomide durgunluk yaşanmıştı.

1979 yılında,

İran Devrimi sırasında petrol üretiminin azalması

ile tetiklenen yüksek fiyat artışları nedeniyle büyük bir petrol krizi yaşanmıştı.

Yine bu bölgede

1990 yılında Irak’ın Kuveyt’i işgal etmesiyle dünya ekonomi tarihinde 1990 Petrol Şoku

olarak adlandırılan bir dönem yaşanmış ve petrol fiyatlarında ciddi artışa neden olmuştu.

2021-2023 yıllarında da pandemi sonrası enerji talebinin beklenenden daha hızlı artması ve

Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle

doğal gaz fiyatlarında meydana gelen yüksek oranda artış küresel ekonomide yüksek enflasyonun neden olduğu bir ekonomik kriz yaşanmasına sebep oldu.

Bu enerji krizinin kaynak ülkesinin körfez bölgesi olmaması nedeniyle

diğer enerji krizlerinden ayrışmaktadır.

Şimdi ise yine körfez bölgesinde ABD-İsrail ve İran arasındaki savaş ile beraber

Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle

yaşanan arz güvenliği ve petrol fiyatlarında yaşanan yüksek oynaklık ekonomileri enerji fiyatları üzerinden olumsuz etkilemektedir.

ENERJİ KRİZLERİNİN NEDENLERİ

Fosil kaynaklar, enerji krizlerinin tek sebebi olmasa da

enerji krizlerinin bu kadar derinleşmesinin ana sebebidir.

Fosil kaynaklar coğrafi olarak Orta Doğu, Kafkasya, Güney Amerika gibi belirli bölge ve ülkelerde yoğunlaşmıştır. Bu da enerji talep eden ülkeleri enerji arz sağlayan ülkelere bağımlı hale getirdiği gibi,

enerjiyi diplomatik bir silah haline getirmektedir.

Ayrıca, fosil enerji geçişlerini elinde tutan ülkeyi de dünyanın en güçlü siyasi aktörü haline getirir.

Diğer yandan, fosil enerji kaynaklarının kullanımı boru hatlarına ve büyük santrallere dayanması nedeniyle

merkeziyetçi bir yapıya sahiptir.

Dolayısıyla, kaynak sahibi ülkeler ile yaşanan sorunlar enerji arz güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği gibi büyük enerji krizlerini de tetiklemektedir.

Dolayısıyla, enerji krizlerinden etkilenmemek için enerji arz güvenliği için

kaynak ve ülke çeşitlendirmesini yapmak ve merkeziyetçi yapıdan kurtulmak için yenilenebilir enerjiden yararlanmayı artırmak

zorunlu bir tercih olmalıdır.