Ellerindeki ucuz İHA yı kullanıp 25 milyon dolarlık helikopteri düşürdüler Sözcü Gazetesi

Orta Doğu'da gerilim tırmanırken, Hürmüz Boğazı yakınlarında askeri havacılık tarihine geçebilecek sıra dışı bir iddia gündeme bomba gibi düştü. İran'a ait Shahed-136 kamikaze insansız hava aracının (İHA), ABD Ordusu envanterindeki bir AH-64 Apache taarruz helikopterini düşürdüğü öne sürüldü. Yaşanan bu sıcak gelişmenin ardından ABD'li yetkililer, olayın kasıtlı bir saldırı mı yoksa gökyüzünde trajik bir tesadüfi çarpışma mı olduğunu belirlemek için geniş çaplı bir soruşturma başlattı.

HAREKETLİ HEDEFLERİ VURMAK İÇİN TASARLANMAMIŞTI

ABD'li askeri yetkililerden sızan bilgilere göre, 8 Haziran'da Hürmüz Boğazı yakınlarında devriye gezen bir Apache helikopteri, İran yapımı Shahed İHA'sının isabet etmesi sonucu denize düştü. Pentagon helikopterin düştüğünü resmen doğrularken, olayın arka planındaki gizem perdesini aralamaya çalışıyor.

Olayı küresel savunma sanayisinde bu kadar dikkat çekici kılan unsur ise kullanılan İHA'nın teknik sınırları. Uzmanlar, Shahed-136 ailesinin aslında sabit altyapı hedeflerine saldırmak üzere geliştirildiğinin altını çiziyor. Normal şartlarda hareket halindeki bir hava aracını takip edip vurma kapasitesi bulunmayan bu sistemlerin Apache'yi nasıl düşürdüğü sorusu, akıllara yeni ihtimalleri getirdi. Güvenlik kaynakları, İran'ın elinde Rusya tarafından modifiye edilmiş ve uzaktan kontrol yeteneği artırılmış daha gelişmiş Shahed varyantları olabileceğini değerlendiriyor.

MALİYET PARADOKSU UZMANLARI BİLE ŞAŞIRTTI

Olayın askeri strateji boyutunda en çok konuşulan yönü ise devasa maliyet farkı oldu. Tek bir Shahed kamikaze İHA'sının üretim maliyeti yalnızca 20 bin ile 50 bin dolar arasında değişiyor. Buna karşılık saf dışı kalan AH-64 Apache helikopterinin birim maliyeti yaklaşık 25 milyon dolar seviyesinde olup, bazı modern varyantlarında bu rakam 50 milyon doları aşabiliyor.

ABD kanadındaki tek teselli ise mürettebatın kurtarılması oldu. Helikopterde bulunan iki personel, düzenlenen hızlı bir operasyonla denizden sağ olarak çıkarıldı. Kurtarma operasyonunda, ABD ordusunun ilk kez kullandığı insansız bir deniz aracının kritik bir rol oynadığı aktarıldı.

ÇATIŞMADA BİR İLK YAŞANDI

ABD ile İsrail'in 28 Şubat 2026 tarihinde başlattığı ortak hava saldırılarından bu yana Körfez bölgesinde binlerce Shahed İHA'sı havalandı. Ancak bu son olay, mevcut çatışma sürecinde düşürülen ilk ABD Apache helikopteri olarak kayıtlara geçti. Eğer resmi raporlar iddiaları doğrularsa, askeri tarihte ilk kez bir Apache helikopteri bir İHA tarafından düşürülmüş olacak.

İşin ironik tarafı ise Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail gibi bölge ülkelerinin, kendi envanterlerindeki Apache helikopterlerini tam da bu Shahed İHA'larını avlamak ve etkisiz hale getirmek için kullanıyor olması.

İran'ın bölgedeki ABD hava unsurlarına yönelik tek hamlesi bu değil. İstihbarat raporlarına göre İran, nisan ayı başında bir F-15E Strike Eagle savaş uçağını ve bir A-10 Thunderbolt yakın hava destek uçağını karadan fırlatılan füzelerle düşürmeyi başarmıştı. Ayrıca her biri 30 milyon doların üzerinde değere sahip onlarca MQ-9 Reaper keşif İHA'sının da İran tarafından düşürüldüğü iddia ediliyor.

MİSİLLEME GECİKMEDİ: HAVA SAVUNMA SİSTEMLERİ VURULDU

Sıcak saatlerin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Başkan'ın doğrudan talimatıyla İran hedeflerine yönelik geniş çaplı bir misilleme harekatı başlattığını duyurdu. ABD savaş uçakları, Hürmüz Boğazı çevresindeki:

-İran hava savunma sistemlerini,

-Yer kontrol istasyonlarını,

-Gözetleme radarlarını doğrudan hedef aldı.

İran devlet medyası ise misillemenin sadece askeri üslerle sınırlı kalmadığını öne sürdü. Tahran'dan yapılan yayınlarda, Hürmüzgan eyaletindeki sivil su depolarının zarar gördüğü ve bölgede en az 20 bin kişinin susuz kaldığı iddia edildi. Bölgedeki gerilim, küresel enerji koridorlarını tehdit edecek boyutta tırmanmaya devam ediyor.