Elden ele dolaşan para yüz binlerce liraya satılıyor Sözcü Gazetesi

Günlük alışverişlerde sıklıkla kullanılan 2 euroluk madeni paralar, nadirlik dereceleri ve taşıdıkları üretim hataları nedeniyle koleksiyon piyasasında nominal değerlerinin çok üzerinde fiyatlarla işlem görebiliyor. Uzmanlar, her farklı tasarımın piyasa değerini artırmadığına ve gerçek değeri belirleyen unsurların belirli kriterlere dayandığına dikkat çekti. 

NADİR BİR HATIRA PARASI 

Koleksiyon dünyasındaki en yüksek değerli örneklerden birini Monako'nun 2007 yılında bastığı hatıra parası oluşturuyor. Prenses Gracia Patricia'nın (Grace Kelly) ölümünün 25. yılı anısına çıkarılan bu paradan, Avrupa Merkez Bankası (AMB) verilerine göre yalnızca 20 bin 1 adet üretildi.

Ön yüzünde prensesin portresi, "MONACO" ibaresi, 2007 tarihi ve tasarımcı R. B. Baron'un imzası yer alan bu özel basımın koleksiyon değerinin yaklaşık 3.100 euroya (yaklaşık 172 bin 600 liraya) ulaştığı belirtildi. Söz konusu para yasal ödeme aracı niteliği taşısa da, dolaşım amacıyla değil doğrudan koleksiyoncular için basıldığından günlük para akışında karşılaşılma olasılığı oldukça düşük değerlendiriliyor.

ÜRETİM HATALARI PİYASA DEĞERİNİ NASIL ETKİLİYOR? 

Nadir basımlara kıyasla dolaşımda rastlanma ihtimali daha yüksek olan bir diğer unsur ise darphane hataları. Madeni paraların imalat sürecinde yaşanan sapmalar, parçaların değerini farklı oranlarda artırabiliyor:

Sahanda Yumurta Baskısı: İç metal bölümün merkezden kayarak dış halkaya kaymasıyla oluşan bu hata türünün piyasa değeri yaklaşık 100 euro seviyesinde gösteriliyor.

Kalıp Dönmeleri: Ön ve arka yüzün birbirine göre açılı basılması durumunda değer 200 euroya kadar çıkabiliyor.

Yanlış Metal Pul Kullanımı: Tasarımın farklı bir madeni paraya ait metal üzerine basılması durumu en yüksek değer artışlarından birini sağlıyor. Örneğin, Almanya'nın 2021 basımlı "Sachsen-Anhalt" temalı parasının 1 euroluk pul üzerine basılması sonucu ağırlığı 8,50 gram yerine 7,50 grama düşen ve renk kombinasyonu tersine dönen örneğe yaklaşık 1.200 euro (yaklaşık 66 bin lira) değer biçiliyor. Genel olarak bu tür hatalı basımlar 650 ila 1.200 euro arasında alıcı bulabiliyor.

YANLIŞ BİLİNEN HATA SPEKÜLASYONLARI 

İnternet ortamında değerli bir baskı hatası olarak pazarlanan bazı durumlar ise uzmanlar tarafından yalanlanıyor. Üzerindeki yıldızın içinde küçük bir "S" harfi barındıran Yunanistan'a ait 2 euroluk paralar bu duruma örnek gösteriliyor.

Söz konusu "S" harfi, Fince "Suomi" (Finlandiya) kelimesini temsil ediyor ve paranın Yunanistan adına Finlandiya Darphanesi'nde basıldığını simgeliyor. Yaklaşık 70 milyon adet üretilen bu paralar nadir bir hata değil, standart bir üretim varyantı olduğundan ekstra bir koleksiyon değeri taşımıyor.

DOĞRULAMA SÜRECİ VE BAKIM UYARILARI 

Sıra dışı bir madeni paraya sahip olduğunu düşünen kişilerin öncelikle basım yılını, ülkesini ve üzerindeki figürü tespit etmesi öneriliyor. Avrupa Merkez Bankası, resmi olarak basılan tüm 2 euroluk hatıra paralarının listesini kendi web sitesinde yayınlıyor.

Paranın değer tespiti ve satışı için madeni para uzmanlarına veya müzayede evlerine başvurulması tavsiye edilirken, uzmanlar paraların kesinlikle parlatılmaması veya temizlenmemesi gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Temizleme ve ovma işlemleri yüzeyde mikro çizikler oluşturarak paranın orijinalliğini ve dolayısıyla koleksiyon değerini düşürebiliyor.