Dünyanın en kurak çölünde tarihi keşif: Gerçek ortaya çıktı Sözcü Gazetesi

Uluslararası bir araştırma ekibi, Şili'nin kuzeyindeki Atacama Çölü'nün oluşum tarihinin genel kabul gören 23 milyon yıl yerine, yaklaşık 34 ila 62 milyon yıl öncesine dayandığını kanıtladı. Bu keşif, Dünya genelindeki çöl oluşum mekanizmalarına dair mevcut bilimsel teorileri ve jeolojik kabulü değiştirdi.

NEON-21 İZOTOPU GERÇEK YAŞI ORTAYA ÇIKARDI

Köln Üniversitesi'nden jeolog Benedikt Ritter-Prinz liderliğindeki bilim insanları, Orta Çöl bölgesinden çıkarılan kuvars çakıllarını inceledi. Taşların içinde, uzaydan gelen kozmik ışınların kayalara çarpmasıyla oluşan nadir neon-21 izotopu analiz edildi.

Erozyon veya toprak kayması olmadan yüzeyde kalan kayaların daha fazla neon biriktirdiği ilkesinden yola çıkan uzmanlar, çakılların büyük kısmının 20 ila 40 milyon yıl, bir örneğin ise 62 milyon yıl yaşında olduğunu saptadı. Jeolojik hesaplamalar, bu taşların milyonlarca yıl boyunca çölün içinde kaldığını doğruladı.

KÜRESEL SOĞUMA ÇÖLLEŞMEYİ TETKİKLEDİ

Elde edilen veriler, Atacama'daki aşırı kurak koşulların And Dağları'nın yükselişi ve soğuk Humboldt Akıntısı'nın oluşumundan çok daha önce başladığını gösterdi. Araştırmacılar, çölleşmedeki temel etkenin yerel jeolojik hareketler değil, yaklaşık 50 milyon yıl önce Dünya genelinde başlayan kademeli soğuma olduğunu açıkladı.

Küresel iklim değişikliğinin yağış rejimini değiştirerek kurak bölgeleri genişlettiği belirlendi. And Dağları ve Humboldt Akıntısı'nın ise var olan kuraklığı sadece şiddetlendirdiği, ancak asıl neden olmadığı sonucuna varıldı.

MARS ARAŞTIRMALARINA IŞIK TUTUYOR

Atacama Çölü, aşırı kurak toprak yapısı nedeniyle kızıl gezegen Mars'ın yeryüzündeki en önemli doğal analoglarından biri olarak kabul ediliyor. Çölün tahmin edilenden çok daha uzun süredir kurak olduğunu gösteren bu keşif, uzay araştırmalarını da doğrudan etkiliyor.

Bilim insanları, bu yeni kronolojik veriler sayesinde Mars'takine en yakın ekstrem koşullarda yaşamın hayatta kalma sınırlarını ve toprak yapısını daha doğru parametrelerle inceleme imkanına kavuştu.