Emrullah Turanlı gözünü Alpu Ovası’na dikti: Tahıl deposunda altın arayacak Sözcü Gazetesi

Cengiz KARAGÖZ/SÖZCÜ

Eskişehir'in tarım merkezi Alpu'da daha önce yargı kararıyla iptal edilen altın-gümüş madeni projesi yeniden gündemde. İstanbul Şişli'deki rezidans projesi ve Ordu'daki Perşembe Yaylası'nda planlanan madencilik girişimleriyle eleştirilen iş insanı Emrullah Turanlı'nın maden sevdası bitmiyor.

Turanlı'nın sahibi olduğu Taşyapı İnşaat'ın iştiraki Taşzemin, Esence Mahallesi ve çevresinde yeni bir altın-gümüş madeni projesi için ÇED sürecini bir kez daha başlattı. Danıştay 6. Dairesi'nin 2021 yılında iptal ettiği proje, daha önce yaklaşık 24 hektarlık alanı kapsıyordu. Proje, yeni başvuruyla 658 hektara çıkarıldı.

Yaklaşık 927 futbol sahası büyüklüğündeki alanda açık ocak yöntemiyle altın ve gümüş üretimi yapılması planlanıyor. Proje alanının bazı bölümleri Esence Mahallesi'ndeki yerleşim yerlerine yalnızca 30 metre mesafede bulunuyor. Uyuzhamamköyü'ndeki konutlar ise maden sahasına yaklaşık 284 metre uzaklıkta yer alıyor.

Bölgede patlatmalı açık ocak işletmeciliği yapılması planlanırken, yöre halkı oluşacak gürültü, titreşim ve yoğun toz emisyonlarının yaşam koşullarını olumsuz etkileyeceğini belirtiyor. Proje kapsamında sekiz yıl boyunca toplam 335 milyon tonun üzerinde kazı yapılması öngörülüyor.

Bunun yaklaşık 8.1 milyon tonluk kısmı ekonomik değeri bulunan cevher olarak ayrılacak. Kazılan malzemenin yaklaşık yüzde 97.5'ini oluşturan 327 milyon tonluk bölüm ise 'pasa' olarak adlandırılan maden atığı şeklinde depolanacak.

Yaklaşık 300 hektarlık alana yayılması beklenen atık depolama sahalarının asit kaya drenajı, ağır metal kirliliği ve yer altı sularının kirlenmesi riskini beraberinde getirebilir.

Proje için belirlenen alanlar mevcut durumda mera, tarla ve hazine arazilerinden oluşuyor. 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda ise söz konusu sahaların 'tarımsal niteliği korunacak alan' ve 'mera alanı' olarak tanımlanıyor.

Tahıl ve baklagil üretimiyle öne çıkan Alpu Ovası'nda şeker pancarı, kuru soğan üretimi ve hayvancılık bölge halkının temel geçim kaynakları arasında yer alıyor. Yöre halkı, madencilik faaliyetlerinden kaynaklanacak toz, arazi kaybı ve çevresel etkilerin tarımsal üretimi olumsuz etkilemesinden endişe ediyor.

Proje sahası Sakarya Havzası ve Porsuk Alt Havzası içerisinde bulunuyor. Eskişehir'in en önemli su kaynaklarından biri olan Porsuk Çayı'nın maden sahasına yaklaşık 710 metre mesafede yer alıyor. Çevre örgütleri ve bölge halkı, toz emisyonları, olası sızıntılar ve madencilik faaliyetlerinden kaynaklanabilecek kirliliğin Porsuk Havzası üzerinde baskı oluşturabileceğini savunuyor. Diğer yandan proje kapsamında çıkarılacak cevherin Eskişehir'in Sivrihisar ilçesindeki Kaymaz Altın İşletmesi'ne taşınıp burada işleneceği ifade edildi.

Görsel Üstü Altyazı:

927 futbol sahası büyüklüğündeki proje alanının bazı bölümleri Esence Mahallesi'ndeki yerleşim yerlerine yalnızca 30 metre mesafede bulunuyor.