Emekli maaşını 28 bine tamamlayacak yeni sistemi açıkladı: Geliri sınırda olan yandı

İktidarın 2019’da başlattığı kök emekli maaşı alanlara yönelik destek uygulaması yaklaşık 800 bin kişiyi kapsarken bugün 5 milyon kişiye ulaştı. Emekli aylığına tamamlanarak kök maaş üzerine devlet desteği şeklinde alan maaş alan bu grubun hem kendi içinde hem de diğer emekliler açısından yarattığı adaletsizlik tartışmaları da beraberinde getirdi.

Emekliler, prim gün sayısı ve SGK’ya bildirilen kazançlar dikkate alınmadan yapılan artışların “çok çalışanın cezalandırıldığı” yönünde eleştiriler yaptı. Nitekim asgari ücret üzerinden 3.600 gün prim ödeyen bir SSK’lı ile 9.000 gün ve üzeri prim ödeyen bir Bağ-Kur’lunun 20 bin TL’lik aynı taban maaşı alması bu tartışmayı büyüttü.

Tepki çeken emekli maaşı uygulaması ve düşük zamlara karşı harekete geçen iktidar, yedi yıldır uygulanan Hazine destekli maaş tamamlama sistemini sonlandırma kararı aldı.

EMEKLİ MAAŞINI 28 BİNE TAMAMLAYACAK YENİ SİSTEMİ AÇIKLADI

İktidara sorun yaşatan mevcut uygulamanın yerine getirilecek yeni sistemin, “maaş odaklı” değil, “gelir ve ihtiyaç odaklı” bir yapıya dayanması planlanıyor. Buna göre dağınık sosyal yardımlar tek sistemde toplanacak, yalnızca maaş değil hane geliri ve yaşam standardı esas alınacak.

SGK ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verileri entegre edilecek, ayni yardımlar yerine tek elden nakit destek verilecek. Ayrıca emeklinin yaşadığı şehirdeki yaşam maliyeti ile geliri arasındaki farkın hesaplanarak tamamlayıcı bir destek mekanizması oluşturulması öngörülüyor.

Buna göre yeni sistemin şu 5 madde temelinde oluşması bekleniyor:

1Sosyal Yardımların Tek Sistemde ToplanmasıBelediyeler, vakıflar ve bakanlıkların verdiği tüm yardımlar ortak bir veri tabanında izlenecek. Böylece mükerrer yardımların ve erişim eşitsizliğinin önüne geçilecek.2Hane Geliri Esaslı DeğerlendirmeSadece emekli maaşı değil, haneye giren toplam gelir ve yaşam koşulları dikkate alınacak. Mal varlığı ve kira durumu gibi kriterlerle gerçek ihtiyaç sahipleri belirlenecek.3Kurumlar Arası Veri EntegrasyonuSGK ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verileri birleştirilecek. Sistem, gelir sınırının altındaki kişiler için otomatik destek hesaplaması yapacak.4Ayni Yardım Yerine Nakit DestekKömür ve gıda kolisi gibi ayni yardımlar yerine, karta yüklenen nakit destek modeli uygulanacak. Emekli, ihtiyacını kendi önceliğine göre karşılayacak.5Yaşam Maliyetine Göre Tamamlayıcı DestekEn düşük maaş ile yaşanılan şehirdeki yaşam maliyeti arasındaki fark hesaplanacak; aradaki açık tamamlayıcı ödeme ile kapatılacak.

SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın köşe yazısında aktardığına göre, geçmişte emeklilerin en çok sorduğu soru “Kök maaşım kaç olacak?” olurken, 2026 Temmuz ayından itibaren gündemin değişmesi bekleniyor. Karakaş’a göre yeni dönemde temel soru, “Benim hane gelirim yaşam sınırının altında mı? Eğer altındaysa devlet üstünü nasıl tamamlayacak?” olacak.

Yeni modelde 20 bin TL’lik taban maaş yerine kök maaşın, yani emeklinin gerçek maaşının esas alınacağı belirtiliyor. Örnek senaryoya göre; kök maaşı 11 bin TL olan ve kirada oturan, hanede başka geliri bulunmayan Emekli Ali’nin, gelir eşiğinin altında kalması halinde kira, yakıt ve nakit desteğiyle toplam gelirinin 22–28 bin TL bandına tamamlanması öngörülüyor.

GELİRİ SINIRDA OLAN YANDI

Bu çerçevede hâlihazırda 20 bin TL taban maaş alan emeklilerin, kök maaşlarının seviyesine bağlı olarak uzun süre sıfır zam riskiyle karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.

Emeklilik sistemi değişiyor mu? İktidar medyası tek ses oldu

Diğer bir örnek senaryoda ise kök maaşı yine 11 bin TL olan ancak kendi evinde oturan ve eşinin 16 bin TL emekli maaşı bulunan Emekli Veli’nin ise toplam hane geliri dikkate alınarak mevcut 20 bin TL taban maaşını enflasyon farklarıyla almaya devam edeceği belirtiliyor.