Dünya, milyarlarca yıldır işleyen bir kuralı çiğnedi ve bu sadece başlangıç Sözcü Gazetesi

Bilim insanları, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşünde şaşırtıcı bir değişim gözlemledi. Gezegenin gerçek dönüş hızı 23 saat 56 dakika 4 saniyedir ancak 2020 yılından bu yana, yüzyıllardır süregelen yavaşlama eğiliminin aksine, gezegen istikrarlı bir şekilde hızlanıyor.

Bu hızlanma, 2024 yazında tarihi bir rekora imza attı. 5 Temmuz 2024'te Dünya, standart 86.400 saniyeden 1,66 milisaniye daha hızlı dönerek, atom saatlerinin icadından bu yana kaydedilen "en kısa günü" yaşadı. Moskova Devlet Üniversitesi'nden Leonid Zotov, bu durumu "Kimse bunu beklemiyordu" sözleriyle özetliyor.

Dünya'nın dönüş hızı üzerinde etkili olan ana faktör Ay'dır. Ay'ın çekim gücü, okyanuslarda gelgitlere neden olarak gezegen üzerinde dev bir "fren" etkisi yaratır ve dönüşü yavaşlatır. Son dönemdeki hızlanma, bu frenlemeye rağmen gerçekleşiyor. Bilim insanları bu durumu, Dünya'nın sıvı dış çekirdeği ile mantosu arasındaki etkileşime ve atmosferik rüzgarlara bağlıyor.

NASA Jeofizikçisi Surendra Adhikari'ye göre, iklim değişikliği de bu denklemin önemli bir parçası. Grönland ve Antarktika buzullarının erimesi, büyük su kütlelerini ekvatora doğru kaydırarak gezegenin kütle dağılımını ve dengesini değiştiriyor. Bu durum, Ay'ın etkisini dahi gölgede bırakabilecek uzun vadeli sonuçlar doğuruyor.

Bu hızlanma, ultra hassas zaman ölçümü gerektiren GPS, borsa işlemleri ve telekomünikasyon sistemleri için risk oluşturuyor. Eğer hızlanma devam ederse, dünya saatlerini Dünya'nın dönüşüyle senkronize tutmak için tarihte ilk kez bir "negatif artık saniye" uygulamasına gidilebilir. Uzmanlar, bu düzeltmenin 2029 yılına doğru gerekebileceğini öngörüyor.