Dünya’nın parçası mı? Ay’ın oluşumuna dair teoriler çıkmazda

Gezegen bilimciler, yaklaşık 4,51 milyar yıl önce "Theia" adı verilen devasa bir gök cisminin Dünya’ya çarparak Ay’ı oluşturduğu konusunda birleşse de bu çarpışmanın detayları hâlâ büyük bir bulmaca. Ay’ın yüzeyini kaplayan beyaz mineraller, gök cisminin bir zamanlar binlerce derece sıcaklıkta dev bir magma okyanusu olduğunu kanıtlıyor.

Amsterdam Vrije Üniversitesi’nde yürütülen laboratuvar deneyleri, Ay’ın derinliklerindeki muazzam basınç ve sıcaklık koşullarını yeniden yaratarak bu erimiş kütlenin nasıl katılaştığını anlamaya çalışıyor. Ancak eldeki fiziksel veriler, teorik modellerle tam olarak örtüşmüyor.

Ay oluşumuna dair en büyük sorun, klasik simülasyonların Ay’ın büyük oranda çarpan yabancı cisimden (Theia) oluşması gerektiğini öngörmesi. Eğer Theia Güneş Sistemi'nin farklı bir bölgesinden gelmiş olsaydı, kimyasal yapısının Dünya’dan farklı olması gerekirdi. Oysa Apollo görevleriyle getirilen örnekler, Ay’ın adeta "Dünya’nın bir kopyası" olduğunu gösteriyor.

Bu durum, bilim insanlarını Dünya’nın o dönemde henüz tam oluşmadığı ve kendisiyle aynı boyutta başka bir gövdeyle çarpışarak tamamen karıştığı gibi daha radikal senaryolar üzerinde düşünmeye sevk ediyor.

Ay’ın kökenini anlamak, aslında üzerinde yaşadığımız Dünya’nın tarihini nasıl sıfırladığını ve bugünkü halini nasıl aldığını anlamakla eşdeğer görülüyor. Yapılan araştırmalar, bu devasa çarpışmanın Dünya’nın jeolojik geçmişini tamamen değiştirdiğini ortaya koyuyor.

İnsanlık onlarca yıl önce Ay yüzeyine ayak basmış olsa da her gece gökyüzünde gördüğümüz bu sadık uydumuzun, gezegenimizden nasıl koptuğu veya ona nasıl eklendiği sorusu, modern astronominin en büyük çözülmemiş sırlarından biri olmayı sürdürüyor.