Dünyanın gözü Ankara da! NATO Zirvesi öncesi dikkat çeken iddia: Trump, Türkiye ye F 35 satışını duyuracak

36. NATO Liderler Zirvesi, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ev sahipliğinde Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek. Zirveye ABD Başkanı Trump dahil 31 müttefik ülkenin lideri katılıyor. NATO Zirvesi kapsamındaki toplantılarda savunma sanayi, ABD-Avrupa ilişkileri ve Türkiye'nin stratejik önemi masaya yatırılacak.

ABD Başkanı Trump'ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Türkiye'nin F-35 hayalet savaş uçaklarını satın almasına imkan tanıyacak programa geri dönebileceğini söyleyeceği öne sürüldü.

NATO Zirvesi, NATO tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Geçen yıl Lahey Zirvesi'nde alınan kararlar ilk kez Ankara'da uygulamaya geçirilecek. Uzmanlar, bu toplantının "NATO 3.0" sürecinin başlangıcı olacağını ve Soğuk Savaş sonrası en kritik dönüm noktalarından birini oluşturacağını belirtiyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

ANKARA ZİRVESİ'NİN TARİHSEL ÖNEMİ

Ankara Zirvesi, 2004 İstanbul Zirvesi ile kurduğu tarihsel bağ nedeniyle de dikkat çekiyor. İstanbul Zirvesi, NATO'nun klasik kolektif savunma anlayışından çıkarak kriz yönetimi ve alan dışı operasyonları merkeze alan yeni güvenlik yaklaşımını benimsediği toplantı olarak kayıtlara geçmişti. Afganistan'daki misyonun genişletilmesi ve Irak güvenlik güçlerine eğitim desteğinin temelleri o dönemde atılmıştı.

Aradan geçen 22 yılda kökten değişen güvenlik ortamı, NATO'yu "3.0" olarak tanımlanan yeni bir anlayışa yöneltti. Bu dönüşüm, yine Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı zirvede somutlaşacak. Zirvenin, 1952'den bu yana ittifak üyesi olan Türkiye'nin NATO içindeki rolünü pekiştirmesi bekleniyor. NATO 3.0 kapsamında üye ülkelerin savunma harcamalarını artırması öngörülüyor. NATO'nun hedefi, ülkelerin GSYH’nin yüzde 3.5’ini askeri yatırımlara, yüzde 1.5’ini ise altyapı ve dayanıklılık yatırımlarına ayırması. NATO 3.0'ı şekillendirecek Ankara Zirvesi'nde ortak savunma ve üretim projeleri, çok katmanlı yeni bir savunma anlayışı ve silah tedarik anlaşmaları masaya yatırılacak.

AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Ankara'ya gelmeden önce yaptığı açıklamada "Her zirve için tarihi denir ancak bu kez gerçekten öyle" ifadesini kullandı. Uzmanlar, ABD'nin Avrupa'daki uzun vadeli rolüne ilişkin belirsizliğin sürdüğü bir dönemde Ankara'da belirleyici kararlar alınabileceğine dikkat çekti.

AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas

NYT: TRUMP, F-35 SATIŞINI DUYURACAK

NYT'nin haberine göre Trump, Ankara ziyaretinde Türkiye'nin F-35 programına dönüşünü duyuracak. Trump'ın tam olarak ne söyleyeceği belirsiz. ABD'li kaynaklar, F-35 sürecini başlatmak için taraflar arasında görüşmeler yürütüldüğünü öne sürdü. Beyaz Saray, yorum istendiğinde Trump'ın geçmişteki açıklamalarına işaret etmişti.

İSRAİL BASINI ZİRVEYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

İsrail'in önde gelen gazetelerinden Ynet ve Haaretz, Ankara'daki NATO Zirvesi'ne ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Ynet, Avrupa'nın askeri yığılması ve Trump'ın müttefiklerin savunma harcamalarını artırma yönündeki baskısının, Ankara'yı NATO'nun en zorlu üyesinden en değerli üyelerinden birine dönüştürdüğünü belirtti.

Haaretz ise Erdoğan'ın NATO vizyonunun, İsrail'i ittifakın en büyük tehdidi, Türkiye'yi ise en önemli varlığı olarak yeniden tanımladığını aktardı. Gazeteye göre Ankara'daki zirve, İsrail'in dünyada gerileyen statüsünü gözler önüne seriyor. Haberde, zirvenin Türkiye için stratejik hedeflerini ilerletme fırsatı olduğu vurgulandı.

West Point Modern Savaş Enstitüsü'nden Ali Mammadov, Türkiye-NATO ilişkisindeki dalgalanmaya dikkat çekti. Mammadov, "Tehdit algıları yükseldiğinde, müttefikler Türkiye'nin stratejik değerini yeniden keşfeder; tehdit algıları azaldığında ise Türkiye'nin kimliği, güvenilirliği ve siyasi yönü hakkındaki endişeler yeniden güç kazanır" değerlendirmesinde bulundu.

IN NEWSPAPER: TÜRKİYE NATO İÇİNDE YÜKSELEN BİR KONUMA SAHİP

Yunan haber sitesi In Newspaper, Türkiye'nin NATO içinde yükselen bir konuma sahip olduğunu belirtti. Haberde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin, ABD ordusundan sonra ittifakın en büyük ikinci ordusu konumunda bulunduğu ifade edildi. Türkiye'nin, Rusya ile ilişkilerini koparmadan, Rusya'nın Karadeniz'deki konumunu güçlendirmesini engellemeye katkıda bulunduğu belirtildi.

Haberde, Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşünün ikili ilişkileri iyileştirdiği kaydedildi. Amerikan General Electric motorlarının Türk yapımı 5. nesil KAAN savaş uçağı için tedarikine ilişkin anlaşma ve Türkiye'nin F-35 programına yeniden dahil edilmesi olasılığına dair açıklamalar bu iyileşmenin işaretleri arasında gösterildi.

SKAI: NATO'NUN KALBİNDE TÜRKİYE

Skai haber sitesi, Ankara'nın ittifaktaki rolüne ilişkin uzman görüşlerine yer verdiği "NATO'nun kalbinde Türkiye" başlıklı bir analiz yayınladı. Uluslararası Hukuk Profesörü ve Yeni Demokrasi Partisi Milletvekili Angelos Syrigos, NATO'nun çalışma biçiminde ve stratejik önceliklerinde belirleyici bir değişim olduğunu belirtti. Syrigos, ittifakın son yıllarda özellikle Rusya'nın stratejik planlamanın merkezine geri dönmesi nedeniyle önceki on yıla göre önemli ölçüde farklılık gösterdiğini vurguladı.

NATO'nun tüm kararlarını oy birliğiyle alan bir savunma örgütü olduğunu hatırlatan Syrigos, "Bu nedenle NATO, fiilen iki üye devlet arasında var olan anlaşmazlıklara müdahale edemez. Yunanistan'ın kendi pozisyonu, Türkiye'nin de kendi pozisyonu olacaktır. NATO'nun farklı bir tavır benimsemesinin hiçbir yolu yoktur" ifadelerini kullandı.

Syrigos, Rus tehdidi karşısında müttefikler arasındaki iç farklılıkların arka planda kalması gerektiğini belirterek, "Rusya'ya doğru yaşanan bu yönelim, NATO'nun üye ülkelerine şu mesajı verdiğini gösteriyor; 'Kendi sorunlarınızla ilgilenmeyin. Önümüzde daha büyük bir sorun var" dedi. Yunan Milletvekili, NATO üyeliğinin Türkiye ile savaşları önlediğini ancak iki ülke arasındaki gerilimleri azaltmadığını veya farklılıkları daraltmadığını sözlerine ekledi.

NETANYAHU SATIŞI ENGELLEMEYE ÇALIŞIYOR

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, uzun süredir Türkiye'ye F-35 satışını engellemeye çalışıyor. Netanyahu, zirve öncesi ABD'de yayınlanan Fox & Friends programında Trump'a çağrıda bulunarak Türkiye'ye F-35 satışının durdurulmasını istedi. Türkiye'nin "NATO üyesi Güney Kırbıs Rum Yönetimi'nin (GKRY)" düşmanın olduğunu iddia eden Netanyahu, katıldığı sabah programında Ankara'yı hedef alan ifadeler kullandı. GKRY, NATO üyesi bir ülke değil.

Kudüs'teki bir güvenlik yetkilisi Euractiv'e verdiği demeçte, Türkiye'ye F-35 satılmasının İsrail'in bölgedeki niteliksel askeri üstünlüğünü azaltabileceğini söyledi. Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Senatör Jim Risch de dahil olmak üzere İsrail ile yakın ilişkileri bulunan bazı Cumhuriyetçiler Türkiye'ye F-35 satışına doğrudan destek vermekten kaçındı.

"NATO'NUN TÜRKİYE'YE İHTİYACI VAR"

NYT'nin başka bir haberinde, Türkiye'nin ABD'den sonra NATO'daki en büyük ikinci orduya sahip olduğuna dikkat çekildi. "NATO'nun Türkiye'ye ihtiyacı var" başlıklı haberde, Türkiye'nin Suriye ve Ukrayna'da test edilmiş, giderek kendi kendine yeterli hale gelen yerli bir savunma sanayisi bulunduğuna dikkat çekildi. Türkiye'nin İspanya, İtalya, Polonya ve Belçika dahil 10'dan fazla Avrupa ülkesiyle savunma anlaşmaları yaptığı kaydedildi.

Euractiv'e demeç veren İstanbul merkezli IstanPol Enstitüsü'nden Riccardo Gasco, AB'nin savunma mimarisinde Türkiye olmadan yaşayamayacağını vurguladı. Gasco, Türkiye'nin SAFE'e tam katılımının, AB'nin bir bütün olarak Türkiye ile savunma konularında koordinasyon sağlamasına olanak tanıyacağını söyledi.

Atina'daki diplomatik kaynaklar, Ankara'nın son aylarda ikili savunma anlaşmalarını ilerletmek için AB ülkelerinde lobi yaptığını belirtti.