Dünya Kupası nın gerçek kaybedeni: Rekor emisyon ve iklim maliyeti

2026 FIFA Dünya Kupası özellikle futbolseverler için dünyanın en büyük spor turnuvası olarak adlandırılıyor. Ancak dün başlayan turnuva ilgi odağı olduğu kadar tartışmaların da hedefinde zira bu Dünya Kupası, iklim üzerindeki etkisi en yüksek ve iklim değişikliğinden en çok etkilenen turnuva olarak tarihe geçecek.

Çevre Savunma Fonu (EDF) ve Cool Down Climate araştırmasına göre 2026 Dünya Kupası, 9 milyon ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı emisyonu ve tarihsel ortalamanın neredeyse iki katı ile şimdiye kadarki en kirli Dünya Kupası olacak.

2 MİLYON ARABA VEYA BİR ÜLKENİN YILLIK EMİSYONUNA EŞDEĞER TÜKETİM

Araştırmaya göre bu sera gazı emisyonunun büyük kısmı, en az 7,7 milyon ton ile hava yolculuğundan kaynaklanıyor. Bu oran en kötü senaryo tahminlerinde neredeyse iki katı olan 13,7 milyon ton CO2'ye ulaşıyor. Yani verilere göre en düşük rakam bile, milyonlarca arabanın veya küçük bir ülkenin yıllık emisyonuna eşdeğer. Kabaca hesaplara göre 1,7 milyon otomobilin yıllık emisyonuna veya Sierra Leone'nin yıllık emisyonuna eşdeğer denilebilir.

Ayrıca Forbes'un aktardığına göre bu rakamlar, suyun enerji yoğun bir şekilde tuzdan arındırılması ve klimalı stadyumlar nedeniyle ağır eleştirilen Katar'daki 2022 Dünya Kupası'nın 3,63 milyon ton CO2'sinin iki katından da fazla. Tüm bunlar böylelikle 2026 turnuvasını şimdiye kadar düzenlenen 'en kirletici' Dünya Kupası yapıyor.

BOL SEYAHAT - BOL EMİSYON

Uzmanlara göre durum bu kez daha da kötü. Nedeni ise FIFA'nın toplam 16 mekanla üç ev sahibi ülkeyi yani ABD, Kanada ve Meksika'yı seçmesi. Bu da, kupanın toplam emisyonlarının yaklaşık yüzde 85'ini oluşturan, çoğu zaman tek alternatifin uçmak olduğu uzun mesafeli seyahatler anlamına geliyor. Örneğin, Cezayir'in Milli Takımı Kansas City'den San Francisco'ya 4800 km yol kat edecek; Bosna Hersek takımı, taraftarları ve aileleri Toronto'dan Los Angeles'a ve ardından Seattle'a 5000 km'den fazla yol kat edecek.

Turnuvanın favorileri arasında en ağır seyahat yükü ise İngiltere'ye ve diğer ülkere kıyasla daha fazla gelecek olan taraftarlarına ait. Zira ülke ve taraftarları Dallas, Boston ve New Jersey'deki üç grup maçı yaklaşık 2700 kilometre yol katedecekler.

Greenly platformu, emisyonların yaklaşık 7,8 milyon metrik ton karbondioksit olduğunu tahmin ederken, BBC turnuvanın grup aşamalarının ev sahibi şehirlerinde takımlarını takip eden İngiliz taraftarlarının kişi başına 3,5 ton CO2 üreteceğini hesaplıyor.

DAHA FAZLA TAKIM DAHA FAZLA TÜKETİM

Bu Dünya Kupası'nda öncekilere kıyasla bir farklılık da takım sayıları oldu.

Dünya Kupası turnuvalarında daha önce 32 takım yer alıyordu. Ancak bu turnuvada ilk kez 48 takım yarışacak, bu ülkeler arasında ilk kez katılan Yeşil Burun Adaları, Curaçao, Ürdün ve Özbekistan da bulunuyor. Ancak tabii ki bu da daha fazla seyahat ve daha fazla maç anlamına geliyor.

Toplamda 104 maç oynanacak. Mekanlar zaten mevcut olduğundan ve bu nedenle Dünya Kupası için özel olarak inşa edilmediğinden tek bir maçın yaklaşık 44 bin ila 72 bin ton CO2 emisyonuna neden olacağı tahmin ediliyor.

FIFA 2021'DE NET SIFIR TAAHHÜDÜNDE BULUNMUŞTU

FIFA, 2021'deki Birleşmiş Milletler COP26 zirvesinde, BM İklim Eylemi için Spor Çerçevesi kapsamında, karbon emisyonlarını 2030 yılına kadar yarıya indirmeyi ve 2040 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmayı taahhüt etmişti.

Ancak FIFA 2026 Dünya Kupası için belirli bir karbon hedefi belirlemedi.

Rising Ballers'ın yaptığı araştırmaya göre, Z kuşağı futbol taraftarlarının yüzde 72'si çevreye önem veriyor ve yüzde 61'i futbolun daha çevre dostu olmasını istiyor.

Ancak gelecek bu taahhütlerin yerine getiriliceğine dair pek parlak görünmüyor. Zira 2030 Dünya Kupası ilk kez Afrika, Avrupa ve Güney Amerika'da düzenlenecek ve 2034'te Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak.