Eğitim Bir Sen, YKS de 110 bin ek kontenjanı planlama sorunu olarak gördü

Eğitimciler Birliği Sendikası (Eğitim-Bir-Sen), 2 milyon 426 bin adayın başvurduğu 2026 Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ilk yerleştirme sonuçlarını değerlendirdi. Sendikanın yazılı açıklamasına göre devlet üniversitelerinin örgün programlarındaki kontenjanların yaklaşık yüzde 99'u doldu. Örgün ön lisans programlarında doluluk neredeyse yüzde 100'e ulaşırken, örgün lisans programlarında yalnızca 2 bin 255 kontenjan boş kaldı.

Açıklamada, ilk yerleştirmede büyük ölçüde dolan devlet üniversitesi kontenjanlarının kayıt süreci sonrasında yeniden boşaldığına dikkat çekildi. Sendikanın verilerine göre devlet üniversitelerine yerleşmesine rağmen kayıt yaptırmayan aday sayısı 30 binin üzerinde.

17 Eylül'de açıklanan ek yerleştirme kontenjanlarında ön lisans düzeyinde yaklaşık 62 bin, lisans düzeyinde yaklaşık 48 bin olmak üzere toplam 110 bin kontenjan bulunuyor. Açık öğretim hariç yalnızca devlet üniversitelerine bakıldığında ise ek yerleştirme için yaklaşık 22 bin 500 ön lisans ve 10 bin lisans kontenjanı ayrıldı.

Açıklamada devlet ve vakıf yükseköğretim kurumları arasındaki doluluk farkına da yer verildi. Devlet üniversitelerinde örgün kontenjanların yaklaşık yüzde 99'u dolarken, vakıf yükseköğretim kurumlarında bu oran yaklaşık yüzde 80'de kaldı ve toplam 35 bin 706 kontenjan ilk yerleştirmede dolmadı. Sendikaya göre bu tablo, adayların tercihlerinde yalnızca programın varlığını değil; maliyeti, burs imkanlarını ve programın gelecekte sağlayacağı imkanları da dikkate aldığını düşündürüyor.

Açıklamaya göre 2023'e kıyasla 2026'da devlet üniversitelerindeki kontenjan sayısı, açık öğretim hariç, yaklaşık 264 bin azalarak 730 bin düzeyine geriledi. Böylece son üç yılda devlet yükseköğretim kurumlarının toplam kontenjanlarında yaklaşık yüzde 36'lık bir azalma yaşandı. Sendika, bu azalmanın nedenleri arasında 2024'ten itibaren ikinci öğretim programlarının kapatılmasını, önceki yıllarda kayıt yaptırılmayan kontenjanların fazlalığını ve bazı programların mezuniyet sonrası istihdamla bağının zayıflamasını sıraladı.

Eğitim-Bir-Sen, yükseköğretimde kontenjanların üniversitelerin mevcut taleplerine göre değil; öğrencilerin gerçek tercihleri, programların istihdam kapasitesi, bölgesel ihtiyaçlar, üniversitelerin akademik ve fiziki imkanları ve ülkenin insan kaynağı planlaması esas alınarak belirlenmesi gerektiğini savundu.