Dünyanın en güzel halı sahasında manzaraya bakmaktan top oynanmıyor

ÜÇ TARAFI UNESCO DÜNYA MİSRALARIYLA ÇEVRİLİ, DENİZLE ARASINDA SADECE 10 METRE VAR: IGRALİŠTE BATARİJA

Hırvatistan'ın Split-Dalmaçya bölgesindeki küçük ada şehri Trogir, 2 bin 300 yıllık kesintisiz yerleşim tarihiyle Orta Avrupa'nın en iyi korunmuş Romanesk-Gotik kompleksi olarak biliniyor.

1997'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan tarihi kent, antik Yunan döneminden kalma sokak planını bugün hâlâ koruyor.

İşte tam bu adanın batı ucunda, denizle kalenin arasına sıkışmış bir futbol sahası var:

Igralište Batarija.

Sahanın güney kalesinin arkasında 15. yüzyıldan kalma Kamerlengo Kalesi yükseliyor. Kuzey kalesinin arkasında ise yine aynı dönemden Aziz Marko Kulesi duruyor. Batı tarafında ise tribünler yerine doğrudan Adriyatik Denizi bulunuyor.

Kaleyle deniz arasında sadece 10 metre mesafe var. Sahayı üç taraftan UNESCO koruması altındaki yapılar çevreliyor; tek "korumasız" taraf, doğu yönündeki mütevazı tribün.

1912'de kurulan HNK Trogir, bu sahayı yüz yılı aşkın süredir kullanıyor. 2019'da eski doğal çim sentetik zeminle değiştirildi, yıpranan beton tribün de sökülerek yerine 163 kişilik bireysel koltuklar yerleştirildi.

Sahanın resmi kapasiesi bin kişi. Ama asıl seyirci, sahanın etrafından geçen turistler. İki kişinin yan yana zar zor yürüdüğü dar taş sokakların bittiği yerde, tel örgünün arkasında top koşturan futbolcuları görmek, Trogir'in en şaşırtıcı manzaralarından biri.

Batarija adı, savunma yapıları arasındaki konumu nedeniyle "topçu bataryası"ndan geliyor. Bir zamanlar top mermilerinin fırlatıldığı alan, bugün top mermisi yerine futbol toplarına ev sahipliği yapıyor.

Ünlü yapım şirketi Cwmni Da, 2022'de çektiği "Dünyanın En Büyük Spor Arenaları" belgesel dizisine Batarija'yı da dahil etti. Liverpool'un Anfield'ı, Dublin'in Croke Park'ı ve Seul Olimpiyat Stadyumu'yla aynı dizide yer alan bu küçük saha, böylece dünya çapında tanınırlık kazandı.

Trogir'den yaklaşık 78 kilometre güneydoğuya gidildiğinde, Dalmaçya'nın iç kesimlerinde Bosna sınırına yakın küçük bir tepe kasabası olan Imotski'ye ulaşılıyor. Burada başka bir imkansızlık hikayesi var:

Stadion Gospin dolac.

Imotski, aşırı kayalık yapısı ve sert coğrafyası nedeniyle onlarca yıl boyunca düz bir futbol sahası yapılacak alan bulamadı.

1970'lerin başında bir grup spor gönüllüsü, kasabanın kenarındaki doğal karstik çukura bakıp "buraya saha yaparız" dedi. 7.000 metrekarelik düz bir zemin elde edebilmek için çukurun taşla ve toprakla doldurulması gerekiyordu.

İnşaat 1976'da başladı; 1979 Split Akdeniz Oyunları'na yetiştirilmesi planlanıyordu ama ancak 1989'da tamamlanabildi.

Sonuç olarak bugün sahanın zemini, çukurun tarihi en derin noktasının 43 metre üzerinde duruyor. Projenin ilk tasarımı Zagreb Mimarlık Fakültesi'nde bir bitirme tezi olarak hazırlanmıştı.

Stadyumun hemen arkasında, ortaçağdan kalma Topana Kalesi yer alıyor. Yüzyıllar boyunca farklı imparatorlukların hakimiyetinde kalan bu kale, bir dönem Habsburg ve Osmanlı toprakları arasındaki sınır hattını belirliyordu. Bugün ise stadyumla ünlü Mavi Göl arasında doğal bir bariyer işlevi görüyor.

Gospin dolac'ın gerçek ünü, komşusu Mavi Göl'den (Modro Jezero) geliyor. 800 metre uzunluğunda, 500 metre genişliğindeki bu devasa obruk gölü, bahar aylarında eriyen karlarla 90 metreye kadar derinleşiyor. Ancak yaz sonunda su tamamen çekiliyor ve gölün tabanı kupkuru kalıyor.

İşte o zaman Imotski'nin en eski geleneği canlanıyor: Gölün tabanında futbol maçı.

"Vilenjaci" (Elfler) ve "Vukodlaci" (Kurtadamlar) adlı iki yerel takım, kurumuş göl yatağına iniyor ve dünyanın belki de en sıra dışı sahasında top koşturuyor. Geleneği başlatan ilk İlk maç 1943'te oynandı. O günden bu yana gölün kuruduğu her dönemde bu gelenek tekrarlanıyor ve her seferinde dünyanın dört bir yanından gazeteciler Imotski'ye akın ediyor.

NK Imotski ise stadyumun asıl sakini. Şu anda alt liglerde mücadele eden kulüp, 2024'te geri dönüştürülmüş plastikten üretilen yeni koltuklarla tribünlerini yeniledi. Koltuk başına 20 euro bağış kampanyası düzenleyen kulüp, eski koltukları yerel okullara ve spor kulüplerine bağışladı.

BBC, 2017'de bu stadyumu dünyanın en dikkat çekici on spor tesisinden biri seçti. Akşam saatlerinde güçlü projektörler altında, Dalmaçya'nın sert kayalık coğrafyasıyla çevrili stadyumun görüntüsü, fotoğrafçılar için adeta bir mıknatıs.