El Nino güçleniyor: Türkiye yi nasıl etkileyecek?

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Pasifik Okyanusu'nda etkisini sürdüren El Nino’nun yılın geri kalanında daha da güçlenebileceği uyarısında bulundu. Kuruluşa göre El Nino’nun küresel sıcaklıkları artırması, yağış düzenlerini değiştirmesi ve birçok bölgede aşırı hava olaylarının görülme riskini yükseltmesi bekleniyor. Meteoroloji kurumlarının tahminleri ve iklim modelleri de bu sürecin tarihte kaydedilen en güçlü El Nino olaylarından birine dönüşebileceğine işaret ediyor.

Güçlü bir El Nino'nun yalnızca Pasifik çevresini değil, dünyanın farklı bölgelerinde sıcak hava dalgalarından kuraklığa, şiddetli yağışlardan sel ve orman yangınlarına kadar pek çok hava olayını tetikleyebileceği belirtiliyor. İklim değişikliğinin etkileriyle birlikte değerlendirildiğinde, önümüzdeki dönemde yeni sıcaklık rekorlarının görülmesi de ihtimaller arasında yer alıyor.

Peki, Pasifik’te başlayan bu süreç Türkiye’ye nasıl yansıyacak? Aşırı sıcaklar ve ani hava olayları ne zaman etkisini gösterebilir? Hangi bölgeler daha fazla risk altında? İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Dr. Güven Özdemir’e sorduk.

Ağustos ayının sonunda bu ihtimal yüzde 60. Sonbahar ve kış başlangıcında yüzde 90 civarında El Nino’nun etkilerinin görülme ihtimali var. El Nino’nun kış mevsiminde ise etkilerinin daha farklı ve belirgin olması söz konusu. Bazı dönemlerde yağışlarda artışlar ve düzensizlikler görülebilir.

İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Mühendisi Dr. Güven Özdemir

İklim modellerinin El Nino’nun orta kuvvette, bazı senaryolarda ise çok güçlü olabileceğini gösterdiğini ifade eden Dr. Özdemir, “Aşırı hava olayları riskini artıracağı yönünde bir görüş var. Ancak her yerde tek başına bir felaket yaratacak nitelik de değil. Sıcak hava dalgaları daha sık ve şiddetli olabilir. Bazı bölgelerde kuraklık riski önemli ölçüde artabilir. Yine bazı bölgelerde aşırı yağış ve sel görme ihtimalimiz var” diyor.

El Nino’nun etkilerinin temmuz ayının ikinci yarısı itibarıyla “dolaylı” olarak görülebileceğine dikkat çeken Dr. Özdemir, başka basınç sistemlerinin de Türkiye üzerinde etkileri olduğunu şöyle açıklıyor:
“Türkiye açısından baktığımızda yazın belirleyicileri var. Mesela Afrika kaynaklı sıcak hava taşınımları var ve direkt etkiliyor. Azor ve subtropikal yüksek basınç sistemleri de etkili oluyor. Azor Yüksek Basıncı yurdumuzu etkisi altına aldığı zaman bir yüksek basıncı sırtı oluşturuyor. Yine Afrika kaynaklı sıcaklar geldiği zaman hava sıcakları en yüksek değerlere ulaşacak gibi gözüküyor.”

El Nino’nun etkileri özellikle yaz sonuna doğru görülecek. Dr. Özdemir, “Ağustos ayının sonunda bu ihtimal yüzde 60. Sonbahar ve kış başlangıcında yüzde 90 civarında El Nino’nun etkilerinin görülme ihtimali var. El Nino’nun kış mevsiminde ise etkilerinin daha farklı ve belirgin olması söz konusu. Bazı dönemlerde yağışlarda artışlar ve düzensizlikler görülebilir” diyor.

[Fotoğraf: Depo Photos]

Peki El Nino’nun direkt etkisi olsun ya da olmasın Türkiye’de yazın geri kalanında bizi nasıl bir hava bekliyor? Dr. Özdemir’den öğreniyoruz:

“Yaz mevsimi genel olarak sıcak geçecek. Sıcaklık yüksek seyredecek. Uzun süreli -bir hafta boyunca süren- ve tekrar eden sıcak hava dalgaları yaşayabiliriz. Kuraklık riski özellikle iç ve güney bölgelerde çok yüksek seviyelerde seyredecek. Türkiye tarihinde en sıcak yaz geliyor diyebiliriz.”

[Fotoğraf: Depo Photos]

Dr. Özdemir bu noktada önemli bir konuya da dikkat çekerek, “Orman yangını sezonu geldi” diyerek uyarıyor:

“Kuvvetli sıcak hava dalgaları nedeniyle orman yangınları oluşması kaçınılmaz. Devlet kurumları bununla ilgili büyük tedbirler alıyor ama halkımızın da çok bilinçli olması lazım. Yangın çıkan bölgelerde kuvvetli rüzgar var ise söndürme şansınız çok az. Çünkü rüzgarla birlikte yayılma ihtimali fazla. Hava sıcak, kurak ve rüzgar da çok kuvvetli olduğu zaman oradaki sıcaklığın 1000 derecelere yaklaşması söz konusu.”

Dr. Özdemir İstanbulluları ise su tüketimi konusunda uyarak sözlerini şöyle noktalıyor:

“İstanbul’da sıcak hava dalgaları ve yüksek gece sıcaklıkları nedeniyle su tüketimi artacak. Barajlarımızda şu andaki durum yüzde 70 civarlarında. İstanbul’a su yetmiyor maalesef. Çünkü barajlarımız dolu olsa bile bir yıllık su tüketimini karşılamıyor. Su tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor.”