Dolara altın darbesi: 30 yıllık düzen çöktü Ekonomi Haberleri

Küresel finans dengelerinde kritik bir kırılma yaşandı. Merkez bankalarının son yıllarda hız verdiği altın alımları, rezerv dağılımında ezber bozdu. Bloomberg verilerine göre, merkez bankalarının elindeki altın miktarı 30 yıl aradan sonra ilk kez ABD Hazine tahvillerini geride bıraktı.

Merkez bankalarının altına yönelmesi ile küresel rezerv dengelerinde tarihi bir eşik aşıldı. Bloomberg verilerine göre merkez bankalarının altın stokları, son 30 yılda ilk kez ABD Hazine tahvillerinin önüne geçti.

Merkez bankalarının toplam altın rezervi 30 yıldır ilk kez, ABD hazine tahvillerini geride bıraktı. Analistlere göre bu, ülkelerin dolar cinsi varlıklardan bilinçli ve hızlı uzaklaşmasını yansıtan kritik dönüm noktası oldu.

ABD tahvillerini geride bıraktı

Bloomberg verilerine göre, altın artık küresel merkez bankası rezervlerinin yüzde 24'ünü oluştururken, ABD hazine tahvillerinin rezervlerdeki payı ise yüzde 21 seviyesine geriledi. Toplam altın rezervleri yaklaşık 4 trilyon dolara ulaşırken, ABD tahvillerinin payını 3,9 trilyon dolar civarında olduğu değerlendiriliyor.

2015'in son çeyreğinde merkez bankalarının rezervlerinde ABD hazine tahvilleri yüzde 33, altın ise yüzde 9 seviyesindeydi.

Merkez bankaları için stratejik alternatif

Analistlere göre rezervlerdeki denge değişimi Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra döviz varlıklarının dondurulması ile başladı. 2022 yılında ABD ve müttefikleri Rus Merkez Bankası varlıklarından yaklaşık 300 milyar doları dondurmuş, bu hamle dolar cinsinden varlıklara el konulabileceği gerçeğini gözler önüne sermişti. Yaptırımlardan muaf olan ve risk taşımayan altın ise bu süre zarfında merkez bankaları için stratejik alternatif haline geldi.

Dünya Altın Konseyi verilerine göre, merkez bankaları 2025 yılında toplam altın fiyatlarındaki yükselişe rağmen 863 ton altın satın aldı. Bu miktar, kayıtlardaki en yüksek dördüncü yıllık artış olarak öne çıkarken son on yıl ortalamasının neredeyse iki katına ulaştı.

Bu süreçte en fazla alımı ise Polonya Merkez Bankası gerçekleştirdi. Banka, rezervlerine 102 ton daha altın ekleyerek toplam rezervlerini 550 tona çıkardı.

Çin Halk Bankası da bu süreçte resmi olarak 27 tonluk alım açıklasa da Dünya Altın Konseyi, geçen yılki toplam alımların yaklaşık yüzde 57'sinin bildirilmediğini ve gerçek birikimin önemli ölçüde daha yüksek olduğunu belirtiyor.

Alımlara devam edilecek

Öte yandan Dünya Altın Konseyi'nin 2025 Merkez Bankası Altın Rezervleri Anketine göre merkez bankaları önümüzdeki yıllarda da altın alımına devam edeceğinin sinyalini veriyor. Katılımcılar altın rezervlerini azaltma niyetinde olmadığını belirtirken, doların da küresel rezervlerdeki payının 5 yıl sonra daha düşük olmasını bekliyor.

ABD doları küresel ticarette, emtia fiyatlamasında ve finansal sözleşmelerdeki baskın konumunu korusa da küresel rezervlerdeki payı yüzde 72 seviyesindena yüzde 58'e düştü. Bu düşüş ise ABD'de mali açıkların düşük faizle finanse edilmesini giderek zorlaştırıyor.

Öte yandan altın, 2025 yılını yaklaşık yüzde 70’lik yükselişle tamamlayarak 1979’dan bu yana en güçlü yıllık performansını sergiledi. Bu yükselişi destekleyen kurumsal alımların da hız kesmeden sürdüğü görülüyor.