Elektronik sigara akciğeri söndürüyor... Kullanım yaşı 11’e kadar düştü

TÜRKİYE’de elektronik sigara satışı, 2020’de yasaklandı. Daha az zararlı bir sigara alternatifi olarak pazarlanan bu cihazlar, meyve kokusu ve şekerli tadı nedeniyle kısa sürede gençler arasında da yaygınlaştı. Yeşilay’ın istatistiklerine göre elektronik sigara kullanımı oranı son 5 yılda 2 kat arttı. 13-15 yaş arası her 5 çocuktan 1’i elektronik sigara kullanmış ya da kullanıyor. Daha alt yaş gruplarında ise öğrenciler harçlıklarını birleştirip el altından aldıkları elektronik sigarayı bölüşüyorlar.

‘NEFES ÇEKME YARIŞI ÖLDÜREBİLİR’

Matematik öğretmeni Ahmet Demircioğlu sosyal medyada geçen günlerde paylaştığı bir videoda, “Neredeyse bütün öğrencilerimin elinde elektronik sigara. Doktorla konuştum ayda 3-4 genç akciğer sönmesi tanısı alıyormuş” diyerek isyan etti. Görüştüğümüz öğretmenler elektronik sigaraları toplamak için sıklıkla arama yaptıklarını ancak öğrencilerin sürekli yeni yollar bulduklarını, bu konuda bir tedbir alınması gerektiğini söyledi.

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Murat Hırfanoğlu elektronik sigaranın zararlı etkilerini ve ailelerin dikkat etmesi gerekenleri şöyle anlattı:

“Son 5 yılda çalışmalara baktığımızda ergenlerde elektronik sigara kullanımının klasik sigaraya göre artış hızı 4-5 kat fazla. Maalesef ‘bunlar zararsız’ gibi bir algı yaratılmış durumda. Bu yüzden başlangıç yaşı 11-12’ye kadar indi.  İçindeki esanstan dolayı klasik sigara gibi bir koku bırakmadığı için aileler anlamakta zorlanıyorlar. Bazılarında klasik sigaradan daha yüksek oranda nikotin var. Kimyasal özelliğiyle akciğer hücrelerinde toksik etki yapıyor ve EVALI dediğimiz bir hastalığa yol açabiliyor. Bu hastalık akciğerde zatüre benzeri bir sorun oluşması anlamına geliyor. Bir diğer olumsuz etkisi ise halk arasında akciğer sönmesi olarak bilinen pnömotoraks. Elektronik sigarayı derin ve zorlayıcı nefes alım teknikleriyle içiyorlar bu da akciğerlerin içerisindeki hava keseciklerinde basıncın artmasına, akciğerin aniden ve hızla sönmesine neden oluyor. Yani hem uzun süreli hem ani olumsuz etkileri var. Akciğerin içindeki havanın, keseciklerin patlaması sonucu dışarıya çıkması anlamına gelen akciğer sönmesi çok tehlikeli ve çok hızla müdahale edilmesi gereken bir durum. Zamanında müdahale edilmezse hayati riskleri olan bir vakadır.

‘SPOR YAPAN ÇOCUKLAR DA ETKİLENİR’

Ebeveynlerin ve öğretmenlerin özellikle dikkatli olmaları gerekir. Kronik akciğer hastalığı olanlar zaten yüksek risk grubunda. Bazı insanların akciğerlerinde doğuştan hava kaçağı vardır ve tomografi çekilmediyse bu fark edilmez. Bu kişiler de risk altındadır. Prematüre doğanların akciğerleri elektronik sigaraya ömür boyu hassastır. Genellikle zayıf, uzun boylu erkek çocuklar hava kaçağına daha yatkındırlar ve elektronik sigara kullanımında bu risk katlanarak artar. Diğer yandan ‘bizim çocuk alerjik’ diyen ebeveynler de özellikle dikkatli olmalılar. DEHB’si olan çocukların da bağımlılık eğilimleri fazladır. Bir diğer yanılgı da spor yapan çocuklarda. ‘Spor yapıyorum bir şey olmaz’ demek doğru olmaz.”