Elektrik faturalarında yeni dönem! Sistem sil baştan değişiyor

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Başkanı Mustafa Yılmaz, Milli Akıllı Sayaç Sistemi (MASS) kapsamında 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını açıkladı. Yılmaz, iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayaçlarının uzaktan okunacağını, 15 milyon abonenin ise elektrik kesintisi ve teknik kalite verilerinin izlenebileceğini belirtti.

ELEKTRİK DAĞITIMINDA YENİ DÖNEM

EPDK Başkanı Mustafa Yılmaz, EPDK ve Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği (Elder) işbirliğinde düzenlenen "Elektrik Dağıtım Sektöründe 1. İnovasyon, Yaygınlaştırma ve Girişimcilik Günleri" etkinliğinde enerji sektörünün geleceğine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu.

Enerji sektörünün büyük bir dönüşümden geçtiğini belirten Yılmaz, yenilenebilir enerji, elektrikli ulaşım, enerji depolama ve dağıtık üretimin yalnızca elektriğin üretim biçimini değil, dağıtım şebekelerinin işleyişini de değiştirdiğini söyledi.

Bu dönüşümde temel hedeflerinin daha güçlü şebekeler, daha kaliteli hizmet ve geleceğin ihtiyaçlarına hazır bir enerji altyapısı oluşturmak olduğunu vurgulayan Yılmaz, yenilenebilir kaynakların elektrik üretimindeki payı artarken dağıtım şebekelerinin de yeni ihtiyaçlara hazırlanması gerektiğini ifade etti.

ELEKTRİK DAĞITIM YATIRIMLARI 1,5 KATINA ÇIKARILDI

Türkiye genelinde elektrik dağıtım hizmetlerinin sürekli yatırım ve bakım gerektiren kritik bir altyapı olduğunu belirten Yılmaz, 21 dağıtım şirketinin farklı coğrafi ve iklim koşullarında faaliyetlerini sürdürebilmesi için güçlü bir yatırım ortamına ve etkin işletme anlayışına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

2026-2030 dönemine ilişkin düzenlemeleri değerlendiren Yılmaz, "EPDK olarak 2026–2030 yıllarını kapsayan beşinci uygulama döneminde yatırım tavanını önceki döneme göre reel olarak yaklaşık bir buçuk katına, planlı bakım kaynaklarını ise 2,1 katına yükselttik." dedi.

Dağıtım hizmetinin kalitesinin yalnızca ayrılan kaynakların büyüklüğüyle ölçülemeyeceğine dikkat çeken Yılmaz, yatırımların doğru alanlara yönlendirilmesi, şebeke varlıklarının etkin yönetilmesi ve planlı bakım faaliyetlerinin somut sonuçlar üretmesi gerektiğini vurguladı.

Yılmaz, "Zira önemli olan yalnızca ne kadar yatırım yaptığınız değil, bu yatırımın vatandaşımıza hizmet ve kaliteye nasıl yansıdığıdır." ifadelerini kullandı.

ELEKTRİK KESİNTİLERİ VE HİZMET KALİTESİ YAKINDAN İZLENECEK

Nisan 2026'da yayımlanan kalite faktörü düzenlemesiyle elektrik dağıtım hizmetlerinde yeni bir değerlendirme sistemine geçildiğini belirten Yılmaz, kesintilerin süresi ve sıklığı, teknik kalite, kullanıcı memnuniyeti ile iş sağlığı ve güvenliği göstergelerinin birlikte ele alındığını açıkladı.

Bu göstergelerin dağıtım şirketlerinin gelir tavanlarını da etkilediğini belirten Yılmaz, "Amacımız, yatırımların, bakım faaliyetlerinin ve teknolojik gelişmelerin somut hizmet kalitesi artışına dönüşmesini sağlamaktır." dedi.

EPDK 724 AR-GE PROJESİNİ KABUL ETTİ

Elektrik ve doğal gaz dağıtımında araştırma ve geliştirme çalışmalarına verilen desteklere de değinen Yılmaz, Temmuz 2014 AR-GE proje döneminden itibaren toplam 2 bin 85 proje başvurusu yapıldığını, bunlardan 724'ünün kabul edildiğini bildirdi.

Kabul edilen projelerin 619'unun elektrik, 105'inin ise doğal gaz dağıtımı alanında gerçekleştirildiğini açıklayan Yılmaz, "Bu tablo, dağıtım şirketlerimizin artık yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştirme süreçlerine de doğrudan katılan kuruluşlar haline geldiğini göstermektedir." değerlendirmesinde bulundu.

YERLİ TEKNOLOJİ VE SİBER GÜVENLİĞE DESTEK

Yılmaz, 5 Eylül'de yayımlanan düzenlemelerle AR-GE ve yenilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasların güncellendiğini belirtti.

Yeni düzenlemelerle seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetlerinin belirli şartlar altında destek kapsamına alındığını açıkladı.

Yılmaz, "Seri üretim öncesi prototip geliştirme, doğrulama testleri, pilot uygulamalar, saha gösterimleri, siber güvenlik testleri ve yerlileştirme faaliyetlerini, belirli şartlarda destek kapsamına aldık. Fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunmasına ilişkin düzenlemeleri de bu çerçevenin bir parçası haline getirdik." diye konuştu.

Laboratuvar ortamında başarılı olan bir ürünün sahada da aynı performansı göstermesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, yeni yazılımların güvenli ve mevcut sistemlerle uyumlu çalışmasının önemine dikkat çekti.

AR-GE çalışmalarının ürün geliştirme faaliyetleriyle tamamlanmasının araştırma sonuçlarını uygulanabilir teknolojiye dönüştürmenin temel adımlarından biri olduğunu belirten Yılmaz, "Önemli olan kamu kaynaklarıyla desteklenen çalışmaların somut ürünlere, yerli çözümlere ve güçlü bir teknoloji ekosistemine dönüşmesini sağlamaktır." dedi.

YERLİ YAZILIM KULLANAN ŞİRKETLERE YÜZDE 5'LİK TEŞVİK

Elektrik dağıtımında dijitalleşmenin şebeke yönetimi, arıza tespiti ve bakım süreçlerini yeniden şekillendirdiğini belirten Yılmaz, sistemler arası uyum, hizmet sürekliliği ve siber güvenliğin sektör açısından hayati önem taşıdığını söyledi.

Ocak 2023 AR-GE proje döneminden itibaren başvuruları alınmaya başlanan "Yerli Yazılım Ekosistemi Çağrısı" kapsamında 72 yazılım projesi başvurusu yapıldığını, bunlardan 26'sının kabul edildiğini açıkladı.

Yılmaz, "Ayrıca 2026–2030 döneminde yerli yazılım kullanan dağıtım şirketlerine yönelik ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranındaki yüzde 5'lik artış da mevcut düzenleyici teşvikler arasında yer almaktadır." ifadelerini kullandı.

AKILLI SAYAÇ DÖNÜŞÜMÜ 1 MART'TA BAŞLADI

Milli Akıllı Sayaç Sistemi'nin EPDK tarafından desteklenen bir AR-GE projesi kapsamında geliştirildiğini belirten Yılmaz, sistemin araştırma ve geliştirme çalışmalarının somut sonuçlarından biri olduğunu söyledi.

MASS'ın uzaktan haberleşme ve şebekeden veri elde etme imkânlarını geliştirdiğini belirten Yılmaz, bu teknolojinin arıza tahmini, risk bazlı bakım, kayıp-kaçakla mücadele ve afetlere karşı şebeke dayanıklılığı açısından yeni fırsatlar sunduğunu ifade etti.

Akıllı sayaç dönüşümünün 1 Mart 2026'da başladığını hatırlatan Yılmaz, eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin Akıllı Sayaç PRO'nun kurulumunun tamamlandığını açıkladı.

Yılmaz, "MASS kapsamında geliştirilen sayaçlar ile akıllı sayaç dönüşümü 1 Mart 2026 tarihi itibarıyla başlamıştır ve Eylül ayına kadar 4 milyon Akıllı Sayaç EKO ile 70 bin adet Akıllı Sayaç PRO’nun tesisi tamamlanmıştır. Akıllı sayaçların yaygınlaştırılmasında, mümkün olan en düşük maliyetle en fazla sayacın dönüşümünün sağlanması temel prensiptir." dedi.

2027 SONUNA KADAR 7 MİLYON ABONENİN SAYACI UZAKTAN OKUNACAK

Akıllı sayaç dönüşümünün önümüzdeki dönemde hızlanacağını belirten Yılmaz, 2027 yılı sonuna kadar yaklaşık 2,7 milyon Akıllı Sayaç PRO modelinin kurulmasının planlandığını bildirdi.

Yılmaz, "Bu kapsamda, 2027 sonuna kadar, yaklaşık 2,7 milyon adet Akıllı Sayaç PRO modelinin tesis edilmesi planlanmaktadır. Böylelikle iki yıllık süreçte yaklaşık 7 milyon abonenin sayacının uzaktan okuma kapsamına alınması, ayrıca şebeke izleme kapsamında da 15 milyon abonenin bağlantı noktasındaki kesinti ve teknik kalite verilerinin izlenmesi sağlanacaktır." ifadelerini kullandı.

Yeni sistemle birlikte elektrik dağıtım şebekesinin daha etkin yönetilmesi, kesintilerin ve teknik kalite sorunlarının daha yakından takip edilmesi hedefleniyor.

ELEKTRİK ABONELERİ İÇİN MOBİL UYGULAMA DEVREYE ALINDI

Akıllı sayaç dönüşümüyle eş zamanlı olarak vatandaşların elektrik tüketim ve üretim verilerine ulaşmasını sağlayacak MASS kullanıcı mobil uygulamasının test sürümünün hizmete sunulduğu açıklandı.

Uygulama aracılığıyla Türkiye'deki tüm elektrik abonelerinin tüketim ve üretim verilerine, elektrik kesintisi kayıtlarına, tazminat bilgilerine ve planlı kesinti bildirimlerine erişebilmesi amaçlanıyor.

Yılmaz, dönüşüm sürecinin farklı haberleşme yöntemlerinin de devreye alınmasıyla sürdürüleceğini belirtti.

SAYAÇ DEĞİŞİMİNDE GERİ KALAN ŞİRKETLERE UYARI

Akıllı sayaç dönüşümünün EPDK tarafından yakından takip edileceğini vurgulayan Yılmaz, belirlenen takvime uymayan dağıtım şirketlerine yönelik gerekli tedbirlerin alınacağını söyledi.

Yılmaz, "Akıllı sayaç dönüşümünde planlamanın gerisinde kalan şirketler ile ilgili gerekli tedbirlerin alınacağını da özellikle vurgulamak isterim." dedi.

AR-GE PROJELERİ YERLİ ÜRÜNLERE DÖNÜŞTÜRÜLECEK

EPDK ile Elder işbirliğinde düzenlenen etkinliğin önemine de değinen Yılmaz, organizasyonun 21 elektrik dağıtım şirketinin bilgi ve tecrübesini araştırmacılar, teknoloji geliştiriciler ve girişimcilerle bir araya getirdiğini söyledi.

Yeni AR-GE ve ÜR-GE düzenlemeleri kapsamında kuluçka merkezleri, hızlandırma programları, eğitim ve yaygınlaştırma faaliyetlerine yönelik giderlerin de belirlenen şartlar altında desteklendiğini açıkladı.

Kurumun önceliklerinin daha güvenilir elektrik şebekeleri, daha etkin yatırım ve bakım kararları, çalışanlar için daha güvenli koşullar ve tüketiciler için daha kaliteli hizmet olduğunu belirten Yılmaz, yerli teknoloji geliştirme çalışmalarının sürdürüleceğini vurguladı.

Yılmaz, "Kurum olarak düzenlemelerimizle yatırım ve hizmet kalitesini güçlendirmeye, AR-GE sonuçlarını uygulanabilir ürünlere dönüştürmeye ve yerli teknoloji ekosistemini desteklemeye devam edeceğiz." ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.