Duymak için vekil olmak mı gerekiyor? Emekliye 5 bin, milletvekiline 25 bin lira destek

3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Sağlığı Günü dolayısıyla işitme engelli bireylerin yaşadığı hak mahrumiyetlerini sıralayan İşitme Derneği (İşitmer) Başkanı E. Arslan Arslan, teknolojik cihazlara erişimdeki maddi imkansızlıkların temel sorun olduğunu vurguladı. BirGün'den Sibel Bahçetepe'ye konuşan Arslan, piyasa koşulları ile SGK ödemeleri arasındaki makasın kapanamayacak seviyeye geldiğine dikkat çekerek, "SGK, işitme cihazı alımlarında yaşa ve sigortalılık durumuna göre sabit bir destek sunmaktadır. Ancak bu rakamlar, kaliteli bir cihazın toplam maliyetinin yalnızca küçük bir kısmını karşılamaktadır" dedi.

2026 yılı öngörüleri baz alındığında giriş seviyesi bir işitme cihazının 25 bin TL ile 50 bin TL arasında satıldığını belirten Arslan, orta ve üst segment cihazların 50 bin TL'den başlayıp 100 bin TL bandına kadar çıktığını ifade etti.

Asıl can alıcı noktayı ise devletin vatandaşı ile milletvekili arasında yaptığı ödeme tercihi oluşturuyor. Dernek Başkanı Arslan'ın paylaştığı verilere göre; SGK, yetişkin bir emekli için işitme cihazı desteği olarak 5 bin 87 TL ödüyor. Buna karşılık Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir milletvekili ve yakını için ödenen tutar 25 bin 498 TL'ye ulaşıyor.

Bu fark, somut bir örnekle hesaplandığında tablo daha da ağırlaşıyor: 40 bin TL değerindeki bir işitme cihazını almak isteyen milletvekili, devlet desteği sayesinde sadece 14 bin 502 TL fark ödeyerek cihaza ulaşabilirken; aynı cihazı almak isteyen bir emekli, cebinden 34 bin 913 TL fark ödemek zorunda kalıyor. Arslan, bu durumu şu sözlerle eleştirdi:

"Görüldüğü gibi meclis işitme cihazı ödemesi SGK kurumu ödemesinin tam 5 katı fazladır. Anayasanın eşitlik ilkesine göre hak ve ödemeler eşitlenmelidir."

Raşitizme meydan okuyan kulaçlar: Kayra'nın beş altın madalyalı gururu

Maliyet yükü sadece cihaz alımıyla da sınırlı değil. İşitme cihazlarının çalışması için zorunlu olan pil giderlerinde de devlet desteği piyasanın gerisinde kaldı. Yıllık pil ödemesinin 748,80 TL olduğunu belirten Arslan, bu miktarın bir kullanıcının yıllık ihtiyacının ancak çok küçük bir kısmını karşıladığını ifade etti. Ayrıca SGK'nın bir cihaz için 5 yılda bir ödeme yapması, gelişen teknoloji ve cihazların yıpranma payı karşısında yetersiz kalıyor.

Biyonik kulak (koklear implant) kullanıcıları için de durum farksız. Tamamı ithal olan bu cihazlarda döviz kurundaki her artış, hastaların ödemesi gereken "fark ücretlerini" astronomik seviyelere taşıyarak hayati öneme sahip bu teknolojiye erişimi engelliyor.

İşitme cihazı desteğinin sadece bir "ekipman yardımı" olarak görülmemesi gerektiğini, bunun bir toplum sağlığı yatırımı olduğunu vurgulayan Arslan, cihazsız kalan bireylerin karşı karşıya olduğu riskleri şöyle sıraladı:

"İşitme kaybı tedavi edilmediğinde sosyal izolasyon, depresyon ve demans (bunama) riskini artırır."

Toplum içinde tek başına var olabilmekte zorlanan işitme engelliler, yanlarında bir yakınları veya işaret dili desteği olmadan kamu hizmetlerine erişemiyor. Hem cihaz maliyetleri hem de günlük yaşamdaki bariyerlerle mücadele eden bireyler, "Destekleyici politikalarla daha yaşanılabilir bir toplum kurulabilir" çağrısında bulunuyor.