Efsaneydi gerçek oldu: Okyanusta 30 metrelik dev, gören hemen kaşıyor Sözcü Gazetesi

Pasifik Okyanusu'nun merkezinde, on katlı bir binadan daha yüksek su kütleleri radarlar tarafından görüntülendi. Ulusal Bilimler Akademisi Bildirilerinde yayınlanan yeni bir çalışma, bu uç dalgaların sadece fırtınalara bağlı olmadığını, okyanusun kendi dinamikleriyle aniden oluşabildiğini kanıtladı. 35 metreye kadar ulaşabilen bu dev yapılar; bilim insanlarını, armatörleri ve kıyı planlamacılarını güvenlik protokollerini sil baştan yazmaya zorluyor.

35 METRELİK SU DUVARI

Geçmişte denizci efsanesi olarak görülen dev dalgalar, 1990’lardan itibaren uydu teknolojileriyle somutlaştı. Fransız-Amerikan ortak yapımı uydular, Kuzey Pasifik'te 19 metreyi aşan ortalama dalga yüksekliklerinin zirve noktalarında 35 metrelik bireysel tepelerin oluştuğunu saptadı. NOAA verilerine göre bu dalgalar, çevrelerindeki dalga boyunun iki katından fazla yüksekliğe sahip, ani ve yıkıcı su duvarları olarak tanımlanıyor.

KONTEYNER GEMİLERİ İÇİN BÜYÜK RİSK

Ocak 2024'te yaşanan bir olayda, Asya-ABD rotasındaki dev bir konteyner gemisi, karanlıktan yükselen "katı bir su duvarı" nedeniyle ağır hasar aldı. Kaptanın bir patlama sesine benzettiği bu çarpışma, son beş yılda düzinelerce konteynerin okyanusa gömülmesine neden olan anomalileri yeniden gündeme getirdi. Ağır yüklü gemilerin pruvasını sudan kesecek kadar güçlü olan bu dalgalar, artık deniz taşımacılığı için günlük bir risk faktörü kabul ediliyor.

OKYANUS ISINDIKÇA DEV DALGALAR ARTIYOR

İklim bilimciler, insan kaynaklı ısınmanın yarattığı enerjinin yüzde 90'ından fazlasının okyanuslar tarafından emildiğini belirtiyor. Deniz yüzeyi sıcaklığının 1-2 derece arttığı bölgelerde, termal anomalilerle birlikte aşırı dalga olaylarının yoğunlaştığı gözlemleniyor. Bu durum sadece gemileri değil, küresel tedarik zincirini de etkiliyor; kaptanlar rotalarını değiştirmek zorunda kaldıkça yakıt maliyetleri ve teslimat süreleri artıyor.