Doğu Akdeniz’e askeri sevkiyat… AB Güney Kıbrıs’ta İran cephesi kuruyor

İran’ın İsrail-ABD ikilisiyle savaşında İngiltere’nin Güney Kıbrıs’taki hava üssünü de hedef alması, AB’nin donanmalarını Kıbrıs’a yönlendirmesine yol açtı. İsrail ve ABD’ye limanlarını açan ve aynı zamanda AB üyesi olan Rum yönetimi, her ne kadar resmi talepte bulunmasa da Brüksel, ‘AB’nin 5’inci maddesi’ diye bilinen ‘Karşılıklı savunma maddesini’ Kıbrıs’ta hayata geçirmeyi tartışıyor. Hafta başında Lübnan Hizbullah’ının gönderdiği İran Kamikaze Drone’larından biri İngiltere’nin Kıbrıs’taki İngiliz toprağı kabul edilen Ağrotur hava üssü pistine isabet etmiş, ikisi havada imha edilmişti. Limanlarını ABD ve İsrail’e açan ve paniğe kapılan Rum yönetimi, Yunanistan başta olmak üzere AB ülkelerinden yardım istedi.

AVRUPA’DAN BÖLGEYE TAKVİYE

Yunanistan, Rumlarla savunma doktrini çerçevesinde 2 fırkateyn ve 4 F-16 savaş uçağı gönderdi. Charles de Gaulle uçak gemisi ve destek gemilerini Doğu Akdeniz’e gönderen Fransa, 2 fırkateyn Rumlara ayırdı, ayrıca güney Kıbrıs’a hava savunma sistemleri de kurma kararı aldı. Kıbrıs seferine Almanya da bir fırkateyn katıldı. Kıbrıs’ta deniz ve hava üssü bulunan İngiltere ise, ek firkateyn göndereceğini açıkladı. Hafta sonu Almanya, Fransa ve İngiltere’nin, füze ve insansız hava aracı kapasitesini yok etmek amacıyla İran’a ‘önleyici operasyonlar’ düzenleyebileceği açıklaması ve İran’ın da ‘savaş nedeni sayarız’ karşılığını vermesi, AB’nin Güney Kıbrıs’ta ‘İran cephesi kurmaya başladığı’ iddialarını kuvvetlendirdi.

AB’NİN SAVUNMA TESTİ OLACAK

AB ayrıca, ABD ile devam eden Grönland krizinde uzun süre tartıştığı “ABD ve NATO’dan bağımsız Avrupa savunma sistemi kurulması” tartışmasını bu defa Güney Kıbrıs için gündeme getirdi. Komisyonun sözcüsü Paula Pinho, İran’ın güney Kıbrıs saldırısı sonrası yaptığı açıklamada, “Kıbrıs resmi talepte bulunmadı, ama AB’nin karşılıklı savunma maddesinin harekete geçirilmesi önümüzdeki günlerde kesinlikle konuşulacak” açıklaması yaptı.

RUMLAR’DAN KKTC ALEYHİNE TUHAF İDDİA

Kıbrıs Rum yönetimi, topraklarında İngiliz üslerinin yanısıra 25 binden fazla İsrailli’nin yaşadığına dikkat çekerek, KKTC üzerinden terör saldırısı gelebileceği iddiasında bulundu. Fransa merkezli Euraktiv haber sitesi, isminin açıklanmasını istemeyen Rum yetkililere dayanarak Rum asker ve polisinin alarmda olduğunu ve KKTC’de yaşayan İranlılar ile üniversitelerde öğrenim gören ‘Hamas sempatizanı’ öğrencilerin Rum tarafına geçerek terör saldırısı düzenlemesinden endişe ettiğini ileri sürdü. Rumlar aksini savunsa da KKTC’de yaşayan İranlıların büyük bölümü Tahran rejimden kaçanlardan oluşuyor. Kıbrıs Rum yönetiminde de binlerce İranlı yaşıyor.

ATİNA ‘YALNIZ KURT’ EYLEMLERİNE KARŞI TEYAKKUZDA

GÜNEY Kıbrıs Rum Kesimi’ne savunma desteği veren Yunanistan’da, İran’dan gelebilecek saldırılara karşı son yılların en kapsamlı güvenlik operasyonu başlatıldı. Atina, İran’dan gelebilecek askeri saldırıdan çok, ‘yalnız kurt’ eylemlerinden endişe ediyor. Bu nedenle ülke en yüksek alarm durumuna geçirildi. Yunan polisi, artık sokaklarda sadece asayişi sağlamıyor, istihbarat birimleri ile birlikte, aynı zamanda uluslararası terörün izlerini sürüyor. Bu kapsamda, aralarında ABD ve İsrail’e ait büyükelçilikler, sinagogların da bulunduğu çeşitli binalar, havaalanları ve enerji tesisleri dahil, 500’den fazla nokta 24 saat kesintisiz izlenmeye başlandı. ABD’nin Suda Üssü başta olmak üzere, kritik bölgeler ise abluka altına alındı. Patriot hava savunma sistemleri ülkenin belli noktalarına konuşlandırılırken, özel birliklerin de hazır bekletildiği ifade edildi.

İRAN: HÜRMÜZ’DE 10’DAN FAZLA TANKERİ VURDUK

İRAN Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’nda ‘geçiş yasağı’ ilan etmesinin ardından uyarıları dikkate almayan 10’dan fazla petrol tankerini vurduğunu iddia etti. Devrim Muhafızları, enerji taşımacılığında önemli bir su yolu olan Hürmüz Boğazı’nda tam kontrolü sağladıklarını duyurmuştu. Boğazdan geçmeye çalışacak gemilerin, füze veya insansız hava aracı kaynaklı hasarlar da dahil olmak üzere risklerle karşılaşabileceği konusunda uyardı. Malta bandralı bir konteyner gemisinin Hürmüz’den doğuya doğru ilerlerken Umman’ın iki deniz mili açıklarında ne olduğu belirsiz bir objenin hedefi olduğu ve motor dairesinde yangın çıktığı belirtildi.

TRUMP UYARMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, deniz ticaretine yönelik artan güvenlik risklerine ilişkin yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın önemine vurgu yaparak, “ABD Donanması, gerekirse en kısa sürede Hürmüz Boğazı’ndan geçen tankerlere refakat etmeye başlayacaktır. Ne olursa olsun ABD küresel enerji akışının kesintisiz sürmesini sağlayacaktır. ABD, dünyanın en büyük ekonomik ve askeri gücüdür. İlave adımlar atılacaktır” ifadelerini kullanmıştı. Dünya ham petrol ve LNG trafiğinin yüzde 20’si Körfez ülkelerinin Hint Okyanusu’na açıldığı ve İran’a kıyısı olan Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Körfez ülkelerinin üretiminin Hürmüz üzerinden dünyaya açılamaması nedeniyle Brent ham petrol fiyatları birkaç gün içinde yaklaşık yüzde 10 gibi artarak varil fiyatı 80 doların üzerine çıktı. Boğazın uzun süreli kapalı kalması halinde Brent petrolün varilinin 90 hatta, 120 dolar seviyesine çıkabileceği öngörüsü yapılıyor.

TBMM RAPOR HAZIRLADI

TBMM Genel Sekreterliği Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından “Hürmüz Boğazı’nın küresel ekonomi açısından önemi” başlıklı çalışmada Hürmüz’deki darboğaz ele alındı. Çalışmada, Türkiye’nin ham petrol ihtiyacının yüzde 20’sini, Hürmüz Boğazı üzerinden Körfez ülkelerinden karşıladığı aktarıldı. Boğazın kapanmasının, hidrokarbon tüketiminin büyük kısmını ithal eden Türkiye için maliyet artışlarına yol açabileceği ifade edilen çalışmada, “Ancak Türkiye’nin enerji tedarikinde kritik öneme sahip çeşitli alternatif kaynak ve güzergahları bulunması sebebiyle kısa ve orta vadede ciddi bir enerji krizine maruz kalması beklenmemektedir” değerlendirmesinde bulunuldu.