Dükkânlar kapalı sokaklar boş… Tahran’da korku panik endişe

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırılarla İran’ın birçok kentinde yoğun bombardıman devam ediyor. Başkent Tahran başta olmak üzere ülke genelinde hayat neredeyse durdu. Özellikle başkentte insanların büyük çoğunluğu güvenlik endişesiyle temel ihtiyaçlarını karşılamak haricinde evden çıkmıyor. Tahran’da yaşayanlar, “Şu anda yaşananlar, geçen yıl İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaşın çok ötesinde” diyor.

‘HER GÜN BİR AY GİBİ’

BBC Farsça’ya konuşan ve güvenlik nedeniyle ismi değiştirilen Tahranlı Salar, “Patlamaların sayısı, yıkım, olanlar inanılmaz” diyerek saldırıların yoğunluğu nedeniyle “her günün bir ay gibi geçtiğini” söylüyor. Marangozluk yapan Reza da, “Tahran’daki durum çok gergin, insanlar korkuyor ve herkes evinde kalmaya çalışıyor. İnsanlar hava saldırılarının artmasından dolayı oldukça endişeli” diye ekliyor. Kimliğinin gizli kalması için sadece baş harflerinin kullanılmasını isteyen otuzlu yaşlardaki AJ de saldırıların gece gündüz devam ettiğini yine de umudunu yitirmediğini söylüyor: “Geleceğimiz konusunda endişeliyiz ancak yaşananlar bizim elimizde değil.”

İLK İKİ GÜNDE 100 BİN KİŞİ KAÇTI

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği de (BMMYK) savaşın ilk iki gününde 100 bin kişinin Tahran’ı terk ettiğini, günde yaklaşık bin ila 2 bin aracın çoğunlukla Tahran’dan ülkenin kuzeyine doğru yola çıktığını açıkladı. Tahran’ın kuzeydoğusunda yaşayan Kaveh de mevcut saldırıların 1980’lerde yaşanan İran-Irak savaşından çok daha kötü olduğunu söylüyor. İmkânı olanların Tahran’ı terk ettiğini söyleyen Kaveh, “İnsanlar sevdikleriyle kaçıyorlar ama gidemeyecek durumda olanlar da var. Arkadaşımın büyükannesi hasta ve onu başka bir yere taşıyamıyorlar” diyor. 

BM’ye göre çatışmaların ilk iki gününde 100 binden fazla kişi Tahran’ı terk etti.

GIDA FİYATLARI ARTTI

Öte yandan saldırıların başlamasının ardından yumurta ve patates gibi temel gıda fiyatlarının hızla arttığı ve benzin ile ekmek için uzun kuyruklar oluştuğu belirtiliyor. Başkentte birçok dükkânın kapalı olduğu, bazı ATM’lerin çalışmadığı ifade edilirken, süpermarketler ve fırınlar açık kalmaya devam ediyor. BBC’ye konuşan bir Tahran sakini, kimsenin zorunlu olmadıkça evinden çıkmadığını ve sokakların boş olduğunu anlatıyor.

‘SAKIN SOKAĞA ÇIKMAYIN’ UYARILARI

KENTTE güvenlik güçlerinin varlığı da belirgin biçimde arttırıldı. Bir üniversite öğrencisi BBC’ye “her yerde kontrol noktaları olduğunu” ve güvenlik güçlerinin “kendi gölgelerinden bile korkar halde” göründüğünü söyledi. Güvenlik güçlerinin protestoları engellemek için sert uyarılar gönderdiği de aktarılıyor. Bir başka İranlı ise her gün telefonlarına sokaklara çıkılması halinde “sert şekilde müdahale edileceği” ve göstericilerin “İsrail işbirlikçisi” sayılacağı belirtilen uyarı mesajları geldiğini söylüyor.

RUSYA’DAN UN SEVKİYATI DURDU İRAN’DA FIRINLAR KAPANDI

ABD ile İsrail’in İran’a askeri müdahalesinin ardından Hürmüz Boğazı’nın ticarete kapanması sadece dünya enerji güvenliğini değil, İran’ın kendi gıda güvenliğini de olumsuz etkilemeye başladı. İran, 3 Mart’tan bu yana Rusya’dan ithal edilen buğdayı deniz yoluyla alamıyor. Yakında un kıtlığı yaşanacağı düşüncesiyle ellerindeki stokları tutmak isteyen İranlı fırıncıların kepenk kapatmaya başladıkları belirtilirken, İranlı yetkililer bir kriz olmadığı ve “stokçuluk” yapan esnaflar olduğunu iddia etti.

İran Ticaret Odası Başkanı Samad Hasanzade, “İran’da şu anda un sıkıntısı yok. Ancak buğday ithalatında yaşanan düşüş kötü niyetli fırıncıları haksız kazanca yöneltti. Depolarında unu bulunan ancak üretime son veren fırıncılara yönelik sert tedbirler alınacak” açıklamasını yaptı. Rusya’dan buğday ihracatını izleyen “Rusagrotrans” yetkililerine göre İran’ın Rusya’dan sipariş ettiği 2.2 milyon ton buğdayın 1.9 milyon tonluk kısmı teslim edildi. Ancak bölgede yaşanan son gelişmeler ve İran’da yaşanan rekolte kıtlığı yüzünden çok daha fazla buğdaya ihtiyaç duyulabileceği vurgulanıyor. İran birçok gıda ürününü kendi üretiyor ancak buğday, mısır ve ayçiçeğini Hürmüz boğazı üzerinden ithal ediyor.        

 Tahran genelinde kontrol noktaları kurulmuş.