En hızlısı olsanız da kâr etmiyor! Koşucular için en iyi sürede bitirse de rekor kabul edilmeyen parkurlar

Koşucular için rekor demek sadece bir sayı değildir. Performans, emek, çekilen çileler ve yapılan antrenmanların manevi olarak taşıyıcısıdır. Koşu gibi dayanıklılık sporlarında sporcu hayatını bu spora adar. Yıllar süren antrenmanlar, programlar, zorlanan fiziksel sınırlar ve nicesi iyi bir hız rekoru içindir. Profesyonel atletler dünya rekorlarına ulaşmaya çalışır ama amatör koşucular için de ulaşılması gereken rekorlar vardı, kişisel en iyi dereceleri gibi...

Koşucuların bitiş çizgisinde gördüğü süre kendi rekorları için ne kadar etkili olsa da her parkur 'rekor süre' için referans kabul edilmiyor. Bu nasıl olabilir diye düşünebilirsiniz. Gelin anlatalım. Dünya Atletizm Birliği, yol yarışlarının yapılacağı parkurları belirlerken belli başlı şartlara göre hareket ediyor. Bu şartların belirlenmesinde yükseklik farkından başlangıç ve bitiş noktalarının konumuna kadar çeşitli etmenler rol oynuyor.

BİR YARIŞ PARKURUNUN ŞARTLARI NASIL BELİRLENİR?

Yol yarışı parkurlarında başlangıç çizgisi ile bitiş çizgisi arasındaki mesafede net yükseklik kaybı, yarıştaki kilometrelerin hepsi için bir metreyi geçemez. Yani bu kurala göre maraton koşularında mesafe içindeki maksimum yüksekliğin toplam 42 metre 19,5 santimetreyi geçemiyor. Eğer daha fazla alçalan bir parkur olursa, yer çekiminin koşucuya avantaj sağlayabileceği düşünüldüğü için bu parkurlarda kazanılan dereceler 'dünya rekoru' olarak kabul edilmiyor.

Bu elbette koşu yarışlarında parkurlar tamamen düz olacak demek değil. Elbette yarışın yapıldığı parkurda inişler ve çıkışlar olabilir. Bu kuralın kastettiği şey başlangıç ile bitiş çizgileri arasındaki toplam mesafe için geçerli. Başlangıç ve bitiş çizgileri arasındaki alan sadece yükseklik üzerinden değerlendirilmiyor, kuş uçuşu mesafe de oldukça etkili.

Bu şu demek Eğer bir maraton/yarış parkurunun başlangıç ve bitiş noktalarının kuş uçuşu mesafe yarış uzunluğunun yüzde 50’sini aşmaması gerekiyor. Yani parkurun kuş uçuşu uzunluğu düz bir çizgi gibi olamıyor. Bu durumda tek yönlü uzun bir parkurda rüzgar koşucu için avantaj oluşturur diye düşünülüyor. Maraton koşuları için kuş uçuşu mesafe sınırı 21 kilometre 97,5 metre. 22 kilometrelik bir mesafe yarış parkurunda kazanılan derecelerin dünya rekoru kırmasını engelliyor.

DÜNYADA HANGİ PARKURLARDA KAZANILAN DERECELER DÜNYA REKORU KABUL EDİLEMİYOR?

Bu kuralların en bilinen örneği aslında maraton koşuları arasında en popüler maratonlardan biri olan Boston Maratonu. 2011’de maraton tarihinin en hızlı koşusuna ev sahipliği yapan Boston Maratonu bu kural yüzünden rekor kaydedemedi. Kenyalı Geoffrey Mutai, 2 saat 3 dakika 2 saniye ile tamamladığı yarışını Boston Maratonu parkurunun başlangıçtan bitişe 139 metre alçalması uzaklık sınırını da aşması nedeniyle bu süre dünya rekoru olarak onaylanmadı.

Kaliforniya Uluslararası Maratonu da parkur USATF tarafından onaylı olmasına rağmen yani Boston Maratonu ve ABD Olimpiyat seçmeleri için geçerli dereceler üretilebilmesine rağmen parkurun başlangıç noktası olan Falsom ve bitiş noktası olan Sacramento arasındaki yükseklik kaybı 111,5 metre olduğu için burada kaydedilen hızlar dünya rekoru olarak onaylanamıyor.

Grandma's Maratonu da Uluslararası Atletizm Federasyonu'nun belirlediği "düz çizgi" kuralını ihlal ettiği için bu maratonda koşulan en hızlı mesafeler maalesef dünya rekoru olarak onaylanmıyor. Two Harbors'dan başlayıp Duluth'ta sona eren parkur, kuş uçuşu mesafede parkurun yüzde 50'den fazlasını düz tek yön olarak göründüğü için koşucuya avantaj sağladığı kabulüne takılır.

Bu kural sadece maraton koşuları için yarı maraton koşuları için de geçerlidir. Dünyada, yarı maraton koşularında yapılan dereceleri rekor olarak onaylamayan parkurlar da var. Örneğin Birleşik Krallık'ta düzenlenen Great North Run Yarı Maratonu ile Roma–Ostia Yarı Maratonu, yine kuş uçuşu mesafede yüzde 50'den fazla düz bir yola sahip olduğu için dereceleri rekor kabul etmiyor.

Evet, koşu yarışları koşu sporuyla ilgilenen profesyonel ve amatör sporcular için hız, tempo ve zaman verisi kaydedebilmeleri açısından önemlidir ancak her yarış "dünya rekoru" kırmak için uygun değildir.