Dünyanın en sıra dışı bitkisi botanikçinin bakış açısını değiştirdi Sözcü Gazetesi

Klorofil içermeyen, fotosentez yapmayan ve ağaç köklerine tutunarak yaşayan 'balanofora' adlı bitki, alışılmış bitki tanımlarını altüst ediyor.

IFLScience'ın haberine göre balanofora, şapkalı yapısı ve orman altı örtüsünde yetişmesi nedeniyle kolaylıkla mantarla karıştırılabiliyor. Oysa bu canlı tamamen parazitik bir bitki ve yaşamını başka bitkilerden aldığı besinlerle sürdürüyor.

Japonya'daki Kobe Üniversitesi'nden botanikçi Kenji Suetsugu, balanoforanın bitkilere olan bakış açısını değiştirdiğini, "Birçok insan bitkileri fotosentezle özdeşleştirir ancak balanofora, bitki olmak için yeşil olmak ya da fotosentez yapmak zorunda olmadığını gösteriyor" diyerek vurguladı.

Balanofora son derece nadir görülen bir tür. Başta Tayvan'ın dağlık bölgeleri ile Japonya'nın Okinawa Adası'ndaki sık subtropikal ormanlar olmak üzere sınırlı alanlarda tespit ediliyor. Tohumları, ağaçların köklerine tutunarak gelişiyor ve ihtiyaç duyduğu tüm besinleri konak bitkiden sağlıyor.

Araştırmacılar, balanoforanın "plastom" adı verilen genetik yapısının aşırı derecede küçülmüş olduğunu ortaya koydu. Normalde bitkilerde enerji üretimi, hücresel iletişim ve fotosentez gibi hayati işlevleri yöneten bu genom, balanoforada büyük ölçüde sadeleşmiş durumda.

Buna rağmen bitkinin amino asit üretimi gibi temel biyolojik süreçleri sürdürebildiği belirlendi. Bilim insanları bu özelliğin sıtma hastalığına yol açan Plasmodium adlı parazitle dikkat çekici benzerlikler taşıdığına işaret ediyor.

Çalışmanın bir diğer dikkat çekici bulgusu ise bazı balanofora türlerinin kendi kendine üreyebilmesi. Bu durum, bitkinin tozlayıcılara ya da başka canlılara ihtiyaç duymadan Japon adalarına yayılabilmiş olabileceğini düşündürüyor.

Bilim insanlarına göre balanofora, evrimsel açıdan son derece ilginç bir örnek. Ne fotosentez yapıyor ne de klasik bitki özellikleri taşıyor; ancak yine de bitki dünyasının bir parçası olarak yaşamını sürdürüyor.