Elektroniğin kalbi bakır küresel kıtlıkla karşı karşıya: Bakır fiyatları uçuyor!

Reuters'ın aktardığına göre, yapay zeka ve savunma sektörlerindeki büyüme, 2040 yılına kadar küresel bakır talebini %50 artıracak. Danışmanlık firması S&P Global'in yaptığı bir araştırmaya göre, bu talebin neredeyse dörtte biri karşılanmadan kalabilir.

Rapora göre, küresel talep 2025'teki 28 milyon metrik tondan 2040'ta yılda 42 milyon metrik tona ulaşacak. Aynı zamanda, arz yılda 10 milyon metrik tondan fazla azalabilir.

Bakır talebini artıran ana alanlardan biri yapay zeka ve yeni veri merkezlerinin inşasıdır; S&P Global Market Intelligence'ın Ocak-Kasım 2025 verilerine göre, yalnızca 2025 yılının ilk yarısında 61 milyar dolara yakın değerde 100'den fazla yeni proje tamamlanmıştır.

Bakır, en iyi iletken metallerden biri olması, korozyona dayanıklı olması ve kolay şekillendirilebilmesi nedeniyle neredeyse her elektronik cihazda bulunur.

Analist raporuna göre, artan bakır talebini karşılamak için yeni tedarik kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Şu anda en büyük bakır üreticileri Şili ve Peru iken, en büyük üretici Çin'dir. PricewaterhouseCoopers (PwC) uzmanları, iklim değişikliği nedeniyle yakın gelecekte üretimde artış değil, düşüş bekliyor.

Örneğin Şili, çeşitli üretim amaçları için hayati önem taşıyan su kıtlığıyla karşı karşıya. Sonuç olarak, PwC'nin tahminlerine göre Şili'nin bakır üretiminin yaklaşık dörtte biri (%25) şu anda aksama riski altında.

Önümüzdeki 10 yıl içinde bu rakamlar %75'e yükselecek ve sadece 25 yıl sonra, 2050'de %90 ila %100'e ulaşacak.

Raporun yazarları, şu anda yarı iletken endüstrisine bakır tedarik eden 17 ülkenin çoğunun 2035 yılına kadar kuraklık riskiyle karşı karşıya kalacağını tahmin ediyor.

Kıtlıkla birlikte fiyatlar da yükselecek. Örneğin, dünya bakır üretiminin yaklaşık %3'ünü karşılayan Endonezya'daki Grasberg madenindeki olay, bakır fiyatlarında %3'lük bir artışa yol açarak 2025 sonbaharında ton başına 10.300 dolara ulaşmasına neden oldu.

2025 yılının başlarında, elektronik sektöründe son derece önemli olan bu metalin ton başına maliyeti yaklaşık 8.900 dolardı.

Bakır, elektriksel iletkenlik bakımından gümüşten sonra ikinci sırada yer alır. Ayrıca, yüksek ısı iletkenliği sayesinde ısıyı etkili bir şekilde dağıtarak elektronik bileşenlerin aşırı ısınmasını önler.

Bakır aynı zamanda oldukça esnek, işlenmesi kolay ve korozyona dayanıklı bir metaldir; bu da bileşenlerin kullanım ömrünü önemli ölçüde uzatır ve güvenilirliklerini artırır.

Bu özellikler, bakırı mikroçiplerden ve baskılı devre kartlarından güçlü elektrik konektörlerine ve ısı dağıtıcılarına kadar hem küçük hem de büyük elektronik bileşenlerin üretiminde tercih edilen bir malzeme haline getiriyor.

Bakır, günümüzde mikroçiplerin içindeki milyarlarca minik telin yapımında kullanılıyor.

Çip üretiminde bakırın yerini alabilecek alternatif malzemeler arayan birçok şirket ve laboratuvara rağmen, bu alanda henüz kimse büyük bir başarı elde edemedi.

Bakır, hem elektrik iletkenliği hem de fiyat açısından hala en yüksek seviyede olma özelliğini koruyor.