Dünya basını, Türkiye nin ABD İran görüşmelerindeki rolünü konuşuyor

ABD'nin İran'a yönelik askeri müdahale sinyalleri dünyada endişe yaratırken, Türkiye diplomatik inisiyatifi ele aldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD Başkanı Donald Trump ile 28 Ocak'taki telefon görüşmesinde krizin diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiğini vurgulamıştı. Erdoğan, Washington ve Tahran yönetimlerini Türkiye'nin de katılacağı üst düzey bir görüşmeye davet etmişti.

Hürriyet gazetesi yazarı Hande Fırat'ın haberine göre, Ankara "sessiz ama derin bir hareketlilik" içerisindeydi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın yoğun temasları, tarafların diplomatik seçeneği değerlendirmesini sağladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, hem Washington hem de Tahran ile temasları koordine etti. Bakan Fidan'ın İranlı mevkidaşı Abbas Erakçi ile İstanbul'da yaptığı görüşmeler, Ankara'nın "Ne İran bombalansın ne ABD itibar kaybetsin" pozisyonunu yansıtıyordu. Türkiye, Katar ve Umman gibi bölge ülkeleriyle de yakın iş birliği içerisinde çalıştı.

Dünya basını, Türkiye'nin arabuluculuk girişimine ilişkin haberleri geniş yer ayırdı. Uluslararası medya kuruluşları, İstanbul'un olası bir buluşma noktası olmasını ve Türkiye'nin kriz yönetimindeki rolünü analiz etti.

ABD ve İran arasındaki müzakereleri İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi (solda) ve Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un yürütmesi bekleniyor.

NEW POST: TÜRKİYE PERDE ARKASINDA KRİTİK TEMASLARDA BULUNUYOR

Yunan New Post ise ABD ve İran'ın Ankara'nın arabuluculuğunda görüşme kararı aldığını belirterek, "Türkiye, bölgede genel bir kriz senaryosunun önüne geçmek amacıyla, iletişimi kolaylaştırmak ve bir uzlaşı formülü geliştirmek için perde arkasında barış için kritik temaslarda bulunuyor. Cuma günü gerçekleşecek olan olası görüşmede bir sonuç çıkmaması pek olası görülmüyor" diye yazdı.

THE PRESSROOM: ORTA DOĞU'DA UMUT IŞIĞI

Atina merkezli The Pressroom, ABD-İran görüşmesini "Orta Doğu’da umut ışığı" başlığıyla duyurarak, "Washington-Tahran hattında arabulucu olan Türkiye, eğer bu krize son verirse Orta Doğu’da teraziyi dengeye getirebilir. Ankara bu noktada belirleyici rol oynuyor" dedi.

HAARETZ: TÜRKİYE ÖNDERLİĞİNDE DİPLOMASİ

İsrail merkezli Haaretz gazetesi, Türkiye'nin liderliğindeki yeni bir diplomasi turunun ABD'nin askeri tehdidini erteleyebileceğini yazdı. Acil bir saldırı gerekçesi bulunmadığı takdirde Trump'ın Türkiye'nin liderliğindeki diplomasi çabalarıyla uyumlu hareket edebileceği belirtildi.

Gazeteye konuşan üst düzey bir Türk yetkili, Türkiye'nin zenginleştirilmiş uranyumun transferine aracılık teklif edebileceğini ifade etti. Yetkili, söz konusu uranyumun İran'a asla iade edilmeyeceğine dair güvence verilebileceğini kaydetti.

Haberde, 2010 yılında Türkiye'nin, Brezilya ve İran arasında imzalanan uranyum takas anlaşmasına öncülük ettiği hatırlatıldı.

Gazete, Türkiye'nin bu süreçteki öncü rolünün, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hem Trump hem de İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile sık sık görüşmesiyle güçlendiğini bildirdi. Dışişleri Bakanı Fidan'ın, Erakçi ile görüşmesinde Türkiye'nin İran'a karşı herhangi bir askeri harekata karşı olduğunu açıkladığı belirtildi.

Haaretz, Erdoğan ile Trump arasındaki iletişime vurgu yaptı. ABD Başkanı'nın Erdoğan'ı "sorun çözücü bir lider" olarak gördüğü ve Gazze'deki rehine krizi, Suriye'nin istikrarı ve Rusya-Ukrayna buğday anlaşmasındaki rolleri nedeniyle övdüğü belirtildi. Tahran'ın gizli görüşmeler için Türkiye kanalını tercih etmesi, Ankara'nın Suudi Arabistan'a kıyasla daha etkili görüldüğünün bir göstergesi olarak yorumlandı.

AL MONITOR: TÜRKİYE'NİN TELEFON DİPLOMASİSİ

Al Monitor, Türkiye'nin bölgesel endişeler nedeniyle arabuluculuğa öncelik verdiği yorumunu yaptı. Türk yetkililerin "telefon diplomasisi" olarak tanımladığı temasların son haftalarda yoğunlaştığı vurgulandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, ABD'li ve İranlı mevkidaşlarıyla peş peşe görüşmeler gerçekleştirdiğinin altı çizildi.

Türkiye'nin olası bir ABD saldırısına açıkça karşı çıkan bir duruş sergilediği vurgulandı. Türkiye'nin İran'la uzun bir kara sınırı paylaştığı kaydedilen haberde, bu karşı duruşun arkasında bölgesel istikrarsızlık ve yeni bir mülteci dalgası olasılıklarının yattığı ifade edildi.

Tahran yönetimi, İran'daki protestolar sırasında silahlı kişilerin güvenlik görevlileri ve sivillere saldırdığını bildirmişti. Dış basın, şiddet olaylarının tırmanması halinde ülkede bir iç savaş yaşanabileceğini iddia etmişti.

Al Monitor'a demeç veren Türk yetkililerin değerlendirmesine göre, Türkiye ABD saldırısının İran'da hemen rejim değişikliğine yol açmasını beklemiyor. Ancak mevcut liderliğin çökmesi durumunda İsrail yanlısı bir hükümetin kurulması ihtimali, Ankara'da rahatsızlık yaratıyor.

İran'a askeri müdahale seçeneğini değerlendiren ABD, uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ü Orta Doğu'ya göndermişti.

UKRAYNA HABER AJANSI: TÜRKİYE GÖRÜŞMELERE ZEMİN HAZIRLADI

Ukrayna Haber Ajansı (UNN), Türkiye'nin temel amacının ABD'nin askeri saldırısını engellemek olduğunu bildirdi. Türkiye'nin, ABD ve İran arasında doğrudan görüşmeler düzenlemeyi amaçladığı kaydedildi. Bu girişimin, İran'daki protestoların bastırılmasına yönelik bir misilleme saldırısını önlemek için olduğu aktarıldı.

Ankara'nın, taraflar arasında bu hafta sonuna kadar doğrudan bir görüşme ayarlamak için yoğun çaba gösterdiği kaydedildi. Türkiye'nin gerilimi azaltmak amacıyla tarafsız bir platform sunmayı umduğu ifade edildi. UNN, bu diplomatik hamlenin, bölgesel çatışmanın önlenmesine yönelik olduğunu vurguladı.

ASSOCIATED PRESS: ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİNDE TÜRKİYE'NİN ROLÜ

Associated Press (AP), Türkiye'nin ABD ve İranlı yetkilileri müzakere masasına getirmede önemli rolü olduğunu yazdı. AP'ye isminin gizli kalması koşuluyla demeç veren bir Arap diplomat, Ankara'da üst düzey bir toplantıya ev sahipliği yapılması konusunda görüşmeler yapıldığını açıklamıştı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin, olası görüşmelere dair ayrıntı vermekten kaçındığı ifade edildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi

IRAN INTERNATIONAL: TÜRKİYE WASHINGTON İLE TEMASA GEÇTİ

İran'da muhaliflere yakın İran International, Tahran yönetiminin ABD ile görüşmelere mesafeli durduğunu öne sürdü. Dışişleri Bakanı Erakçi'nin, Fidan ile düzenlediği ortak basın toplantısında ABD'ye yönelik tutumlarının değişmediğini ilan ettiği hatırlatıldı. Erakçi, tehdit veya ön koşullar altında müzakere etmeyeceklerini kesin bir dille ifade etmişti.

Haber sitesi, Erakçi'nin, İstanbul'da Bakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşmeleri "iyi ve faydalı" şeklinde nitelendirdiğine dikkat çekti. Bakan Fidan'ın ise Türkiye'nin her iki ülkeyle de temas halinde olduğunu ve Witkoff ile uzun görüşmeler yaptığını duyurduğu belirtildi.

İ24 NEWS: GÖRÜŞMELERİN İSTANBUL'DA YAPILMASI BEKLENİYOR

İsrail merkezli İ24 News kanalı, nükleer müzakerelerin Cuma günü İstanbul'da yapılmasının beklendiğini bildirdi. Haberde, İran'ın 400 kg uranyumun teslimi ve zenginleştirmenin durdurulması konusunda görüşmeye açık olduğu iddiasına yer verildi. Bu gelişmenin, Türkiye öncülüğünde İran ve ABD arasında bir görüşme yapılmasının kararlaştırılmasıyla gündeme geldiği kaydedildi.

Türkiye, Mısır ve Katar'ın bu hafta içinde Witkoff ile üst düzey İranlı yetkililer arasında İstanbul'da bir görüşme ayarladığı belirtildi. Bu üçlü diplomasi girişiminin, tarafları bir araya getirmek için yapılan hazırlıkların bir parçası olduğu değerlendirildi.