DSÖ’nden Ebola uyarısı: Aşının hazır olması dokuz ayı bulabilir

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin doğusundaki Ituri ve Kuzey Kivu eyaletlerinde başlayan yeni Ebola salgını, komşu ülke Uganda’ya da sıçrayarak bölgesel bir krize dönüştü. DSÖ verilerine göre, şu ana kadar 600 şüpheli vaka ve 139 şüpheli ölüm kayıtlara geçti.

Virüsün kuluçka ve tespit süreleri göz önüne alındığında bu sayıların ciddi şekilde artması bekleniyor. DSÖ, durumu küresel düzeyde düşük riskli olarak tanımlasa da ulusal ve bölgesel düzeyde acil durum ilan etti. Hayatını kaybedenler arasında sağlık çalışanlarının da bulunması ve sahadaki tıp merkezlerinin tam kapasiteye ulaşması, bölgedeki insani krizin boyutunu derinleştiriyor.

Sınır Tanımayan Doktorlar örgütü, hastanelerde şüpheli vakalar için yer kalmadığını ve koruyucu ekipman eksikliği yaşandığını bildiriyor.

Salgını zorlaştıran en büyük etken, ülkede daha önce defalarca görülen Zaire türünün aksine, on yılı aşkın süredir rastlanmayan nadir "Bundibugyo" türünün ortaya çıkmış olması. Tarihinde yalnızca iki kez görülen ve enfekte olanların üçte birini öldüren bu türe karşı onaylanmış mevcut bir aşı veya özel bir ilaç tedavisi bulunmuyor.

İlk olarak nisan ayında bir hemşirenin ölümüyle başlayan ve altın madenciliği yapılan kasabalara yayılan virüs, sıtma ve tifo gibi bölgede yaygın olan hastalıklarla benzer semptomlar gösterdiği için başlangıçta fark edilemedi. Yerel halk, virüsün bulaşmasını engellemek için tokalaşma gibi günlük alışkanlıklarını terk etmeye başlasa da durumun kontrol altına alınmasının zaman alacağından endişe duyuyor.

DSÖ yetkilileri, Bundibugyo türüne karşı laboratuvarda geliştirilen iki potansiyel aşı adayı üzerinde çalışıldığını ancak her ikisinin de henüz klinik deney aşamasına gelmediğini belirtti. Mevcut en umut verici aşı adayının hazır olmasının altı ila dokuz ay sürebileceği öngörülüyor.

Oxford-AstraZeneca platformuna benzer bir teknolojiyle üretilen ikinci aşı adayının ise iki-üç ay içinde klinik deneylere hazır olabileceği ancak hayvan deneylerinin sonuçlarına bağlı olarak büyük bir belirsizlik taşıdığı ifade ediliyor.

ABD'den gelen "salgının tespitinde geç kalındığı" yönündeki eleştirileri reddeden DSÖ yetkilileri, yıllardır çatışmaların sürdüğü ve sağlık altyapısının yetersiz olduğu Doğu Kongo gibi karmaşık bir coğrafyada virüsün türünü belirlemenin son derece zor ve muazzam bir çaba gerektirdiğini savunuyor.