Elektrikli araç markaları tepe taklak oldu: Onlarcası iflas yolunda Sözcü Gazetesi

Çin’in elektrikli araç (EV) sektöründe hızlı büyüme yerini ciddi bir belirsizliğe bırakıyor. Devlet destekleriyle küresel pazarlara hızla yayılan Çinli elektrikli otomobil markaları, teşviklerin azalmasıyla birlikte büyük bir sınavdan geçiyor. Uzmanlara göre sektör, 2026 yılında onlarca markanın piyasadan silinebileceği sert bir dönüşüm sürecine giriyor.

Çinli elektrikli araç üreticileri satış rakamlarında rekorlar kırsa da, kârlılık büyük bir sorun olmaya devam ediyor. Kasım ayında Çin’in elektrikli araç ihracatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 87 artış gösterdi. Ancak bu hızlı büyümeye rağmen birçok marka, devlet teşvikleri olmadan ayakta kalmakta zorlanıyor.

Sektör kaynaklarına göre 2026, Çin’in elektrikli araç endüstrisi için bir kırılma noktası olacak. Hükümet desteklerinin azalması ve yıllardır süren aşırı üretim kapasitesi, sektörde büyük bir “ayıklama” sürecini beraberinde getirecek.

Yeni araç teslimatlarının gelecek yıl yüzde 5’e kadar düşmesi bekleniyor. Bu, 2020’den bu yana görülecek en büyük daralma olacak.

ONLARCA MARKA KAPANABİLİR

Hong Kong merkezli South China Morning Post’un (SCMP) haberine göre, zarar eden yaklaşık 50 Çinli elektrikli araç üreticisi 2026 yılında ya küçülmek ya da tamamen kapanmak zorunda kalabilir. Uzmanlar, özellikle genç sürücüleri etkileyemeyen markalar için zamanın hızla tükendiğini vurguluyor.

Bir otomotiv parça üretim tesisinin yöneticisi Qian Kang, “Genç sürücüleri etkileyemeyen markalar için zaman aleyhlerine işliyor. Kâr edemeyen üreticiler için önümüzdeki yıl hayati önemde” dedi.

TEŞVİK KARARLARI BELİRLEYİCİ OLACAK

Gözler Pekin’in alacağı yeni kararlara çevrildi. Ocak ayında, 20 bin yuan (yaklaşık 2.900 dolar) tutarındaki elektrikli araç takas desteğinin uzatılıp uzatılmayacağı netleşecek. Öte yandan yüzde 10’luk satın alma vergisi muafiyeti yıl sonunda sona eriyor. Ocak itibarıyla vergi oranı yüzde 5’e düşürülecek ve 2028’de tam olarak geri gelecek.

FİYAT SAVAŞI ŞİRKETLERİ ZORLUYOR

Çinli üreticiler arasındaki yoğun fiyat rekabeti, elektrikli araçları milyonlarca tüketici için ulaşılabilir hale getirdi. Ancak bu durum, şirketlerin kâr marjlarını ciddi şekilde eritti. Ar-Ge yatırımları ve hızla genişleyen model yelpazeleri de mali baskıyı artırıyor.

Melek yatırımcı Yin Ran, “Çin’in elektrikli araç sektöründeki büyük fonlama dönemi artık geride kaldı. Bundan sonra bir hayatta kalma mücadelesi yaşanacak” ifadelerini kullandı.

SADECE BU MARKALAR KALDI

Sektörde yalnızca birkaç büyük oyuncu kâr etmeyi başardı. BYD, Seres ve Li Auto bu alanda öne çıkan istisnalar arasında yer alıyor. Bu şirketlerin, yeni büyüme alanları için yurt dışı pazarlara daha agresif şekilde yönelmesi bekleniyor.

Danışmanlık şirketi AlixPartners’ın araştırmasına göre, önümüzdeki yıllarda Çin’deki elektrikli araç markalarının yalnızca yüzde 10’u kârlı olabilecek.

DESTEK BULAN AYAKTA KALDI

Zorlanan sektör içinde destek bulabilen az sayıda şirketten biri Leapmotor oldu. Devlete ait FAW Group, şirketin yüzde 5 hissesini 3,74 milyar yuan (yaklaşık 534 milyon dolar) karşılığında satın alacağını açıkladı. Bu yatırım, Leapmotor’u devlet destekli ilk özel otomobil üreticilerinden biri haline getirdi.

Leapmotor, 2026 yılında 1 milyon araç teslimatı hedefliyor. Bu rakama ulaşması halinde şirket, BYD ve Geely’nin ardından Çin’in üçüncü büyük elektrikli araç üreticisi olacak. 2025’in ilk 11 ayında Leapmotor’un teslimatları 536 bin adedi geçti.

Şirketin kurucusu ve CEO’su Zhu Jiangming, “10 yıl içinde yıllık 4 milyon araç teslimatı hedefliyoruz. Üretimi optimize ederek müşterilere en iyi sürüş deneyimini sunmayı amaçlıyoruz” dedi.